Ενας ανεκτίμητος θησαυρός-ντοκουμέντο για την ελληνική ναυτιλία από τους αρχαίους έως τους νεότερους χρόνους στεγάζεται στο Ναυτικό Μουσείο Κρήτης.
Το μουσείο λειτουργεί από το 1973 στα Χανιά, στην είσοδο του ενετικού φρουρίου «Φιρκάς», το οποίο συνδέεται ιστορικά με τη συμβολική ενέργεια της έπαρσης της ελληνικής σημαίας, την 1η Δεκεμβρίου του 1913, που επισφράγισε την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Στο συγκεκριμένο χώρο φιλοξενούνται 2.500 εκθέματα, μεταξύ των οποίων κειμήλια, αντικείμενα που ανασύρθηκαν από τον βυθό, ζωγραφικοί πίνακες, χάρτες, φωτογραφίες, μακέτες πλοίων, ναυτικά όργανα.
Τα τελευταία τρία χρόνια η μόνιμη έκθεση του δεύτερου μεγαλύτερου ναυτικού μουσείου της χώρας (μετά το Ναυτικό Μουσείο Πειραιά) έχει επεκταθεί σε ένα νέο χώρο, όπου φιλοξενούνται λιγότερα σε αριθμό αλλά μεγάλης ιστορικής σημασίας αντικείμενα. Οπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης, ναύαρχος Κωνσταντίνος Μανιουδάκης, το σπουδαιότερο «έκθεμα» είναι ο ίδιος ο χώρος της έκθεσης.
Πρόκειται για ένα από τα νεώρια, τα οποία είχαν κατασκευάσει στο λιμάνι και χρησιμοποιούσαν οι Ενετοί για να συντηρούν και να επισκευάζουν τις γαλέρες τους: «Από τα 17 νεώρια που είχαν χτίσει οι Ενετοί σώζονται τα επτά. Ενα από αυτά μας παραχώρησε το υπουργείο Πολιτισμού για να το χρησιμοποιήσουμε ως μόνιμη έκθεση αρχαίας και παραδοσιακής ναυπηγικής.
Οταν το παραλάβαμε ήταν σε άθλια κατάσταση, γιατί δεν είχε γίνει έως τότε καμιά εργασία συντήρησης. Δεν είχαμε χρηματοδότηση αλλά εξασφαλίσαμε οικονομικούς πόρους από τον Δήμο Χανίων, τη Νομαρχία Χανίων, την Περιφέρεια Κρήτης, τη Βουλή των Ελλήνων καθώς και από ιδιωτικές εισφορές.
Καταφέραμε έτσι να κάνουμε τις βασικές εργασίες συντήρησης και να αναστείλουμε την περαιτέρω φθορά του νεωρίου. Πρόκειται για ένα κτίριο-μνημείο, έκτασης 600 τ.μ., το οποίο χρειάζεται ριζική αποκατάσταση. Προς αυτή την κατεύθυνση θα συνεργαστούμε με το Πολυτεχνείο Κρήτης, το οποίο έχει διενεργήσει σχετική μελέτη», εξηγεί ο κ. Μανιουδάκης.
Εκφράζει το παράπονο ότι δεν δίνονται στη χώρα μας κρατικές επιχορηγήσεις για αξιόλογες δράσεις ναυτικών μουσείων, τα περισσότερα από τα οποία αποτελούν νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου.
Ωστόσο, χάρη στις επίμονες προσπάθειες των ανθρώπων του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης, η έκθεση στο νεώριο έχει γίνει πραγματικότητα και έχει δεχτεί κατά την τριετή διάρκεια λειτουργίας της αρκετούς επισκέπτες. Μόνο κατά το θερινό τρίμηνο του περασμένου έτους επισκέφθηκαν τον χώρο 12.000 άνθρωποι, ενώ η έκθεση του μουσείου στο φρούριο «Φιρκάς» δέχεται ετησίως 25.000 επισκέπτες, ενώ και στους δύο χώρους διεξάγονται εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές.
Μινωικό πλοίο
Ενα από τα σημαντικότερα εκθέματα αρχαίας ναυπηγικής που μπορεί να δει κανείς στο νεώριο είναι το μινωικό πλοίο που είχε κατασκευαστεί με πρωτοβουλία του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ερευνας Αρχαίας Ναυπηγικής και Τεχνολογίας «Ναυδόμος», με βάση την έρευνα των πηγών καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχο αρχαιολογικό εύρημα.
Πρόκειται για το πλοίο που είχε συνοδεύσει την Ολυμπιακή φλόγα στους Αγώνες του 2004, αφού είχε αποδειχτεί αξιόπλοο πραγματοποιώντας με 24 κωπηλάτες το ταξίδι Χανιά - Πειραιά.
Στον ίδιο χώρο εκτίθενται επίσης παραδοσιακά σκάφη που καλύπτουν την περίοδο της κρητικής αλιείας από το 1845 έως το 1973.
Την έκθεση του νεωρίου μπορεί να επισκεφθεί κανείς από την 1η Απριλίου μέχρι την 1η Οκτωβρίου. Αυτή την εποχή το ωράριο λειτουργίας είναι από τις 10 το πρωί μέχρι τις 3 το μεσημέρι και από τις 6 το απόγευμα έως τις 8.30 το βράδυ, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες που η τουριστική κίνηση αυξάνεται το ωράριο διευρύνεται. Η έκθεση του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης στο ιστορικό φρούριο «Φιρκάς» παραμένει ανοιχτή όλο τον χρόνο από τις 9 το πρωί έως τις 4 το μεσημέρι.
ΑΡΓΥΡΩ ΛΥΤΡΑ