ΤΙΝΑ ΜΠΙΡΜΠΙΛΗ, ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Εναν μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνα Μπιρμπίλη ανοίγει τα χαρτιά της στο «Εθνος» και αποκαλύπτει τις προθέσεις της για όλα τα μεγάλα θέματα που πρόκειται να χειριστεί.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το ενεργειακό: Σε δύο μήνες θα ανακοινωθεί το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κάτι που θα απεγκλωβίσει τις επενδύσεις από τις αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας.
Την ίδια περίοδο θα υποβληθεί στην Κομισιόν το προσχέδιο του Οδικού Χάρτη για την κάλυψη των ενεργειακών και περιβαλλοντικών στόχων που θέτουν οι ευρωπαϊκές οδηγίες, στον οποίο η κυβέρνηση αναμένεται να ενσωματώσει τις βασικές κατευθύνσεις της λεγόμενης πράσινης ανάπτυξης.
Οπως λέει η υπουργός, η Αθήνα μπορεί να γίνει και πάλι ανθρώπινη πόλη. Βασική κατεύθυνση για τη διάσωση της πρωτεύουσας είναι η ανάταξη του κέντρου της με ζώνες πρασίνου, πεζοδρομήσεις, καθώς και με την αναβίωση του σχεδίου ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων.
Η κ. Μπιρμπίλη ανακοινώνει επίσης την εφαρμογή σε έναν χρόνο νέων τελών κυκλοφορίας με σαφή περιβαλλοντική λογική, ενώ για το θέμα των απορριμμάτων προβλέπει πως θα χρειαστεί νέος περιφερειακός σχεδιασμός μετά το 2012.
Συνέντευξη στη Μανίνα Νικολοπούλου
Φωτό: Κώστας Πολύβιος
Προβήκατε σε σημαντικές κινήσεις μέσα στο Σαββατοκύριακο. Ανακοινώσατε καταρχήν πως σταματά το έργο της εκτροπής του Αώου προς τη λίμνη της Παμβώτιδας.
Δεν είναι δυνατόν να ξεπλένεις τη ρύπανση μίας λίμνης εκτρέποντας ένα ποτάμι. Δεν μπορούμε να είμαστε στη λογική των εκτροπών, δεν δικαιολογείται από την ευρωπαϊκή οδηγία για τη διαχείριση των υδάτων. Θα το δούμε εκτενώς με την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ, έχει γίνει μία προσυνεννόηση, η πολιτική κατεύθυνση είναι δεδομένη.
Υπογραμμίσατε επίσης την ανάγκη ενός νέου ενεργειακού σχεδιασμού για τη ΔΕΗ. Τα υδροηλεκτρικά περιλαμβάνονται σε αυτόν;
Τα μικρά υδροηλεκτρικά ανήκουν σε έναν βαθμό στις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας). Υπάρχει μία μεγάλη συζήτηση πάνω στο θέμα και νομίζω πως πρέπει να δεχθούμε τις εισηγήσεις των επιστημόνων. Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά πρέπει να τα ξαναδούμε, αυτή είναι και η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο δίνει πολλές λύσεις αν το τηρήσουμε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για το αν θα μπορέσουμε να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Την ίδια ώρα όμως στα συρτάρια των υπουργείων στοιβάζονται δεκάδες αιτήσεις για σοβαρές επενδύσεις στον τομέα αυτό, κυρίως σε αιολικά πάρκα. Πώς σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε τις αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας ώστε να επισπευσθούν οι διαδικασίες;
Είμαστε υποχρεωμένοι μέχρι τα Χριστούγεννα να καταθέσουμε το προσχέδιο του Οδικού Χάρτη για το πώς θα πάμε στο 20/20/20, που είναι δεσμευτικός στόχος της ΕΕ, και τον προσεχή Ιούνιο πρέπει να καταθέσουμε τον συνολικό Οδικό Χάρτη (σ.σ. ο ευρωπαϊκός στόχος θέτει μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 20%, παραγωγή του 20% της ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και 20% εξοικονόμηση ενέργειας μέχρι το 2020). Πρόκειται για μία μεγάλη προσπάθεια, καθώς σε ενάμιση μήνα πρέπει να καλύψουμε και τον χρόνο που χάθηκε. Για να προλάβουμε τον στόχο, θα κινηθούμε στους εξής τέσσερις άξονες: 1) Μέσα στο επόμενο δίμηνο θα παρουσιάσουμε νέο θεσμικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, ώστε να απεγκλωβιστούν οι αδειοδοτήσεις από τις χρονοβόρες και κωλυσιεργείς διαδικασίες. 2) Νέος σχεδιασμός δικτύων, ώστε να στηριχθούν οι επεκτάσεις των ΑΠΕ (γιατί δεν μπορείς να έχεις ΑΠΕ με τα υφιστάμενα δίκτυα). 3) Νέος προσανατολισμός της ΔΕΗ. Η ΔΕΗ πρέπει να δει το δάσος και το δάσος για τη ΔΕΗ είναι και οι ΑΠΕ. 4) Ο τέταρτος αφορά τις τοπικές κοινωνίες. Υπάρχουν οι πολίτες κατά του λιθάνθρακα. Καιρός είναι να δούμε τους πολίτες υπέρ των ΑΠΕ.
Εχετε πει πως ο λιθάνθρακας δεν έχει θέση στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Ομως η Ελλάδα είναι εξαρτημένη από τον λιγνίτη και τον λιθάνθρακα. Εχετε θέσει χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση των εξαγγελιών σας;
Τα επόμενα δέκα χρόνια θα είναι καθοριστικά. Πρέπει να δούμε ξανά το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, να κάνουμε τον ενεργειακό σχεδιασμό με βάση τις νέες πολιτικές προτεραιότητες. Ενα μεγάλο κομμάτι αυτού του ενεργειακού σχεδιασμού θα προκύψει από τον δεσμευτικό στόχο του 20/20/20 για τις ΑΠΕ. Και από την εξοικονόμηση ενέργειας. Στόχος και αυτός πολύ σημαντικός, καθώς από την εξοικονόμηση μειώνονται οι ενεργειακές ανάγκες της χώρας.
Η πυρηνική ενέργεια είναι «πράσινη» ενέργεια;
Οχι. Γιατί πράσινη ενέργεια σημαίνει ενέργεια που σέβεται τον άνθρωπο, προστατεύει τη ζωή και προστατεύει το περιβάλλον. Δεν την αποδεχόμαστε καθόλου, όχι μόνο για περιβαλλοντικούς αλλά και για οικονομικούς λόγους.
Σταματάτε την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων στην Αττική, όμως το κυκλοφοριακό της Αθήνας οξύνεται μέρα με τη μέρα, ιδίως στην περιφέρεια.
Σήμερα στην Αττική έχει συγκεντρωθεί ο μισός πληθυσμός της χώρας. Αυτή η τάση διόγκωσης και κυρίως επέκτασης του αστικού ιστού δεν πρέπει να συνεχιστεί ούτε βεβαίως να ερημώσει η περιφέρεια. Αυτό επιβάλλει τη λήψη μέτρων, ώστε να μη διευρύνονται συνεχώς τα όρια της πόλης. Πρέπει να υπάρξει ορθολογισμός στην επέκταση. Είμαστε υποχρεωμένοι να αναθεωρήσουμε το ρυθμιστικό σχέδιο με βάση το όραμα ενός ανθρώπινου, φιλόξενου, πολεοδομικού συγκροτήματος της Αττικής.
Πιστεύετε πως μπορεί να διασωθεί η Αττική και η Αθήνα να γίνει ανθρώπινη πόλη;
Ναι. Μπορεί να γίνει ανθρώπινη πόλη. Πρέπει να πάμε σε μία άλλη λογική. Στη λογική της πολεοδομίας και της αστικής κινητικότητας μέσα στις πόλεις. Αυτές είναι οι μεγάλες πολιτικές επιλογές. Υπάρχει μία Αθήνα αυτή τη στιγμή, ένα κέντρο, το οποίο είναι κουφάρι. Η Αθήνα υπήρξε μία προνομιακή ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, καθώς δεν είχε γκέτο. Η εξάπλωση της πόλης προς τα έξω και η φυγή των κατοίκων της από το κέντρο δημιούργησε όλο αυτό το εσωτερικό πρόβλημα στην Αθήνα. Τώρα πια είναι η μόνη ευρωπαϊκή πόλη που το γκέτο βρίσκεται στην καρδιά του κέντρου.
Ποιο είναι το όραμά σας για την πρωτεύουσα;
Σχεδιάζουμε τέσσερις βασικές παρεμβάσεις. Σύνδεση της πόλης με το παραλιακό μέτωπο. Εχουμε το ωραιότερο παραλιακό μέτωπο και του έχουμε στρέψει την πλάτη. Στόχος μας είναι να δημιουργηθούν οι υποδομές εκείνες που θα ελκύουν τους πολίτες να περνούν ένα μεγάλο κομμάτι της ημέρας τους εκεί και να το απολαμβάνουν είτε περπατώντας είτε με το ποδήλατο. Να στρέψουμε τη ζωή της πόλης προς την παραλία. Δεύτερος στόχος μας, η ολοκλήρωση της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων με την ένωση του Ζαππείου με τους στύλους του Ολυμπίου Διός και την πεζοδρόμηση της λεωφόρου Βασιλίσσης Ολγας. Τρίτον, έμφαση στους χώρους πρασίνου της Αθήνας και ένταξή τους στην καθημερινότητα των πολιτών. Υπάρχουν χώροι όπως του Γουδή. Η μελέτη ανάπλασης είναι έτοιμη και πρέπει να προχωρήσει. Και το πιο σημαντικό: Να παρέμβουμε στις γειτονιές. Μία πρώτη κίνηση θα ήταν η μείωση του ορίου ταχύτητα εκεί όπου υπάρχει κατοικία.
Πώς μπορούν να αναβαθμιστούν οι πυκνοδομημένες γειτονιές της Αθήνας; Απαλλοτριώσεις για τη δημιουργία χώρων πρασίνου απαιτούν πόρους...
Εδώ μπαίνει και το θέμα της προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Ξέρετε πόσα κτίρια σημαντικά υπάρχουν στις υποβαθμισμένες περιοχές με αξία αρχιτεκτονική που πρέπει να διατηρήσουμε με κάθε τρόπο στην Αθήνα; Και δεν αναφέρομαι μόνο στα νεοκλασικά, αλλά και στα κτίρια του μεσοπολέμου, τα μοντέρνα. Μιλήσαμε με τον δήμαρχο (Αθηναίων) για αυτό, περιμένω και τις προτάσεις του πάνω στο θέμα.
Στην Ολυμπία ο πρωθυπουργός εξήγγειλε τη δημιουργία μίας πόλης-προτύπου. Θα μπορούσε να αποτελέσει οδηγό για αναπλάσεις σε μεγάλες πόλεις, ίσως στην Αθήνα; Πότε βλέπετε να υλοποιείται αυτό το σχέδιο;
Στην Αθήνα μπορεί να γίνει ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια, ξεκινώντας από τα κτίρια του δημόσιου τομέα. Πολύ σύντομα θα υπάρχουν ανακοινώσεις γι αυτό το θέμα και σε ό,τι αφορά το νομοθετικό του κομμάτι που στην Ελλάδα υστερεί πολύ. Στην Αθήνα είναι πολύ δύσκολο να φτιάξεις μία οικολογική πόλη, όμως μπορούν να υπάρξουν δράσεις οριζόντιες που θα συνεισφέρουν σε αυτό. Τα κριτήρια της εξοικονόμησης ενέργειας και της ελάττωσης της θερμοκρασίας θα περιληφθούν στις αναπλάσεις που σχεδιάζουμε.
ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ
Ανακύκλωση και δημιουργία ΧΥΤΥ
Το θέμα των απορριμμάτων...
Εχουμε παραλάβει μία κατάσταση τραγική. Εχουμε περιπτώσεις ανεξέλεγκτων χωματερών, οι οποίες δεν είναι όσες ισχυριζόταν η προηγούμενη κυβέρνηση αλλά πολύ περισσότερες. Πρέπει να βρούμε άμεσα λύση για την Αττική και την υπόλοιπη χώρα. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος, τον οποίο ακόμα δεν έχουμε αποφύγει, να χαθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια για τα αναγκαία έργα στην Αττική και να υποχρεωθούμε να πληρώσουμε υπέρογκα πρόστιμα. Πρωταρχικός μας στόχος παραμένει η ανακύκλωση και πρέπει να βρούμε τα κονδύλια για να την υποστηρίξουμε. Στόχος μας είναι η μείωση, η ανακύκλωση, η αξιοποίηση και η ταφή μόνο των υπολειμμάτων. Μιλάμε για ΧΥΤΥ, δηλαδή χώρο υγειονομικής ταφής των υπολειμμάτων και όχι των απορριμμάτων. Αυτό που θα θάβεται θα είναι υπόλειμμα, δεν θα είναι απόβλητο.
Οι εκτιμήσεις είναι πως ο ΧΥΤΑ της Αττικής θα κορεστεί μέσα στην επόμενη διετία. Με ποιον τρόπο θα διαχειριστεί η πρωτεύουσα τα απορρίμματα μετά το 2012;
Θα υπάρξει και δεύτερη φάση μελέτης τού πολύ μεγάλου προβλήματος της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική.
ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ
Υπέρ δεσμευτικής συνθήκης
Ποια είναι η θέση της Ελλάδας στη διεθνή συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα που θα γίνει τον Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη;
Η Ελλάδα είναι υπέρ μίας δεσμευτικής συνθήκης μετά την Κοπεγχάγη. Η Ελλάδα, όσο μπορεί, θα παίξει ρόλο σε αυτό. Η παρουσία του πρωθυπουργού στην Κοπεγχάγη και ως προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Θα είμαστε παρόντες ενεργά και θα συνεχίσουμε και μετά.
Ο Πούτιν δήλωσε πρόσφατα πως η Ρωσία θα μπορούσε να υπαχθεί σε ένα διεθνές σχέδιο δεσμεύσεων για τα αέρια του θερμοκηπίου εφόσον καταμετρηθούν τα μεγάλα δάση της χώρας ως αποθήκες του διοξειδίου του άνθρακα.
Το ζήτημα των δασών είναι ένα από τα θέματα που θα διαπραγματευτούμε στην κατεύθυνση του πώς τελικά περιορίζεις την αποψίλωση των δασών. Εκεί είναι το θέμα. Είναι σημαντικό πάντως το γεγονός ότι υπάρχει αυτή η δήλωση. Εστω από την αρχή, η Ρωσία παίρνει μία θέση υπέρ (της συμφωνίας) σε μία πολύ κρίσιμη διαπραγματευτική φάση.
ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ
Τέλη κυκλοφορίας με περιβαλλοντική λογική
Με την κατάργηση της απόσυρσης τιμωρούνται τελικά όσοι δεν είχαν χρήματα να αλλάξουν αυτοκίνητο;
Οι μελέτες δείχνουν ότι η απόσυρση δεν αποτελεί περιβαλλοντικό μέτρο. Επρόκειτο για ένα επί μέρους μέτρο που το χειριστήκαμε κυρίως με οικονομικά κριτήρια. Η απόσυρση έγινε σε χώρες που ήθελαν να στηρίξουν τη βιομηχανία αυτοκινήτου που υπάρχει στην χώρα τους και αποτελεί πλουτοπαραγωγική πηγή. Νομίζω ότι δεν περίμενε κανείς επί δεκαετίες το τίμημα της απόσυρσης για να αλλάξει αυτοκίνητο. Είναι σαφώς σημαντικότερο τα 400 εκατομμύρια ευρώ που θα διέθετε το κράτος για την απόσυρση να ενσωματωθούν στο ένα δισεκατομμύριο που δόθηκε στην Παιδεία. Το ζητούμενο είναι να περιοριστεί η χρήση του αυτοκινήτου.
Πώς θα γίνει αυτό;
Πιστεύω με τον συνδυασμό των μέσων μεταφοράς. Τραμ, μετρό, λεωφορεία που πρέπει να αναβαθμιστούν. Και βέβαια ποδηλατόδρομοι και πεζοί. Τα κέντρα των πόλεων είναι για τους πεζούς και τους ποδηλάτες, δεν είναι για τα αυτοκίνητα.
Θα αλλάξουν τα τέλη κυκλοφορίας;
Σε έναν χρόνο θα καταθέσουμε ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων για την πολιτική αυτοκινήτου μέσα στις πόλεις. Στη δέσμη αυτή θα ενταχθούν και τα τέλη κυκλοφορίας. Προφανώς πρέπει να επανεξεταστούν στη βάση των εκπεμπόμενων ρύπων και του ενεργοβόρου κινητήρα. Δεν υπήρχε δυνατότητα να γίνει αυτό φέτος. Θα προωθήσουμε μία βάση δεδομένων όπου θα καταγραφούν οι κατηγορίες των αυτοκινήτων, οι εκπομπές των ρύπων (κάθε μοντέλου), το είδος των ρύπων, τα κυβικά, η ιπποδύναμη του κινητήρα, όλα τα στοιχεία που θα απαιτηθούν για τον καθορισμό των τελών.