«Μαχαίρι» θα μπει στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, με αποτέλεσμα να εξετάζεται η περικοπή του σχετικού καταλόγου έως και 50%. Απώτερος στόχος είναι ο αριθμός των εργαζομένων που υπάγονται στο ευνοϊκό αυτό καθεστώς να πέσει από τις 750.000 στις 350.000 με 400.000, κάτι που συνεπάγεται ανατροπές στα όρια ηλικίας, στους μισθούς και στις συντάξεις!

Οι εξελίξεις στο Ασφαλιστικό αλλά και σε θέματα κοινωνικής πολιτικής βρέθηκαν χθες στο επίκεντρο της συνάντησης του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή με την υπουργό Απασχόλησης Φάνη Πάλλη-Πετραλιά.

Σήμερα η υπουργός θα έχει συνάντηση με τα μέλη της επιτροπής των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, όπου αναμένεται να αποφασιστεί η παράταση της θητείας της επιτροπής κατά έναν μήνα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει πως στο τέλος του Αυγούστου θα είναι έτοιμο το πόρισμα της επιτροπής, το οποίο φαίνεται πως θα κινείται στη σκληρή γραμμή. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιτροπή προσανατολίζεται στο να «εξαιρέσει» από τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα μέχρι και 250 από τις 537 ειδικότητες, ωστόσο τις τελικές αποφάσεις θα πάρει η υπουργός Απασχόλησης.

Μάλιστα, φαίνεται πως η επιτροπή έχει ήδη κάνει μια πρώτη επεξεργασία με τα επαγγέλματα που πρέπει να εξαιρεθούν από το ευνοϊκό αυτό καθεστώς. Υπολογίζεται πως έχει γίνει επεξεργασία στο 80% των ειδικοτήτων και μένει ένα 20% για να εξεταστεί τον Αύγουστο.

Οι προωθούμενες ρυθμίσεις θα αφορούν τους νέους ασφαλισμένους, δηλαδή μόνον όσους ξεκινήσουν να εργάζονται μετά την ψήφιση των αλλαγών.

Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει ένα νέο μπαράζ αντιδράσεων, καθώς ακόμη δεν έχει κοπάσει ο θόρυβος από τις πρόσφατες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα.

Ωστόσο, συνδικαλιστές εκτιμούν πως οι αλλαγές, εμμέσως πλην σαφώς, θα αγγίζουν και τους νυν εργαζομένους.

Δηλαδή, σε όσα επαγγέλματα εξαιρεθούν, είναι ορατός ο κίνδυνος εργοδότες να απολύουν το προσωπικό που υπάγεται στα βαρέα, για να προσλάβουν νέους που δεν θα ανήκουν σε αυτό το ειδικό καθεστώς (και επομένως δεν χρειάζεται να καταβάλλουν αυξημένο ασφάλιστρο).

Οι βασικές επιπτώσεις από τον περιορισμό της λίστας με τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα είναι τρεις:

Ορια ηλικίας:  Σε όσα επαγγέλματα εξαιρεθούν από το ειδικό αυτό καθεστώς έρχεται αύξηση των ορίων ηλικίας κατά μία πενταετία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση μπορεί να φτάσει και τα επτά χρόνια. Για παράδειγμα, ασφαλισμένος μετά το 1993 στα βαρέα σήμερα παίρνει σύνταξη στα 60, ενώ κάποιος που θα ξεκινήσει να εργάζεται μετά τις αλλαγές θα πρέπει να κάνει υπομονή μέχρι τα 65. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως δημιουργούνται εργαζόμενοι δύο ταχυτήτων.

Μισθοί: Οι νέοι εργαζόμενοι -που δεν θα μπουν στο ειδικό καθεστώς- χάνουν το επίδομα βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων. Το επίδομα διαφοροποιείται ανάλογα με τον κλάδο και μπορεί να φτάνει έως και τα 250 ευρώ τον μήνα.

Συντάξεις: Μέχρι και 14% χαμηλότερες συντάξεις θα πάρουν οι νέοι ασφαλισμένοι που δεν θα μπουν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Αυτό οφείλεται στο ότι για τον υπολογισμό της σύνταξης λαμβάνεται υπόψη και το επίδομα (που αναφέρθηκε προηγουμένως). Για παράδειγμα, εργαζόμενος με 1.400 ευρώ μισθό και 35ετή υπηρεσία με βάση τα σημερινά δεδομένα θα έπαιρνε 980 ευρώ σύνταξη.

Απώλειες
Ωστόσο, αν ξεκινήσει να εργάζεται μετά τις αλλαγές, όχι μόνο θα περιοριστεί σε μισθό 1.200 ευρώ τον μήνα (λόγω απώλειας του επιδόματος), αλλά στο μέλλον θα πρέπει να συμβιβαστεί με σύνταξη 840 ευρώ (δηλαδή μείωση 14%).

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σενάριο για δημιουργία τεσσάρων κατηγοριών στα βαρέα αποσύρεται, καθώς κάτι τέτοιο βρίσκει αντίθετη και την υπουργό Απασχόλησης. Ετσι επανέρχεται ο αρχικός σχεδιασμός για δημιουργία καταλόγου με τα επαγγέλματα που πρέπει να θεωρούνται ως βαρέα και ανθυγιεινά.

Πάντως, η επιτροπή φαίνεται πως προσανατολίζεται σε σκληρή γραμμή στο θέμα, «ενισχυμένη» και από το ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων έχουν αποχωρήσει. Δεν είναι τυχαίο πως ακόμη δεν έχει γίνει ουσιαστικά συζήτηση για το ποια επαγγέλματα πρέπει να υπαχθούν στο ευνοϊκό αυτό καθεστώς.

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
Αγωγή του Ταμείου κατά της διοίκησης

Αγωγή κατά της Εθνικής για αθέτηση υποχρεώσεών της προς τους ασφαλισμένους κατέθεσε το Ταμείο επικούρησης της τράπεζας. Η διοίκηση του Ταμείου, το οποίο είναι αυτοδιοικούμενο (εκπρόσωποι εργαζομένων, συνταξιούχων και της τράπεζας), στρέφεται κατά της Εθνικής επειδή δεν τηρεί τις υποχρεώσεις της.

Ο σύλλογος των συνταξιούχων επισημαίνει πως «με αφορμή την αντιασφαλιστική υπαγωγή του ταμείου κύριας σύνταξης στο ΙΚΑ από την 1η Αυγούστου η Διοίκηση της Εθνικής αρνείται ακόμη και τον διάλογο».

Παράλληλα, εκτιμά πως «το επόμενο βήμα είναι η κατάθεση και νέας ασφαλιστικής τροπολογίας για την υποχρεωτική υπαγωγή του ταμείου επικούρησης της Εθνικής στο θνησιγενές ΕΤΑΤ». Σε ένδειξη διαμαρτυρίας οι συνταξιούχοι διοργανώνουν συλλαλητήριο στις 24 Ιουλίου έξω από τα κεντρικά της Εθνικής (Αιόλου 86).

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ-ΕΞΠΡΕΣ
Ολοκλήρωση των ενοποιήσεων μέχρι την 1η Οκτωβρίου

Με διαδικασίες-εξπρές προχωρά στις ενοποιήσεις των Ταμείων η κυβέρνηση, με στόχο το εγχείρημα να έχει ολοκληρωθεί μέχρι την 1η Οκτωβρίου. Εξερχομένη του Μεγάρου Μαξίμου η υπουργός Απασχόλησης Φάνη Πάλλη-Πετραλιά σημείωσε πως «δεν πρόκειται να χάσουμε ούτε μία μέρα από το αυστηρό χρονοδιάγραμμα που έχουμε θέσει στον νόμο».

Στόχος της κυβέρνησης είναι από τους 155 ασφαλιστικούς φορείς να μείνουν τον Οκτώβριο μόλις δεκατρείς. Συγκεκριμένα, μετά την ολοκλήρωση των αλλαγών θα υπάρχουν πέντε ταμεία κύριας ασφάλισης, έξι επικουρικά ταμεία και μόλις δύο πρόνοιας.

Σημειώνεται πως ο ασφαλιστικός νόμος προβλέπει ενοποιήσεις σε τρεις δόσεις:

Το πρώτο βήμα έγινε την 1η Ιουνίου, οπότε τον δρόμο για το ΕΤΕΑΜ (δηλαδή το επικουρικό του ΙΚΑ) πήραν τρεις ασφαλιστικοί φορείς. Πρόκειται για το επικουρικό των ηλεκτροτεχνιτών (ΤΕΑΗΕ) και τους κλάδους επικουρικής ασφάλισης του προσωπικού ιπποδρομιών (ΤΑΠΕΑΠΙ) και του προσωπικού των εταιρειών τσιμέντου (ΤΕΠΑΕΤ).

Την 1η Αυγούστου πρόκειται να ενοποιηθούν 28 ασφαλιστικοί φορείς. Μεταξύ άλλων, όλα τα «ειδικά» Ταμεία -δηλαδή οι φορείς ΔΕΚΟ και τραπεζών- θα πάρουν τον δρόμο για το ΙΚΑ, ενώ αλλαγές θα υπάρξουν και στον Οργανισμό Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών. Στο Δημόσιο θα προχωρήσουν οι αλλαγές στην επικουρική ασφάλιση (ΤΕΑΔΥ), αλλά και στην πρόνοια (ΤΠΔΥ).

Την 1η Οκτωβρίου θα ολοκληρωθούν οι ενοποιήσεις των ασφαλιστικών φορέων. Συγκεκριμένα, στην κύρια ασφάλιση δημιουργούνται Ταμείο Ανεξάρτητων Απασχολουμένων και Ταμείο Προσωπικού στα ΜΜΕ. Σημαντικές ενοποιήσεις θα υπάρξουν και στην επικουρική ασφάλιση, ενώ συγκροτείται Ταμείο Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα.

Το χρονοδιάγραμμα είναι «ανεφάρμοστο», απαντά η Πανελλήνια Ομοσπονδία Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής (ΠΟΠΟΚΠ), που ζητεί «τον επανασχεδιασμό των ενοποιήσεων». Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων στα Ταμεία προβλέπουν πως οι αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα θα οδηγήσουν:

1. Σε ακόμη μεγαλύτερες καθυστερήσεις για την απονομή των συντάξεων και των άλλων παροχών. Αρκεί να αναφερθεί πως μόνο για κύριες και επικουρικές συντάξεις και για εφάπαξ βοηθήματα είναι σε εκκρεμότητα περισσότερες από 120.000 αιτήσεις στο σύνολο των Ταμείων. Ηδη, ο χρόνος καθυστέρησης σε πολλά Ταμεία -λόγω και της αύξησης του αριθμού των αιτήσεων- έχει αυξηθεί μέχρι και πέντε μήνες. Μάλιστα, με βάση τα στοιχεία, έχουμε φτάσει σε καθυστερήσεις-ρεκόρ που φτάνουν μέχρι και τους 24 μήνες.

2. Σε μεγάλες απώλειες εσόδων. Τα λειτουργικά προβλήματα εντείνονται και οι διαδικασίες των ενοποιήσεων με τον τρόπο που προωθούνται θα απορροφήσουν ένα μεγάλο μέρος της δραστηριότητας του προσωπικού σε βάρος του ελέγχου και της είσπραξης των εισφορών.

3. Σε μεγαλύτερη ταλαιπωρία για τους πολίτες -πέρα από την ταλαιπωρία των ίδιων των εργαζομένων στα Ταμεία- μετά την πολυδιάσπαση και την πλήρη αδυναμία συστέγασης των υπηρεσιών.

Στον «αέρα» είναι και το ασφαλιστικό καθεστώς των εργαζομένων στα υπό ενοποίηση Ταμεία, αφού δεν προβλέπεται τι ακριβώς θα ισχύει στους νέους φορείς. Μάλιστα η ΠΟΠΟΚΠ εκτιμά πως είναι πολύ πιθανό το ενδεχόμενο να μην καταβληθούν οι μισθοί στο προσωπικό των Ταμείων τουλάχιστον για το αμέσως επόμενο των ενοποιήσεων διάστημα!

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΟΚΚΑΛΙΑΡΗ
kokkaliari@pegasus.gr