Σε θέση «μάχης» βρίσκονται τα Σκόπια και η Αθήνα, καθώς εντός των προσεχών, ίσως, εβδομάδων, ο Μάθιου Νίμιτς αναμένεται να ανοίξει τα χαρτιά του και να παρουσιάσει την τρίτη και τελική πρότασή του.
Την Παρασκευή το βράδυ ο διαπραγματευτής ενημέρωσε με ηλεκτρονικό μήνυμα τους Ελληνες ανταποκριτές στον ΟΗΕ ότι την Δευτέρα, στις 4 το απόγευμα (ώρα Ελλάδος), θα δώσει στη δημοσιότητα ανακοίνωση που θα αφορά τις διαπραγματεύσεις για το Σκοπιανό. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους της Κυριακής», ο κ. Νίμιτς θα ανακοινώσει τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων, που θα ειναι ο τελικός και θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου. Την Ελλάδα θα αντιπροσωπεύσει ο πρέσβης Αδαμάντιος Βασιλάκης.
Οι δυο πλευρές δεν έχουν μέχρι στιγμής καμιά ένδειξη για την κατεύθυνση στην οποία θα κινηθεί ο κ. Νίμιτς και με την ανταλλαγή εκατέρωθεν δηλώσεων και προειδοποιήσεων επιχειρείται να σταλούν μηνύματα και να χαραχθούν οι διαπραγματευτικές γραμμές.
Η σκοπιανή πλευρά διαθέτοντας το σημαντικό πλεονέκτημα της εξασφαλισμένης αναγνώρισης με το συνταγματικό όνομά της από περίπου 117 χώρες, δηλώνει ότι η μόνη παραχώρηση την οποία μπορεί να δεχθεί είναι η διπλή ονομασία. (Η ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας» να ισχύει για όλες τις άλλες χώρες και σταδιακά για όλους τους διεθνείς οργανισμούς και μια άλλη ονομασία κοινής αποδοχής για τις σχέσεις με την Ελλάδα).
Η κυβέρνηση, έχοντας να αντιμετωπίσει και τις παρενέργειες του Σκοπιανού στο εσωτερικό, μπαίνει στην τελική μάχη με αντιφατική τακτική. Από τη μια προειδοποιεί με βέτο στην ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ εφόσον δεν υπάρξει λύση του προβλήματος της ονομασίας, ενώ στην Ε.Ε. η προσέγγιση με την πΓΔΜ συνεχίζεται κανονικά με τις ευλογίες της Ελλάδας.
Προβληματισμό επίσης δημιουργεί το γεγονός ότι η υπουργός Εξωτερικών Ντ. Μπακογιάννη έσπευσε από πριν να κατεβάσει τον διαπραγματευτικό πήχη, δηλώνοντας (την περασμένη Κυριακή στην «Καθημερινή») ότι είναι έτοιμη να αποδεχτεί «σύνθετη ονομασία».
Η Αθήνα έτσι στην αφετηρία της πιο κρίσιμης διαπραγμάτευσης δείχνει έτοιμη να αποδεχθεί οτιδήποτε της προσφερθεί, αρκεί να διαφοροποιείται στοιχειωδώς της συνταγματικής ονομασίας «Δημοκρατία της Μακεδονίας» (είτε στη σλαβική γλώσσα και με αγγλική γραφή είτε στην κυριλλική γραφή με το «Μακεδονική» ως επιθετικό προσδιορισμό...).
Η κυβέρνηση έχει ήδη δεσμευθεί, αποδεχόμενη την πρώτη πρόταση Νίμιτς, σε ονομασία η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε καν σύνθετη, καθώς η προσθήκη με παύλα του ονόματος της πρωτεύουσας, Σκόπια (Republika Makedonja-Skopje) δεν διασφαλίζει ούτε τα προσχήματα.
Αυτό που ίσως δεν έχει γίνει σαφές στην ελληνική κοινή γνώμη είναι ότι η διαπραγμάτευση γίνεται μόνον για το διεθνές όνομα, καθώς στο εσωτερικό θα ισχύει το συνταγματικό όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας» το οποίο μάλιστα θα αναγνωρίζεται και από την Ελλάδα. Ενα ακόμη μεγάλο κεφάλαιο της όποιας συμφωνίας είναι αυτό που αφορά την εγκατάλειψη του αλυτρωτισμού (για την καταγραφή των στοιχείων έχει υπάρξει σημαντική προεργασία από την αρμόδια διεύθυνση του ΥΠΕΞ) αλλά και για την ύπαρξη σαφούς δέσμευσης ότι δεν πρόκειται να ανακινηθεί μειονοτικό ζήτημα εκατέρωθεν των συνόρων.
«Ασφαιρα» τα όπλα της ελληνικής πλευράς
Η κυβέρνηση (πέραν των παλινωδιών στη Βουλή με τον χειρισμό του Θ. Κασσίμη) προσπαθεί να πείσει Σκοπιανούς και εταίρους ότι ενδεχόμενη αποτυχία εξεύρεσης λύσης θα επιφέρει και οικονομικό πλήγμα στα Σκόπια, λόγω των μεγάλων ελληνικών επενδύσεων. Η απειλή αυτή μάλλον δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από τη γειτονική χώρα, καθώς οι επενδύσεις κινούνται με γνώμονα το επιχειρηματικό κέρδος, ενώ οι μεγάλες επενδύσεις (όπως αυτές της Εθνικής, των ΕΛΠΕ, της Cosmote κ.λπ.), γίνονται πλέον από εταιρείες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο που δεν θα είναι πρόθυμες να εγκαταλείψουν τα επενδυτικά σχέδιά τους.
Καθώς ο ρόλος των ΗΠΑ είναι καθοριστικός για την πρωτοβουλία Νίμιτς, στην κυβέρνηση εξετάζονται ιδέες ώστε να καταστεί σαφές από την κ. Μπακογιάννη προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι μια θετική κατάληξη του Σκοπιανού, θα έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στην επιλογή των προμηθευτών του νέου εξοπλιστικού προγράμματος όσο και στη στάση της χώρας μας στο θέμα του Κοσόβου. Εκφράζεται πάντως προβληματισμός για το εάν υπάρχει χρόνος για τέτοια παζάρια.
ΝΙΚΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ
nmeletis@pegasus.gr