| Της ΚΛΑΡΑΣ ΓΕΝΙΤΣΑΡΙΩΤΗ |

Εξαρτημένοι από το οικογενειακό περιβάλλον, με αργές και δύσκολες διαδικασίες «απογαλακτισμού», συχνά με περιστασιακές και αβέβαιες δουλειές, άσχετες με το τι έχει σπουδάσει καθένας -και εφόσον βρεθεί η ευκαιρία- και με μια δεύτερη δουλειά για να τα βγάλουν πέρα.

Αυτή είναι η «γενιά η αδικημένη», αυτή είναι η εικόνα των σημερινών νέων όπως προκύπτει από τα ευρήματα σχετικής έρευνα της «Μarc» στις ηλικίες μεταξύ 18 και 30 ετών, που δημοσιεύει σήμερα το «Εθνος της Κυριακής».

Θλιβερή διαπίστωση είναι ότι οι σημερινοί νέοι αποτελούν μια ευπαθή και ευαίσθητη κοινωνική ομάδα, σε αντίθεση με περασμένες δεκαετίες, που ήταν η ατμομηχανή της οικονομίας με σημαντική συμβολή στην παραγωγική ζωή αλλά και πυλώνας στήριξης της κοινωνίας και κυρίως άλλων ευαίσθητων ομάδων όπως οι ηλικιωμένοι.

Για να αντεπεξέλθει στις συνθήκες η γενιά μεταξύ 18 και 30 ετών χρειάζεται επιδότηση. Οπου δεν υπάρχει κάποιου είδους κρατική επιδότηση τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει η ίδια η οικογένεια, η οποία συνεχίζει να προσφέρει την πρόνοιά της μέχρι και την ηλικία των 30 ετών. Καλύπτοντας τα έξοδα διαμονής ή ακόμα και συνεισφέροντας στο εισόδημα των νέων η οικογένεια έχει επιφορτιστεί εξ ολοκλήρου, απουσία κάποιου άλλου αποτελεσματικού μηχανισμού, τον ρόλο της διατήρησης της κοινωνικής συνοχής.

Πανεπιστήμιο ή ταμιευτήριο;
| ΤΟΥ ΦΟΙΒΟΥ ΚΑΡΖΗ |

Ας πάρουμε το καλύτερο σενάριο. Νέος, δεκαοκτώ ετών, τελειώνει με επιτυχία το Λύκειο. Εδωσε Πανελλήνιες, υπέστη τις εξετάσεις και τα Αγγλικά, είδε τον κ. Καραμάνο και φαντάστηκε την άφαντη Μαριέττα, τέλος πάντων πήρε τους βαθμούς. Καλοί, περνάει.

Θα πάει στο Πανεπιστήμιο, όχι στην πόλη του αλλά δεν πειράζει. Η οικογένεια θα σφιχτεί μερικά χρόνια ακόμη. Είναι επιμελής και θα κάνει μεταπτυχιακά. Για την ελληνική οικογένεια, η Παιδεία παραμένει μια αξία. Είναι διατεθειμένη να στερηθεί για να την παράσχει στα παιδιά της.

Αλλά η ζωή είναι σκληρή. Εκτός από αξίες, έχει και λογαριασμούς. Δεν σκέπτομαι ιδιωτικά σχολεία ή ωδεία, τέτοιες εξτραβαγκάντσες της πλουτοκρατίας. Ας δούμε τι έχει πληρωθεί έως τώρα. Για οκτώ χρόνια, περίπου 9.600 ευρώ για τα Αγγλικά (που υποτίθεται τα διδάσκει το σχολείο). Αλλα τόσα για μια δεύτερη γλώσσα. Αλλες 10.000 ευρώ για φροντιστήρια - και λίγα βάζουμε.

Θα τελειώσει τη σχολή σε πέντε χρόνια. Από 800 ευρώ τον μήνα - πολύ συντηρητικά, περίπου 10.000 τον πρώτο χρόνο. Με μια υπόθεση αύξησης κόστους ζωής 5% (πάλι συντηρητικά), στη χρονιά της αποφοίτησης 11.668 ευρώ.

Σύνολο για τις σπουδές κάτι πάνω από τις 53.000 ευρώ. Δώδεκα μήνες στρατό και αναμονή έως τον επόμενο Σεπτέμβριο. Δύο χρόνια μάστερ στο εξωτερικό από 15.000 ευρώ.

Πάρτε, αν έχετε όρεξη, χαρτί, μολύβι και αριθμομηχανή. Το συνολικό κόστος των σπουδών -χωρίς σπατάλες- σε σημερινές τιμές, με τον υπολογισμό των αποδόσεων που θα είχε το κεφάλαιο εάν αποταμιευόταν, είναι περίπου 150.000 ευρώ: 53.000 για το Πανεπιστήμιο, 31.000 για το εξωτερικό, 35.000 για τα εξωσχολικά συν τους τόκους.

Οι τράπεζες, χωρίς απαιτήσεις επενδύσεων, προσφέρουν σήμερα αποδόσεις κοντά στο 5% για τέτοια ποσά. Δηλαδή, εάν τα έβαζαν στην άκρη, ο νέος στα 27 του θα είχε 625 ευρώ τον μήνα εισόδημα. Με τα μεταπτυχιακά, θα πάρει γύρω στα εξακόσια ευρώ πρώτο μισθό. Ποιος θα τους πείσει πως άξιζε τον κόπο;

Δυο δουλειές
«Δούλευα και πρωί και βράδυ, σαν μπάρμαν και στο μπουφέ, γιατί είχα ανάγκη τα χρήματα. Με δυο δουλειές και μετά βίας κατάφερνα να βγάζω περίπου 1.400 ευρώ τον μήνα. Ζω με τους γονείς μου γιατί δεν χρειάζεται να πληρώνω νοίκι και τους λογαριασμούς του σπιτιού». Ο 22χρονος έχει τελειώσει ΤΕΕ Πληροφορικής και όσο και αν προσπάθησε δεν κατάφερε να ασχοληθεί με το αντικείμενό του.

Με τους γονείς
Ο Ρούσος ψάχνει δουλειά. Οπως παραδέχεται, τα έξοδά του δεν είναι πολλά, αφού ζει με την οικογένειά του και όταν χρειαστεί την οικονομική τους βοήθεια οι γονείς του συνεισφέρουν. «Εργαζόμουν σαν συσκευαστής σε φαρμακευτική εταιρεία και σταμάτησα πριν από πέντε μήνες. Δούλευα οκτώ ώρες την εβδομάδα και ο καθαρός μου μισθός ήταν 620 ευρώ. Είναι δυνατόν να ζήσει ένας νέος άνθρωπος μόνος του με αυτά τα χρήματα;».

Το μεταπτυχιακό δεν αρκεί...
Ο Γιάννης έχει σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων. Εδώ και λίγο καιρό εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, όμως οι απολαβές του δεν αρκούν για να νοικιάσει ένα σπίτι μόνος του. «Είμαι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και έχω κάνει και μεταπτυχιακές σπουδές. Οι απολαβές μου φτάνουν τα 950 ευρώ, αλλά δουλεύω πάνω από εννιά ώρες την ημέρα».

Χρειάζομαι τα διπλά
Η Ειρήνη έχει σκεφτεί να βρει και δεύτερη δουλειά. Ζει με 700 ευρώ τον μήνα. «Εχω τελειώσει ΤΕΙ οδοντοτεχνικής και εργάζομαι σε εργαστήριο εδώ και τρία χρόνια. Μένω ακόμη με τους γονείς μου γιατί αν ήθελα να ζήσω μόνη μου θα έπρεπε να βγάζω τα διπλάσια χρήματα. Με 700 ευρώ πώς να τα βγάλω πέρα;» αναρωτιέται.

Για 750
Ο Τρύφωνας Κεραμάρνης εδώ και τρία χρόνια εργάζεται ως μάγειρας. Ο καθαρός μισθός του είναι 750 ευρώ και ζει με τους γονείς του.

«Θα ήθελα να φύγω κάποια στιγμή από το σπίτι και να ζήσω μόνος μου αλλά πρακτικά δεν γίνεται. Με τα χρήματα που βγάζω δεν μπορώ να συντηρήσω μόνος μου ένα σπίτι. Είμαι τυχερός γιατί ασχολούμαι με το επάγγελμα που επέλεξα, όμως γενικότερα τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα», λέει ο 22χρονος Τρύφωνας.

Είμαστε καταδικασμένοι
«Είμαστε μια καταδικασμένη γενιά», λέει ο Αλέκος. Είναι μάγειρας και μετά αρκετές προσπάθειες κατάφερε να βρει δουλειά ως ψήστης. Αμείβεται με 680 ευρώ τον μήνα. «Παίρνω τον βασικό μισθό, δουλεύω οχτάωρο και έχω δύο ρεπό. Δεν δίνονται ευκαιρίες στους νέους. Εχει ανοίξει πολύ η αγορά και ο βασικός μισθός είναι πλέον ελάχιστος».