Περιορισμοί στη χρήση του όρου «Μακεδονία» από την Ελλάδα και σοβαρές ασάφειες, που εναποθέτουν στην καλή διάθεση της σκοπιανής ηγεσίας την εφαρμογή σημαντικών προβλέψεων της προτεινόμενης συμφωνίας, χαρακτηρίζουν την πρόταση που υπέβαλε ο Μ. Νίμιτς για εξεύρεση λύσης διπλής ονομασίας.
Σύμφωνα με το δισέλιδο κείμενο που περιγράφει την πρόταση, η Ελλάδα δεσμεύεται ότι αναγνωρίζει την ύπαρξη στα βόρεια σύνορά της της χώρας που η συνταγματική ονομασία της είναι «Δημοκρατία της Μακεδονίας», αλλά στις διμερείς σχέσεις και στους διεθνείς οργανισμούς θα υιοθετηθεί άλλη συμφωνημένη ονομασία.
Χωρίς να υπάρχει η οποιαδήποτε δέσμευση, αναφέρεται ότι ο ΟΗΕ θα παροτρύνει τα κράτη-μέλη του να υιοθετήσουν τη νέα ονομασία και στις διμερείς σχέσεις με την ΠΓΔΜ.
Αναφορές
Περιλαμβάνεται αναφορά και στη χρήση της νέας ονομασίας σε «διεθνείς συμβάσεις, συμφωνίες και συνθήκες» καθώς και στα διαβατήρια και τα ταξιδιωτικά έγγραφα.
Ομως η εφαρμογή των προβλέψεων αυτών προϋποθέτει την αναθεώρηση του συντάγματος της ΠΓΔΜ, καθώς στο άρθρο 119 αναφέρει σαφώς ότι «Οι διεθνείς συμφωνίες συνάπτονται στο όνομα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας της Μακεδονίας ή την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας», ενώ θα πρέπει να υπάρξει αλλαγή και των άρθρων που καθορίζουν την ιθαγένεια και την ιδιότητα του πολίτη της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας» (σ.σ.: το σύνταγμα της ΠΓΔΜ αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της συμφωνίας συνύπαρξης των δύο εθνοτήτων, που επετεύχθη με μεγάλη δυσκολία, μετά την εθνοτική σύγκρουση στα Σκόπια).
Τα δύο μέρη αποδέχονται δεσμευτικά ότι δεν έχουν αποκλειστικό δικαίωμα της «πολιτικής» χρήσης του όρου Μακεδονία και παραγώγων του και μπορούν να το χρησιμοποιούν μόνο κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας.
Δηλαδή η ονομασία του υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης, της Περιφέρειας Μακεδονίας κ.λπ. (όλων των φορέων αλλά και όλων των χρήσεων που δεν αφορούν εμπορικό σήμα) θα πρέπει να συμφωνηθεί και από τη σκοπιανή πλευρά.
Στο εμπορικό σήμα του όρου «Μακεδονικός» προβλέπεται η δέσμευση ότι δεν θα υπάρξουν επίσημες προσφυγές εναντίον των προϊόντων ή εταιρειών που έχουν ήδη κατοχυρώσει το σήμα αυτό (διασφαλίζουμε δηλαδή το σήμα του π.χ. «Μακεδονικού Χαλβά», αλλά εάν μια σκοπιανή εταιρεία έχει ήδη κατοχυρώσει την ονομασία π.χ. «μακεδονικό τσίπουρο», δεν μπορεί να υπάρξει ελληνική παρέμβαση για την ακύρωση της ονομασίας).
Προβληματικές, όμως, είναι οι πέντε προτεινόμενες ονομασίες, οι οποίες είναι στην αγγλική γλώσσα: New Republic of Macedonia, Republic of upper Macedonia, Independent Republic of Macedonia, Democratic Republic of Macedonia, Constitutional Republic of Macedonia, δηλαδή «Νέα Δημοκρατία της Μακεδονίας», «Δημοκρατία της Ανω Μακεδονίας», «Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Μακεδονίας», «Λαϊκή (δημοκρατική) Δημοκρατία της Μακεδονίας», «Συνταγματική Δημοκρατία της Μακεδονίας».
Μόνο η μία ονομασία, αυτή της «Ανω Μακεδονίας», έχει γεωγραφικό προσδιορισμό, όπως ζητεί η Ελλάδα, ενώ η «Νέα Δημοκρατία της Μακεδονίας» δεν ανταποκρίνεται στις ελληνικές θέσεις, καθώς ο επιθετικός προσδιορισμός τίθεται στο «Δημοκρατία» και όχι στο «Μακεδονία».
Η κ. Μπακογιάννη, ενημερώνοντας χθες τους πολιτικούς αρχηγούς, παρουσίασε μόνο για ανάγνωση (από τους αρχηγούς και τους συνεργάτες τους) το δισέλιδο κείμενο του κ. Νίμιτς, αλλά δεν παρέδωσε τα υπομνήματα (Appendix) που έχει επισυνάψει ο διεθνής διαπραγματευτής, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά για το τι «ουρά» και τι «γκρίζες ζώνες» μπορεί να υπάρχουν στα κείμενα αυτά.
Η Αθήνα, έχοντας αποδεχθεί την πρόταση ως βάση για διαπραγμάτευση, με δήλωση της υπουργού Εξωτερικών, Ντ. Μπακογιάννη, φαίνεται ότι στηρίζει τις ελπίδες της στην απόρριψη της πρότασης από τα Σκόπια, ώστε να μην επιρριφθεί στην ίδια η ευθύνη για το αδιέξοδο και να «νομιμοποιηθεί» έτσι ενδεχόμενο ελληνικό βέτο στο ΝΑΤΟ.
Δεν βιάζονται
Η σκοπιανή πλευρά, πάντως, δεν βιάζεται, όπως η Αθήνα, να αποδεχθεί την πρόταση Νίμιτς και θέλοντας να διαπραγματευθεί νέα ανταλλάγματα από τον διεθνή μεσολαβητή, διαρρέει σενάρια ακόμη και για διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την αποδοχή της πρότασης.
Ολα αυτά παραπέμπουν σε προσπάθεια χρονικής καθυστέρησης, με στόχο να φέρουν την Ελλάδα σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, καθώς θα πρέπει να λάβει αποφάσεις για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει εάν η γειτονική χώρα δέχεται ή όχι την πρόταση Νίμιτς.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, εάν η πρωτοβουλία Νίμιτς δεν αποφέρει αποτελέσματα, ισχύει η δέσμευση του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή ότι χωρίς λύση στο πρόβλημα της ονομασίας δεν μπορεί να προχωρήσει η ατλαντική πορεία των Σκοπίων.
Οπως πολύ απλά επανέλαβε χθες ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Γ. Κουμουτσάκος, «μη λύση σημαίνει μη πρόσκληση στο ΝΑΤΟ...».
Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ
«Οχι» στη διπλή ονομασία η θέση του ΠΑΣΟΚ
Σταθερά παραμένουμε στις θέσεις μας, δήλωσε χθες ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Θ. Πάγκαλος μετά την ενημέρωση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου από την υπουργό Εξωτερικών Ντ. Μπακογιάννη για τις εξελίξεις στο θέμα της ΠΓΔΜ.
Ο κ. Πάγκαλος επεσήμανε ότι «η κυβέρνηση οφείλει σε όλη τη διάρκεια της συζήτησης που μόλις τώρα άρχισε να διατηρήσει όλα τα διαπραγματευτικά της πλεονεκτήματα» και ότι «αυτό είναι συμφέρον για τη χώρα».
Σε ό,τι αφορά την πρόταση Νίμιτς, ο κ. Πάγκαλος είπε ότι είναι διατυπωμένη σε έγγραφο μικρής εκτάσεως με περιοριστική μορφή, δηλαδή όχι λεπτομερειακή, το δε εν λόγω έγγραφο δεν είναι τελικό, αλλά προς συζήτηση.
Σύμφωνα με τον κ. Πάγκαλο, η υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη ανέφερε πως η κυβέρνηση έχει σημαντικές αντιπροτάσεις ή τροποποιήσεις, λέγοντας χαρακτηριστικά «δεν ξέρω πώς θα τις χαρακτηρίσει η ίδια».
Σημειώνεται ότι ο κ. Παπανδρέου είδε το κείμενο της πρότασης Νίμιτς, η οποία -όπως είπε ο Θ. Πάγκαλος-«είναι όπως την περιέγραψε η υπουργός Εξωτερικών», ενώ σε σχετική ερώτηση αν εκτιμά ότι η κυβέρνηση συζητά θέμα διπλής ονομασίας -ενώ το ΠΑΣΟΚ την απορρίπτει και μιλά για βέτο- είπε ότι «δεν τα λέμε έτσι απλά τα πράγματα, γνωρίζετε τις θέσεις μας».
Σε ό,τι αφορά το θέμα του Κοσόβου, ο Θ. Πάγκαλος διαπίστωσε δυσμενέστατη εξέλιξη, ενώ θεώρησε ότι η Ελλάδα, η οποία μετέχει στο ΝΑΤΟ και έχει τμήμα δυνάμεων στο Κόσοβο, πρέπει να αναλάβει μια έντονη και αποτελεσματική πρωτοβουλία, ώστε τα σύνορα μεταξύ του τμήματος του Κοσόβου που κατοικείται από Σέρβους, δηλαδή η περιοχή Μιτροβίτσα, και της υπόλοιπης Σερβίας να παραμείνουν ανοιχτά.
ΚΚΕ
Σταθερά στις θέσεις που διατύπωσε το '92
Τις θέσεις που έχει διατυπώσει το ΚΚΕ από το 1992 επανέλαβε, χθες, η Αλέκα Παπαρήγα εξερχόμενη από το γραφείο της υπουργού Εξωτερικών, Ντόρας Μπακογιάννη. Σύμφωνα με τη γ.γ. της ΚΕ του ΚΚΕ, αν χρησιμοποιηθεί ο όρος «Μακεδονία», πρέπει απαρέγκλιτα να αναγνωρίζεται ως καθαρά γεωγραφικός, διότι διαφορετικά, όπως είπε, μπορεί να ανοίξει ο ασκός του Αιόλου και να εγερθεί ζήτημα αλλαγής συνόρων, μακεδονικής εθνότητας ή μειονότητας στην Ελλάδα.
Σε σχετικό ερώτημα για το ενδεχόμενο λύσης με «διπλή ονομασία», η κ. Παπαρήγα εξέφρασε τον φόβο ότι «δεν θα είναι λειτουργική, ότι θα αναπαράγει το πρόβλημα, διότι, όταν έχουν ένα όνομα μέσα και ένα έξω, τότε θα αισθάνονται την ανάγκη το μέσα να το κάνουν έξω».
Τέλος, η κ. Παπαρήγα τόνισε ότι οι λαοί των Βαλκανίων έχουν γίνει κλοτσοσκούφι στη διαπάλη μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της ΕΕ και της Ρωσίας, η οποία έχει μπει πρόσφατα στο ενεργειακό παιχνίδι. Σε αυτό το κλοτσοσκούφι, πρόσθεσε, είναι μπλεγμένη και η Ελλάδα.
ΣΥΝ
Ναι σε γεωγραφικό προσδιορισμό
Υπέρ μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης τάχθηκε με δηλώσεις του ο πρόεδρος του ΣΥΝ Αλέξης Τσίπρας, κάνοντας λόγο για μια σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό. Ο κ. Τσίπρας εξέφρασε την ανησυχία του γιατί η ελληνική εξωτερική πολιτική έχασε πολύτιμο έδαφος, αρνούμενη, όταν μπορούσε, να συμφωνήσει σε σύνθετο όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό, αναφέροντας ότι σήμερα «βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση να ερχόμαστε πίσω από τις προτεραιότητες των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή».
Στο ερώτημα εάν θεωρεί αναγκαία τη σύγκληση συμβουλίου πολιτικών αρχηγών, ο κ. Τσίπρας απάντησε ότι η πρωτοβουλία ανήκει στην κυβέρνηση, ενώ δήλωσε την αντίθεση του ΣΥΝ σε οποιονδήποτε συσχετισμό της στάσης μας απέναντι στην ονομασία με την αναγνώριση του Κοσόβου.
ΛΑΟΣ
Πρόταση για δημοψήφισμα
Τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ζήτησε ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γ. Καρατζαφέρης, γιατί όπως είπε δεν είναι μια εύκολη υπόθεση που μπορούν να αναλάβουν τα κόμματα. Ο κ. Καρατζαφέρης επικαλέστηκε σφυγμομετρήσεις, σύμφωνα με τις οποίες άνω του 80% του ελληνικού λαού δεν θέλει υποχωρήσεις που θα θίγουν την αξιοπρέπεια της χώρας, και προσέθεσε ότι «συντάσσομαι με την πλειοψηφία του ελληνικού λαού».
Ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ επεσήμανε ότι αν έχεις δίκιο πρέπει να επιμένεις, αναφέροντας το παράδειγμα της ονομασίας της Ταϊβάν (αντί Εθνικιστικής Κίνας) και του Ηνωμένου Βασιλείου (αντί Μεγάλης Βρετανίας), που ονομάστηκαν έτσι κατόπιν επιμονής της Κίνας και της Γαλλίας.
Σχετικά με τη χρησιμότητα της σύγκλησης του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών, είπε ότι τη θεωρεί «απαραίτητη» και συμπλήρωσε πως «η κυβέρνηση θα δυσκολευτεί να μην πάει σε μια τέτοια σύνοδο, την οποία ως δημοσιογράφος οσφραίνομαι ότι τη θέλει και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας».
Μ. ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Στοπ σε τρικ των Σκοπίων
«Κόκκινη κάρτα» στα Σκόπια έδειξε ο πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, Μίνως Κυριακού, στην προσπάθεια της γειτονικής χώρας να επισημοποιήσει, με τέχνασμα, μέσω αλληλογραφίας, την ονομασία «Μακεδονία».
Ηταν ένα έγγραφο όπου η Εθνική Ολυμπιακή Επιτροπή της FYROM, όπως είναι και η αναγνωρισμένη από τη ΔΟΕ ονομασία της, ενημέρωνε τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία, που εδρεύει στην πατρίδα μας, ότι ένα από τα στελέχη της θα ταξίδευε στην Ελλάδα το ερχόμενο καλοκαίρι και θα μετείχε στις εργασίες διεθνούς συνόδου για προέδρους και διευθυντές Ολυμπιακών Επιτροπών.
Μέχρι εδώ καλά, όλα κυλούσαν σύμφωνα με το πρωτόκολλο. Στο κάτω μέρος όμως της σελίδας εμφανιζόταν ως αποστολέας η «Μακεδονική Ολυμπιακή Επιτροπή», που φυσικά δεν υφίσταται ως ονομασία στον Ολυμπιακό Χάρτη, ούτε και στις υπηρεσίες της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στην απαντητική του επιστολή ο κ. Κυριακού αναφέρει πως η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία αναγνωρίζει και αλληλογραφεί μόνο με εθνικές Ολυμπιακές Επιτροπές που είναι καταχωρισμένες στη ΔΟΕ με συγκεκριμένη ονομασία.
Ζητεί μάλιστα να πληροφορηθεί από τους ίδιους αν η Ολυμπιακή Επιτροπή της γειτονικής χώρας έχει αλλάξει την ονομασία της και αν όχι, όπως είναι και το σωστό, τότε να αποστείλει εκ νέου την επιστολή της με τον τίτλο «Εθνική Ολυμπιακή Επιτροπή της FΥRΟΜ».
ΝΙΚΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ