Διαβάζουν βιβλία. Συγκεντρώνονται για να συζητήσουν γι αυτά. Γνωρίζουν τους συγγραφείς τους. Συμμετέχουν σε λέσχες. Πρόκειται για έναν θεσμό που πρόσφατα γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στη χώρα μας και αποτελεί έναν σημαντικό φορέα διάδοσης πολιτισμικών αξιών. Οι λέσχες ανάγνωσης ξεκίνησαν να μορφοποιούνται δειλά στην Ελλάδα πριν από χρόνια μέσα από μεμονωμένες ιδιωτικές πρωτοβουλίες, από το 2006 υποστηρίζονται από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ).

Πρόκειται για ομάδες αποτελούμενες από περίπου 15 άτομα, που συναντιούνται σε τακτική βάση, κατά κανόνα μία φορά τον μήνα, και συζητούν τις σκέψεις και τις ιδέες που τους γέννησε η ανάγνωση κάποιου συγκεκριμένου βιβλίου που έχουν συμφωνήσει εκ των προτέρων. Πολλές φορές στην ομάδα συμμετέχει ο συγγραφέας του βιβλίου, ο μεταφραστής του έργου ή κάποιος άλλος ειδικός.

Σήμερα λειτουργούν, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΚΕΒΙ, σε όλη τη χώρα περίπου 140 λέσχες.

Αν και η γενική λογοτεχνία έρχεται πρώτη στις προτιμήσεις, πολλές λέσχες εστιάζουν το ενδιαφέρον τους σε μια συγκεκριμένη κατηγορία κειμένων. Από τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία μέχρι τα κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και από τα δοκίμια μέχρι την ποίηση, η ποικιλία των θεμάτων είναι ανεξάντλητη. Πολλές λέσχες ανάγνωσης σχηματίζονται και από ειδικές κατηγορίες κοινού. Στο παρελθόν για παράδειγμα, οι εκδόσεις «Μεταίχμιο» είχαν δημιουργήσει λέσχη για άτομα με προβλήματα όρασης. Τα μέλη τους έχουν την ευκαιρία όχι μόνο να εμβαθύνουν στο βιβλίο, αλλά να αναπτύξουν σχέσεις με άτομα που έχουν κοινά ενδιαφέροντα. Η συμμετοχή στις λέσχες είναι δωρεάν. Μόνη προϋπόθεση αποτελεί η αγάπη για την ανάγνωση.

Οι ενδιαφερόμενοι βρουν αναλυτικά στοιχεία από την ιστοσελίδα του ΕΚΕΒΙ www.ekebi.gr.

ΛΕΣΧΗ ΑΕΤΟΠΟΥΛΕΙΟΥ
«Ανάλυση» για το Βυζάντιο

Στο βιβλιοπωλείο «Μικρός Κοραής» στο Χαλάνδρι, όπου φιλοξενούνται κάποιες συναντήσεις της λέσχης ανάγνωσης της Βιβλιοθήκης του Αετοπούλειου Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Χαλανδρίου, βρέθηκε το «Εθνος».

Τα μέλη καταφθάνουν στο καφέ του βιβλιοπωλείου και ξεκινά μια ζωηρή συζήτηση σχετικά με τον βυζαντινό πολιτισμό, με σημείο αναφοράς και έμπνευσης το βιβλίο της Τόνιας Κιουσοπούλου «Βασιλεύς ή Οικονόμος».

Στη λέσχη συμμετέχουν με θέρμη οι άνθρωποι που διάβασαν το βιβλίο και η συγγραφέας είναι εκεί για να λύσει τις απορίες τους, να συμβάλει στον προβληματισμό τους, να προεκτείνει την προσέγγιση του βιβλίου της. Μύθοι και παρεξηγήσεις γύρω από το Βυζάντιο αποκαλύπτονται κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Η κυρία Στέλλα Φλωράκη, έμπορος στο επάγγελμα, είναι από τα πρώτα μέλη της λέσχης και όπως λέει η ίδια χαρακτηριστικά «δεν έχει κάνει καμία απουσία» από τις συναντήσεις. «Από το διάβασμα αντλώ ευχαρίστηση, ταξιδεύω νοερά και μαθαίνω. Η λέσχη είναι διαφορετικό πράγμα. Το διάβασμα είναι προσωπική, ατομική ενασχόληση. Εδώ γίνονται συζητήσεις. Είναι για μένα πολύ ενδιαφέρον να ακούω διαφορετικές απόψεις για το ίδιο θέμα».

Γεμάτη εντυπώσεις αποχωρεί από τη λέσχη ανάγνωσης και η κ. Ντόρα Οικονομίδου που συμμετείχε για πρώτη φορά: «Βρήκα πολύ ενδιαφέρον το θέμα και λόγω της καταγωγής μου από την Πόλη. Και η διαδικασία της συζήτησης είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Πιθανότατα θα ξαναέρθω», λέει.

ΜΕ.Λ.ΟΜΑ.
Μοιράζονται τις εμπειρίες γραφής και ανάγνωσης

«ΜΕ.Λ.ΟΜΑ.», μια ομάδα που έχει διαφορετική διαδρομή από τις άλλες. Τα 8 μέλη που αποτελούν τον πυρήνα της γνωρίστηκαν πριν από τέσσερα χρόνια σε σεμινάριο δημιουργικής γραφής, όπου συμμετείχαν. Τότε, αποφάσισαν να συναντιούνται σε τακτική βάση προκειμένου να μοιράζονται μεταξύ τους την εμπειρία της γραφής και της ανάγνωσης. Ολοι αναπτύσσουν σήμερα συγγραφική δραστηριότητα και πολλοί από αυτούς έχουν ήδη εκδώσει τα πρώτα τους έργα.

«Συναντιόμασταν και διαβάζαμε αυτά που είχαμε γράψει. Συζητάγαμε περί λογοτεχνίας, αλλά ο κύριος στόχος μας ήταν η ανταλλαγή των χειρογράφων μας. Ηταν αυθόρμητη η κίνησή μας, δεν ξέραμε τίποτα για τις λέσχες, απλώς ψάχναμε αναγνώστες για τη δουλειά μας και ταιριάξαμε μεταξύ μας. Από πέρυσι κάναμε και ανοιχτή λέσχη ανάγνωσης και κάθε πρώτη Δευτέρα του μήνα συμμετέχουν στις συναντήσεις μας επιπλέον άτομα», λέει η Μ. Αλεξοπούλου, ένα από τα μέλη της ομάδας.

«Συνήθως οι λέσχες ανάγνωσης έχουν έναν συντονιστή. Εμείς εναλλασσόμαστε σε αυτό τον ρόλο», λέει ο Γ. Χαιρετάκης, αρχαιολόγος και συγγραφέας της συλλογής διηγημάτων «Το Μάτι της Δικαιοσύνης».

«Εκφράζουμε τις διαφωνίες μας σχετικά με το πώς βλέπουμε τη λογοτεχνία, για το τι γράφει ο καθένας μας και πώς το αξιοποιεί», λέει η Μαίρη που έχει εκδώσει την ποιητική της συλλογή «Ερώμαι». «Πάντα ήμουν αναγνώστρια. Διάβαζα πάρα πολύ. Αυτό με έκανε να νιώθω δέος για τους συγγραφείς. Νόμιζα ότι ήταν οι πιο σπουδαίοι άνθρωποι στον κόσμο. Γι αυτό ενώ ήθελα κι εγώ να γράψω, νόμιζα ότι δεν μπορώ. Παρακολούθησα το σεμινάριο κι έτσι βρέθηκα εδώ», λέει η Μαρία Τσολακούδη, που έχει ετοιμάσει μια συλλογή διηγημάτων που ζητούν εκδότη.

ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ
"Γέφυρα" με τα μαθηματικά

Μία από τις πρώτες κινήσεις που έγιναν στην Ελλάδα για τη δημιουργία λέσχης ανάγνωσης ανήκει στον συγγραφέα και μαθηματικό Απόστολο Δοξιάδη, ο οποίος σε συνεργασία με φίλους του εκπαιδευτικούς συνέστησε τη μη κερδοσκοπική εταιρεία «Θαλής + Φίλοι» (www.thalesandfriends.org), η οποία στοχεύει στη γεφύρωση του κόσμου των μαθηματικών με τον ευρύτερο πολιτισμό.

Οι λέσχες ανάγνωσης του «Θαλής + Φίλοι» γνώρισαν ιδιαίτερη διάδοση σε σχολεία, όπου χάρη στην εθελοντική προσφορά καθηγητών δημιουργήθηκαν ομάδες μαθητών που συναντιούνται εκτός διδακτικών ωρών, για να αναλύσουν ένα λογοτεχνικό βιβλίο με θέμα παρμένο από το βασίλειο των αριθμών.

Η πρόσφατη ανάπτυξη μιας νέας κατηγορίας λογοτεχνίας, της λεγόμενης μαθηματικής, με θέματα εμπνευσμένα από τη ζωή και το έργο γνωστών ή μη μαθηματικών, έδωσαν το έναυσμα για μια προσπάθεια συμφιλίωσης του πνεύματος των θετικών και των θεωρητικών σπουδών.

«Η ανάπτυξη της μαθηματικής λογοτεχνίας δείχνει την αύξηση του ανθρώπινου ενδιαφέροντος για το τι γίνεται στον κόσμο και στην επιστήμη, που τη θεωρούσαν παλιότερα ένα χώρο απομακρυσμένο από το κοινό», λέει ο κ. Δοξιάδης στο «Εθνος».

ΣΧΟΛΙΚΗ ΛΕΣΧΗ
Μια... διαφορετική τάξη

Τo 4o Γυμνάσιο Αγίας Παρασκευής είναι ένα από τα σχολεία, όπου φέτος διοργανώθηκε για δεύτερη χρονιά λέσχη ανάγνωσης χάρη στην πρωτοβουλία του μαθηματικού Σωτήρη Συριόπουλου, με τη συνεργασία της καθηγήτριας των Γαλλικών Εφης Τσιτσίκα. Δεκαέξι παιδιά της δεύτερης τάξης του γυμνασίου διάβασαν ένα συγκεκριμένο βιβλίο. Κάθε Παρασκευή, από τις αρχές του Νοεμβρίου, συναντιούνταν με τους δύο εκπαιδευτικούς και συζητούσαν θέματα που ξεπηδούσαν από την ανάγνωση. «Ασχετα από το αν έχουμε καλή σχέση με τα μαθηματικά, όλοι έχουμε την περιέργεια να ανακαλύψουμε τον κόσμο τους. Η λέσχη μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε για τα μαθηματικά χωρίς να κάνουμε μαθηματικά. Η σχέση των παιδιών με τα μαθηματικά άλλαξε», λέει ο κ. Συριόπουλος.

«Γενικά δεν μου άρεσε να διαβάζω, αλλά η παρέα με τα παιδιά με βοήθησε και τώρα μου αρέσει περισσότερο», λέει ο Στέφανος, ενώ και η Θέκλα δηλώνει ότι επηρεάστηκε η σχέση της με τη λογοτεχνία: «Αν διαβάζαμε το βιβλίο μόνοι μας ίσως να μην παίρναμε όλα τα μηνύματά του». «Μου άρεσε που συζητάμε με τους καθηγητές μας κι έτσι τους γνωρίσαμε καλύτερα. Δεν μοιάζει καθόλου με μάθημα», λέει η Θάλεια.

«Εχει αλλάξει κι έμενα η σχέση μου με τα μαθηματικά», λέει και η κ. Τσίτσικα και συμπληρώνει «Στη λέσχη έχουμε και δυνατούς μαθητές και αδύναμους. Ξεφεύγουμε όμως από τη λογική της τάξης. Χαρίζει και σε μας ευχαρίστηση».

ΑΡΓΥΡΩ ΛΥΤΡΑ