Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα. Αν όμως πρόκειται για το σπήλαιο του Κουφού, τότε το πράγμα αλλάζει. Βρόντα βρόντα οι αρχαιολόγοι, το ανακάλυψαν στην περιοχή του Φιλοπάππου. Εχει έξι ταφές, συλημένες, αλλά με τη φούρια των εκδηλώσεων για τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς, δεν πρόλαβαν να κάνουν ανασκαφές για να εξακριβώσουν τη χρονολόγησή τους.
Εκείνο που πρόλαβαν, όπως λέει στο «Εθνος» η αρχαιολόγος Ολγα Δακουρά- Βογιατζόγλου, είναι να διαπιστώσουν τη μακροχρόνια χρήση του σπηλαίου για λατρεία. Από την αρχαιότητα και ίσως μέχρι τον προηγούμενο αιώνα. Ανάμεσα στις τελετουργίες ήταν, όπως όλα δείχνουν, και μαγικές. Ετσι, το ενέταξαν στις ξεναγήσεις που θα γίνουν στο πλαίσιο των εκδηλώσεων, οι οποίες φέτος έχουν θέμα «Μάγοι, ξόρκια και φυλακτά. Η μαγεία στον αρχαίο και χριστιανικό κόσμο».
Ειδικά στους λόφους Πνύκας- Νυμφών-Μουσών, η κ. Βογιατζόγλου και οι συνεργάτες της από την Α Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Ακροπόλεως παρουσιάζουν «Το μεγαλύτερο κέντρο των ξωτικών», με σκοπό να αναδειχθεί η κοινή ευρωπαϊκή κληρονομιά των μεταφυσικών θρύλων και πόσο αυτοί επηρέασαν την εξέλιξη των πολιτισμών.
Η πρώτη εκδήλωση γίνεται σήμερα το πρωί, με ξενάγηση σχολείων μετά την οποία ο ηθοποιός Σπύρος Μπιμπίλας θα διαβάσει κείμενα και παραμύθια. Το απόγευμα, στις 5.30, όπως και στις 11 αύριο το πρωί, το ραντεβού δίνεται στην οδό Αποστόλου Παύλου στο ύψος της Αγίας Μαρίνας και αφορά στους ενήλικες.
Οι Νύμφες της αρχαιότητας έγιναν Νεράιδες αργότερα. Ηδη από την αρχή όμως ταυτίζονται με τις Μοίρες, οι οποίες «ως έφοροι της γέννησης και των τοκετών, την τρίτη μέρα από τη γέννηση έρχονται και μοιραίνουν, δηλαδή μοιράζουν, που πάει να πει ορίζουν και καταγράφουν την τύχη του νεογέννητου και εκείνα που πρόκειται να του συμβούν κατά τη διάρκεια του βίου του» σημειώνει η κ. Βογιατζόγλου.
«Το πεπρωμένο που οι Μοίρες έγραφαν κανένας δεν μπορούσε να ξεγράψει. Είναι εκπληκτικό πως η τριάδα των Μοιρών διατηρήθηκε σαν σύμβολο στη φαντασία των Ελλήνων σχεδόν όπως την περιγράφει ο Ησίοδος».
Καθ όλο τον Μεσαίωνα και την Τουρκοκρατία, «η περιοχή των δυτικών λόφων έξω από τα όρια της πόλης των Αθηνών και το μεσαιωνικό τείχος καλύπτεται με ένα σκοτεινό πέπλο και συνδέεται με θρύλους, παραδόσεις, δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις που τις εμπνέει η ερημία του τοπίου, τα γυμνά λαξευτά βράχια, οι ανοιχτοί αρχαίοι τάφοι και πάνω απ όλα οι πολλές σπηλιές, άλλες φυσικές και άλλες τεχνητές που βρίσκονται σπαρμένες στην περιοχή».
Ανάμεσά τους είναι οι λεγόμενες «Φυλακές του Σωκράτους», το γνωστότερο ενδιαίτημα των Καλοκυράδων-Νυμφών- Ευμενίδων. Υπάρχουν ακόμη η σπηλιά των «κακών αδερφάδων» (πανώλη-χολέρα-ευλογιά), ο βράχος «της κακιάς πεθεράς» κ.ά.
ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ανάλογες εκδηλώσεις με συναφή θέματα και με ελεύθερη είσοδο θα γίνουν το Σαββατοκύριακο σε 30 πόλεις. Στην Αθήνα (στα μεγάλα μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους), στον Πειραιά, και στις πόλεις: Ελευσίνα, Ολυμπία, Μονεμβασία, Ναύπλιο, Καλαμάτα, Τρίπολη, Βόλο, Αλμυρό, Ρεντίνα Καρδίτσας, Πέλινα Τρικάλων, Υπάτη, Αγρίνιο, Ιωάννινα, Ζάκυνθο, Κέρκυρα, Αιανή Κοζάνης, Βέροια, Θεσσαλονίκη, Φλώρινα, Δισπηλιό, Σουφλί, Αβδηρα, Πύργο Τήνου, Ρόδο, Ηράκλειο, Οινούσσες, Σίγρι Λέσβου.
Αγγελική Κώττη
akotti@pegasus.gr