Συνυπεύθυνος για εγκλήματα πολέμου στο Ιράκ, ο φιλόδοξος πρώτος πρόεδρος της ΕΕ ή απλώς ένας πρώην πρωθυπουργός που ποζάρει για 274 ευρώ τη φωτογραφία, ο Τόνι Μπλερ είναι και μεσολαβητής για ειρήνευση στη Μέση Ανατολή και ταυτόχρονα επιχειρηματίας που κλείνει συμφωνίες εκατομμυρίων με σεΐχηδες των Εμιράτων είτε για λογαριασμό της δικής του εταιρείας είτε για λογαριασμό της αμερικανικής τράπεζας JP Morgan.
Αυτά είναι τα διαφορετικά πρόσωπα του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας, όπως τα σκιαγραφούν φίλοι και εχθροί. Από την εποχή που σχεδόν ταπεινωμένος παρέδιδε την εξουσία στον Γκόρντον Μπράουν, ο Μπλερ έχει φτάσει να κερδίζει 7 εκατ. ευρώ τον χρόνο, από ομιλίες και δραστηριότητες της συμβουλευτικής εταιρείας που έχει ιδρύσει, την Tony Blair Associates (TBA).
Πρόκειται για την κυριότερη πηγή εισοδημάτων του, η οποία έχει δημιουργηθεί στα πρότυπα της εταιρείας Kissinger Associates του Χένρι Κίσινγκερ, πρώην συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Νίξον. Ο ρόλος της είναι να δίνει συμβουλές διακυβέρνησης σε όποιον πελάτη της χτυπήσει την πόρτα, απλώς δίνεται έμφαση στη Μέση Ανατολή γιατί «εκεί βρίσκονται τα πολλά χρήματα», όπως δηλώνει συνεργάτης του Μπλερ.
Μόνο τα κέρδη της εταιρείας από την περιοχή άνετα μπορούν να διπλασιάσουν το εισόδημά του, το οποίο φτάνει τα 7 εκατ. ευρώ, από τις διαλέξεις που δίνει σε όλον τον κόσμο και κυρίως στις ΗΠΑ και από τις συνεργασίες του με την JP Morgan και του 6ου μεγαλύτερου ευρωπαϊκού ασφαλιστικού ομίλου, Zurich Financial Services.
Σε αυτό το ποσό δεν περιλαμβάνονται τα 7 εκατ. ευρώ που πήρε από τον εκδοτικό οίκο Random House για την αυτοβιογραφία του, η οποία αναμένεται σε τέσσερις μήνες. Ο ρόλος του ως μεσολαβητή του Κουαρτέτου (ΟΗΕ, ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία) στο Μεσανατολικό τον φέρνει συχνά σε επαφή με ηγέτες της Μέσης Ανατολής και όπως ισχυρίζονται οι άσπονδοι φίλοι του, μπορεί με αυτόν τον τρόπο να εξασφαλίζει και να διευρύνει την πελατεία της εταιρείας.
Μεσολαβητής του... εαυτού του. Ανησυχία έχουν εκφράσει επίσης και στελέχη του ΟΗΕ, τα οποία παρακολουθώντας τις εμπορικές δραστηριότητες του Μπλερ στη Μέση Ανατολή, θεωρούν ότι επηρεάζουν την απόδοσή του στον ρόλο του ως μεσολαβητή. Ανώτερος αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών δήλωσε στους «Times» ότι «ο Μπλερ δεν έχει οδηγήσει σε καμία πρόοδο το Μεσανατολικό και η αίσθηση στους κύκλους του οργανισμού είναι ότι απουσιάζει συνεχώς από τον χώρο στον οποίο πρέπει να βρίσκεται».
Οι συνεργάτες του απορρίπτουν αυτούς τους ισχυρισμούς, τονίζοντας πως ο Μπλερ «ξοδεύει τον περισσότερο χρόνο του σε δραστηριότητες που δεν του αποφέρουν χρήματα, όπως αυτή του ειρηνευτικού μεσολαβητή», ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί το ότι ο ειρηνευτικός του ρόλος αποτελεί ένα συν για όσους ενδιαφέρονται για τις υπηρεσίες της TBA.
Αλλωστε η πελατεία αυξάνει θεαματικά μήνα με τον μήνα και ο Μπλερ έχει βρεθεί τη μία ώρα να συναντιέται με ηγέτες της περιοχής ως διαμεσολαβητής και την άλλη ως εκπρόσωπος της TBA ή της JP Morgan. Χαρακτηριστικά, τον περασμένο Μάιο, ταξίδεψε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προκειμένου να συναντηθεί με τον υπ. Παιδείας ως «αγγελιαφόρος» του Κουαρτέτου και μετά μία ώρα, συναντήθηκε με τον υπ. Οικονομικών, εκπροσωπώντας την αμερικανική τράπεζα.
Η αυτοκρατορία του Τόνι Μπλερ
- Μεσολαβητής 10 μέρες τον μήνα βρίσκεται στην περιοχή εκπροσωπώντας το κουαρτέτο για την ειρήνευση στη Μέση Ανατολή.
- Iδρυμα Πίστης του Τόνι Μπλερ (Βρετανία - ΗΠΑ)
- Εχει στόχο να συμφιλιώσει τους πιστούς όλων των θρησκειών.
- Ιδρυμα Τόνι Μπλερ Κυβερνητικής Πρωτοβουλίας (Βρετανία - ΗΠΑ)
- Φιλανθρωπικό ίδρυμα που δραστηριοποιείται στην Αφρική.
- Zurich Financial Services: Επίσης με ρόλο συμβούλου στον ελβετικό ασφαλιστικό όμιλο.
- WindrushVentures: Eταιρεία που συνεργάζεται με τις Σιέρα Λεόνε και Ρουάντα, βοηθώντας στην οργάνωση των υπηρεσιών τους. Εχει πάρει δωρεές 1,5 εκατ. δολ. από το ίδρυμα Γκέιτς.
- Tony Blair Associates: Συμβουλευτική εταιρεία με κυριότερους πελάτες τα Eνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προσφάτως και τη Λιβύη.
- FirerushVentures: Ιδιωτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, στην οποία συμμετέχει ως σύμβουλος. Εξάγει κυβερνητική τεχνογνωσία σε αφρικανικές κυρίως χώρες.
- JP Morgan: Με ρόλο συμβούλου στην τράπεζα, την εκπροσωπεί στη Μέση Ανατολή.
Χωρίς τη στήριξη και των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών
Απομακρύνεται το ενδεχόμενο να γίνει ο Τόνι Μπλερ ο πρώτος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης μετά και την άρνηση των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών να υποστηρίξουν την υποψηφιότητά του. Αν και μέχρι να επικυρώσει
και η Τσεχία τη Συνθήκη της Λισσαβόνας, δεν ανακοινώνεται τίποτα επισήμως, ο Μπλερ που προέβαλλε ως φαβορί, φαίνεται να χάνει τα ερείσματά του μεταξύ της Γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ και του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί, που είχε ταχθεί υπέρ του. Η Μέρκελ, αν και συμπαθεί προσωπικά τον Μπλερ, δεν τον θεωρεί κατάλληλο για τη θέση, τόσο επειδή προσδέθηκε στο άρμα του Μπους στον πόλεμο κατά του Ιράκ, όσο κι επειδή η Βρετανία δεν είναι μέλος της ευρωζώνης ούτε της ζώνης Σένγκεν. Με αυτήν την άποψη συντάσσονται και μικρότερες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ την Πέμπτη, ο Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Θαπατέρο δήλωσε πως θέλει «έναν πραγματικά Ευρωπαίο» στη θέση του προέδρου.
Οπως διαμορφώνεται η κατάσταση, μόνο οι Εργατικοί υποστηρίζουν με θέρμη τον Μπλερ, ενώ παρασκηνιακά συζητείται το ενδεχόμενο να μοιραστούν οι θέσεις του προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών μεταξύ Δεξιών και Σοσιαλιστών, αντιστοίχως. Αν δε το αξίωμα
του προέδρου περιοριστεί στο... σερβίρισμα καφέ στις Συνόδους Κορυφής, η θέση μπορεί να δοθεί σε γυναίκα, όπως στην πρώην πρόεδρο της Λετονίας Βάιρα Βάικ Φρεϊμπέργκα, την πρώην υπουργό Εξωτερικών της Αυστρίας Ούρσουλα Πλάσνικ ή την πρώην πρόεδρο της Ιρλανδίας Μέρι Ρόμπινσον. Οι πιο ισχυρές υποψηφιότητες παραμένουν του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου και προέδρου του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος διακήρυξε δημοσίως την υποψηφιότητά του για την «αρχηγία» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα «Le Μonde», καθώς και του πρώην πρωθυπουργού της Φινλανδίας Πάαβο Λίπονεν.
Χρυσούλα Κατσαρού
katsarou@pegasus.gr