Τη «νέα μιντιακή πραγματικότητα», όπως διαμορφώνεται διεθνώς και στην Ελλάδα με τα Νέα Μέσα και την έλευση των blogs θα επιχειρήσουν να αναλύσουν την ερχόμενη Δευτέρα οι συμμετέχοντες στο συνέδριο που διοργανώνει στο Τελλόγλειο Ιδρυμα το Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Μαζί τους με την ιδιότητα του κεντρικού ομιλητή ο Νταν Γκίλμορ, διάσημος Αμερικανός δημοσιογράφος, συγγραφέας (We The Media, 2004 κ.ά.) και θιασώτης των Νέων Μέσων, ο οποίος μοιράζεται ήδη μαζί μας τις γνώσεις και εμπειρίες του.

Μπορούμε σήμερα ακόμη να μιλάμε για παλιά και νέα δημοσιογραφία; Ποια είναι τα όρια που δεν πρέπει να υπερβούν ούτε η νέα ούτε η παλιά δημοσιογραφία (ηθικά);

Οι δημοσιογραφικές αρχές δεν έχουν αλλάξει, αυτό που άλλαξε είναι οι τεχνικές. Οι δημοσιογράφοι έχουν μια ηθική υποχρέωση, όσες αλλαγές και να σημειωθούν: να παραμένουν ακέραιοι, ανεξάρτητοι και διαφανείς στο δημοσιογραφικό τους έργο. Δυστυχώς η διαφάνεια δεν συνιστά πάγια αρχή των παραδοσιακών Μέσων.

Αισθάνεστε δικαιωμένος έναντι των προφητειών που διατυπώσατε προ 5ετίας; Θα θέλατε να μην είχατε δικαιωθεί;

Πιστεύω ότι η κατάσταση έχει αλλάξει περισσότερο από όσο πίστευα. Δεν είχα καμία ιδέα σχετικά με τις εξελίξεις, δεν γνώριζα καν την έλευση αυτού που ονομάζουμε «podcasting» ή την εξάπλωση του Youtube ως την «απόλυτη» πηγή ένθεσης και αναζήτησης βίντεο. Είμαι απογοητευμένος από το γεγονός ότι οι παραδοσιακοί δημοσιογράφοι δεν αγκάλιασαν τη νέα μορφή δημοσιογραφίας στην έκταση που έλπιζα.

Ο ιντερνετικός λόγος, η νοοτροπία και οι ηθικοί κανόνες στα νέα μέσα προσομοιάζουν με τον τηλεοπτικό λόγο ή συνιστούν μια νέα μέθοδο γραφής, έναν νέο τρόπο μετάδοσης πληροφορίας πιο κοντά στην αλήθεια;

Η αλήθεια είναι ότι η τηλεόραση γίνεται όλο και περισσότερο επιπόλαιη και ψυχαγωγική στα πιο δημοφιλή προγράμματα και κανάλια, ωστόσο παραμένει πάντα ικανή να παράξει σοβαρή δημοσιογραφία. Μπορεί κανείς να βρει sites στο Internet το ίδιο επιπόλαια με την τηλεόραση και επίσης το ίδιο άχρηστα με κείμενα που φιλοξενούν σοβαρές εφημερίδες ή τα δελτία ειδήσεων των μεγάλων καναλιών.

Είστε υπέρ της ανώνυμης καταγραφής απόψεων και μετάδοσης πληροφοριών στα blogs;

Προτιμώ την επώνυμη καταγραφή θέσεων, πληροφοριών ή απόψεων χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είμαι υπέρ της απαγόρευσης της ανωνυμίας, την οποία θεωρώ ζωτικής σημασίας σε ορισμένες κρίσιμες περιπτώσεις, όπως π.χ. σε χώρες με ασφυκτικά για την ελευθεροτυπία συστήματα. Σε γενικές γραμμές -εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων- οι αναγνώστες ανώνυμων blogs ή θεμάτων θα πρέπει να είναι επιφυλακτικοί για όσα διαβάζουν.

Θεωρείτε ότι το Διαδίκτυο έχει υπερεκτιμηθεί ως Μέσο; Η αποτελεί τη νέα υγιή αρένα έκφρασης των νέων αλλά και όσων θεωρούν εαυτούς περιθωριοποιημένους από το κεντρικό σύστημα;

Οχι δεν έχει υπερεκτιμηθεί το Internet, τουναντίον συνιστά τη μεγαλύτερη ανακάλυψη στον κόσμο των media μετά τον έντυπο Τύπο. Συνδέει και χτίζει γέφυρες μεταξύ όλων των Μέσων, συμπεριλαμβανομένου του Τύπου, της εικόνας, του βίντεο.

Ο εκδημοκρατισμός των media ισοδυναμεί με τη δυνατότητα κάθε πολίτη να μπορεί να δημιουργήσει πληροφορία και απόψεις -και όχι μόνο να καταναλώσει- χάριν ευρύτερου ακροατηρίου.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ
Για ποιους λόγους ανθεί η συμμετοχική δημοσιογραφία; Ποια ανάγκη προέκυψε στον κοινωνικό ιστό; Αμφισβητήθηκε η ακεραιότητα και η αντικειμενικότητα του δημοσιογραφικού λόγου ή οι πολίτες είχαν ανάγκη να επικοινωνήσουν μεταξύ τους χωρίς μεσίτες;

Η αιτία βρίσκεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι βρίσκουν τη συμμετοχική δημοσιογραφία ένα εύκολα προσβάσιμο και φθηνό εργαλείο ενημέρωσης και δημοκρατίας, που τους οδηγεί να μετατραπούν από καταναλωτές Μέσων σε δημιουργούς Μέσων. Πάντα όμως έχουμε τους μεσίτες, είτε πρόκειται για bloggers ή φίλους μας, που «μας κάνουν link σε άλλα δημοσιογραφικά υλικά» είτε για «ενδιάμεσους που αναζητούν θέματα σε μηχανές αναζήτησης όπως το Υahoo».

ΠΟΥ ΘΑ ΤΟΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΤΕ
Ο Νταν Γκίλμορ είναι κεντρικός ομιλητής στο διήμερο συνέδριο (έμπνευση της Σοφίας Ιορδανίδου, καθηγήτριας του ΑΠΘ), το οποίο θα διεξαχθεί στις 20-21/10 με τίτλο «Συμμετοχική δημοσιογραφία, blogs και νέα μέσα», με πρωτοβουλία του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Οι εργασίες θα φιλοξενηθούν τη Δευτέρα, 20/10 στη Θεσσαλονίκη και την Τρίτη 21/10 σε συνεργασία με το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, στην Αθήνα και θα μεταδοθούν ζωντανά μέσω Διαδικτύου.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ
Ο Νταν Γκίλμορ είναι αρθρογράφος της εφημερίδας Guardian και συγγραφέας του διάσημου διεθνώς βιβλίου - ορόσημου για τη δημοσιογραφία των πολιτών, «We media» (Εμείς, τα Μέσα Ενημέρωσης), στο οποίο διακηρύττει τις επαναστατικές προοπτικές της «δημοσιογραφίας των πολιτών».

Ο Γκίλμορ διευθύνει σήμερα το Knight Center for Digital Media Entrepreneurship at Arizona State University Walter Cronkite School of Journalism and Mass Communication. Παραμένει επικεφαλής του Center for Citizen Media, μια συνεργασία του ASU και του πανεπιστημίου του Harvard.

ΣΟΝΙΑ ΧΑΪΜΑΝΤΑ