Διασχίζοντας βιαστικά την πύλη του Δάντη, ένα τούνελ σκοτεινό όπως και η ιστορία της Σπιναλόγκας, βρίσκεσαι να ανασαίνεις ξαφνικά σε ένα ξέφωτο, μια απλωσιά με χορταριασμένες πέτρες, σε μια μικρή γειτονιά που κάποτε έσφυζε από ζωή. Και καθώς είσαι ακόμη ζαλισμένος από τη γοητεία που ούτως ή άλλως ασκεί η Κρήτη στους ανθρώπους, δεν ξέρεις πώς να σταθείς πάνω στο νησί που έως σήμερα έχει μείνει στη συνείδηση των περισσότερων ως το νησί των ζωντανών-νεκρών. Σε αυτό, πολλά χρόνια αφότου έχει εγκαταλειφθεί, άνθρωποι που έζησαν ως λεπροί και οι απόγονοί τους, επιστρέφουν ως μάρτυρες μιας στιγματισμένης εποχής δίνοντας την πολύτιμη βοήθειά τους σε εκείνους που τολμούν να πουν την αληθινή του ιστορία.
Οι μαρτυρίες τους με βάση το φωτεινό κι ελπιδοφόρο μυθιστόρημα της Χίσλοπ που ακολούθησε μια ομάδα ανθρώπων με μεράκι, συνθέτουν την ακριβότερη παραγωγή σήριαλ που έγινε ποτέ στην ελληνική τηλεόραση. Πίσω από τη μεταφορά του μυθιστορήματος στη μικρή οθόνη βρίσκεται ένας γίγαντας, το Μega, που στηρίζει την κοινή πεποίθηση των συντελεστών της πως πρόκειται «για μια ιστορία που έπρεπε να ειπωθεί».
«Σε αυτό το μέρος νιώθεις ότι υπάρχει μια αόρατη δύναμη που σε ωθεί να πεις την ιστορία» λέει ο σκηνοθέτης Θοδωρής Παπαδουλάκης. Και πράγματι, το ίδιο συναίσθημα μοιραστήκαμε όσοι είχαμε την τύχη να πατήσουμε το πόδι μας στη Σπιναλόγκα συμμετέχοντας στην αποστολή που οργάνωσε το κανάλι. Μια ιστορία φρίκης του χθες που μιλά μέσα μας σήμερα, για τα Aουσβιτς και τις Σπιναλόγκες της ψυχής μας, το στίγμα, αλλά κυρίως για το πάθος του ανθρώπου για ζωή, την ελπίδα, τον έρωτα και πόσες άλλες ιστορίες που γεννήθηκαν και πέθαναν εκεί ή έφυγαν μαζί με τους χανσενικούς από το νησί.
Πόσο παράδοξο είναι το γεγονός πως όταν επιβεβαιωνόταν η λέπρα σε διέγραφαν από το δημοτολόγιο κι όμως λεπροί που θεραπεύτηκαν αργότερα δεν άντεξαν την ιδρυματοποίηση και ήθελαν να γυρίσουν πίσω, στον τόπο της εξορίας τους. «Η Σπιναλόγκα είναι η απόδειξη ότι τον άνθρωπο ακόμη και σε κλουβί να τον βάλεις, θα βρει τρόπο να το ομορφύνει. Αυτοί οι άνθρωποι δεν πήγαιναν εκεί για να πεθάνουν». Συνεχίζει ο 35χρονος σκηνοθέτης της σειράς Θοδωρής Παπαδουλάκης.
«Ηταν εξόριστοι μεν αλλά από την άλλη δημιούργησαν μια δική τους κοινωνία, παντρεύτηκαν, κάνανε παιδιά και εκείνη την εποχή συγκριτικά με άλλα χωριά της Κρήτης ζούσαν πιο πλούσια καθώς έπαιρναν και κάποια επιδόματα. Μέσα από το βιβλίο της Χίσλοπ και μέσα από την έρευνα έχουμε ανακαλύψει πολλά πράγματα για ένα θέμα - ταμπού. Το Mega, η εταιρεία Indigo View που εδρεύει στα Χανιά μαζί με την TVE (τηλεοπτικές επιχειρήσεις Α.Β.Ε.Ε.) δημιουργήσαμε ένα ντοκιμαντέρ που θα παιχτεί παράλληλα με τη σειρά και που φιλοξενούνται οι μαρτυρίες ανθρώπων της εποχής».
Στα γυρίσματα που παρακολουθήσαμε, τα οποία γίνονται εξ ολοκλήρου στην Κρήτη και θα κρατήσουν έναν χρόνο συναντήσαμε τους πρωταγωνιστές που βρίσκονται εκεί από τον Δεκέμβρη και που όλοι οι ανεξαιρέτως μας μίλησαν για την προσωπική τους εσωτερική εμπειρία που η διαμονή τους στο νησί προκαλεί. «Η ενέργεια του χώρου είναι απίστευτη. Ξυπνάς, κοιμάσαι και βλέπεις τη Σπιναλόγκα, δεν έχεις κάτι άλλο να σε αποσπά. Βλέπεις πάντα το νησί» λέει η Κατερίνα Λέχου.
Μεγάλη ήταν η πρόκληση και για τη σεναριογράφο Μιρέλλα Παπαοικονόμου, καθώς είναι η πρώτη φορά που καταπιάνεται με μια ιστορία που έχει γράψει κάποιος άλλος.
«Διάβασα το βιβλίο και ήθελα πάρα πολύ να το κάνω. Είναι η πρώτη φορά που κάνω κάτι τέτοιο, είναι πολύ διαφορετικό. Πρόκειται για ένα μπεστ σέλερ, από μια Αγγλίδα μάλιστα συγγραφέα. Επρεπε να πατήσω πάνω στα δικά της χνάρια και παράλληλα να κρατήσω την ελληνικότητα του θέματος. Μιας και θα προστεθούν ιστορίες που δεν υπάρχουν στο βιβλίο, ανταλλάξαμε απόψεις με τη Βικτόρια καθώς έπρεπε να μείνουμε πιστοί και στην πραγματικότητα αυτής της ιστορίας αλλά και να ακολουθήσουμε την πλοκή του βιβλίου»...
Ο Στέλιος Μάινας στο ρόλο του βαρκάρη
Τους χαρακτήρες της σειράς θα ζωντανέψουν πολυβραβευμένοι ηθοποιοί, αντάξιοι του ειδικού βάρους της ιστορίας των αληθινών χαρακτήρων. Σε πρωταγωνιστικούς ρόλους θα δούμε τον Στέλιο Μάινα να υποδύεται τον Γιώργη, τον βαρκάρη που μεταφέρει στη Σπιναλόγκα προμήθειες και χανσενικούς και την Κατερίνα Λέχου στον ρόλο της γυναίκας του, δασκάλα στην Πλάκα, που προσβάλλεται από την ασθένεια και μεταφέρεται στη Σπιναλόγκα, αφήνοντας πίσω της σύζυγο και δύο κόρες.
Τις δύο κόρες υποδύονται η Γιούλικα Σκαφιδά και η Ευγενία Δημητροπούλου, ενώ σε μικρή ηλικία τις υποδύονται δύο 10χρονες ταλαντούχες ηθοποιοί. O Αιμίλιος Χειλάκης, υποδύεται τον νεοφερμένο από την Ευρώπη, που προκαλεί αναταράξεις στις σχέσεις των φτωχών ανθρώπων της Πλάκας. O Αλέξανδρος Λογοθέτης, υποδύεται τον γιατρό που με τις έρευνές του, για την ασθένεια του Χάνσεν, φέρνει την ελπίδα στους αρρώστους και τις οικογένειές τους. Σε άλλους ρόλους θα δούμε σημαντικούς ηθοποιούς όπως τους: Μαρία Πρωτόπαππα, Τάσο Νούσια, Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου, Ορφέα Αυγουστίδη, Αννίτα Κούλη, Νίκο Ορφανό και πολλούς άλλους.
«Το νησί» σε αριθμούς
- Χρησιμοποιούνται 2.000 κοστούμια
- Συνολικά εμφανίζονται 120 ρόλοι
- Εμφανίζονται 500 βοηθητικοί ηθοποιοί, ανάμεσά τους Κρητικοί απόγονοι των κατοίκων του Αγ. Νικολάου και της Σπιναλόγκας
- Το επεισόδιο κοστίζει 150.000
- 4 εκατομμύρια ευρώ το συνολικό κόστος της παραγωγής
- Χρειάστηκε 1 1/2 χρόνος έρευνας για τη Σπιναλόγκα
- 1 χρόνος γυρισμάτων
- 26 επεισόδια
- 1 χρόνος προετοιμασίας πριν από τα γυρίσματα (κατασκευή σκηνικών).
- Το βιβλίο
Το βιβλίο της Victoria Hislop έγινε παγκόσμιο best seller με 2.000.000 πωλήσεις εκ των οποίων 185.000 πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα.
Νατάσα Παπανικολάου