ΕΘΝΟΣ  |  ΗΜΕΡΗΣΙΑ  |  LIFE  |  SENTRAGOAL  |  WOMENONLY  |  ELLE | ΣΙΝΕΜΑ  |  CAR&DRIVER  |  SPORTY  |  HOMME  |  COOKBOOK
Τρίτη, 23/12/2014
ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ:

ΕΙΚΟΝΕΣ
ΕΙΚΟΝΕΣ
Μεγαλύτερα ΓράμματαΜικρότερα Γράμματα Μέγεθος γραμμάτων
mail to Email Εκτυπώστε το Αρθρο Εκτύπωση

Δίπλωμα Αυτοκινήτου

στην Σχολή Οδηγών ΜΙΝΙ.

Βυθισμένη πολιτεία

Η «χαμένη Ατλαντίδα» της σύγχρονης Ελλάδας βρίσκεται κάτω απ' τα νερά της τεχνητής λίμνης Κρεμαστών εδώ και μισό αιώνα. Υπό το βάρος της ανομβρίας η στάθμη υποχωρεί και αποκαλύπτει «ξεχασμένα» χωριά κι ένα ένοχο μυστικό

Βυθισμένη πολιτεία

Κορμοί δέντρων, σκεπές σπιτιών, σκαλοπάτια που κάποτε οδηγούσαν στο εσωτερικό αρχοντικών, ακόμη και τζάκια, απομεινάρια από έναν κόσμο που για χρόνια παρέμεναν στον πάτο του βυθού, σήμερα ξεπροβάλλουν στην επιφάνεια των νερών. Ολόκληρα χωριά, πέτρινα σπίτια και ιστορικοί ναοί, καταποντισμένα σαν μια άλλη Ατλαντίδα, αναδύονται από ένα υδάτινο νεκροταφείο.

Η τεχνητή λίμνη Κρεμαστών, κάπου ανάμεσα στα βουνά Αιτωλοακαρνανίας και Ευρυτανίας, στερεύει, η στάθμη της πέφτει συνεχώς και ταυτόχρονα αποκαλύπτεται ένας χαμένος κόσμος. Η ανομβρία, οι λιγοστές βροχές των προηγούμενων ετών μπορεί να αποτελούν δυσοίωνα σημάδια των καιρών, σε ορισμένες περιπτώσεις όμως συνθέτουν «εικόνες αποκάλυψης». Οταν πριν από περίπου μισό αιώνα, το 1965, η «γέννηση» της τεχνητής λίμνης σηματοδοτούσε τον «πνιγμό» είκοσι χωριών, κανείς δεν περίμενε ότι οι χαμένες πατρίδες θα ξαναεμφανιστούν.

Σήμερα, σχεδόν πενήντα χρόνια μετά, ό,τι απέμεινε από τις περιοχές, που κάποτε έσφυζαν από ζωή, ξεπροβάλλουν από τον υγρό τους τάφο. Τότε η ανάγκη για ηλεκτρικό> >ρεύμα, ο εκσυγχρονισμός, το καλό των πολλών απαιτούσε τη θυσία των λίγων. Σε μια κοινοπραξία ανθρώπου και φύσης δημιουργήθηκε η τεχνητή λίμνη Κρεμαστών. Ο άνθρωπος έβαλε το υδροηλεκτρικό φράγμα και οι ζωοδότες ποταμοί Αχελώος, Αγραφιώτης, Ταυρωπός και Τρικεριώτης ανέλαβαν να γεμίσουν με νερό την τεράστια δεξαμενή.

Βυθισμένη πολιτεία

Με αυτόν τον τρόπο θυσιάστηκαν στον βωμό της προόδου ολόκληρα κεφαλοχώρια, οργωμένα χωράφια και ιστορικά γεφύρια. Εκατοντάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν από τις πατρίδες τους, έχοντας ως μόνη εικόνα την τελευταία ματιά πριν από την εγκατάλειψη. Σήμερα, όμως, η φύση κάνει την «ανασκαφή» της και οι χαμένες πατρίδες ξαναεμφανίζονται. Η στάθμη της λίμνης έχει πέσει περίπου σαράντα μέτρα, με αποτέλεσμα να ξεπροβάλλουν οι βυθισμένες περιουσίες. Πρώτα οι κορυφές των δέντρων και μετά ό,τι απέμεινε από τα παλιά σπίτια. Πέτρινοι τοίχοι, μισογκρεμισμένοι να επιμένουν, να αντιστέκονται στην άνιση μάχη με το νερό. Στον βυθό της λίμνης υπάρχουν ολόκληρα χωριά, σπίτια και εκκλησίες. Απομεινάρια μιας ολόκληρης περιοχής που η ζωή της πνίγηκε μέσα στο βυθό.

Η τεχνητή λίμνη, με συνολική έκταση 88.000 στρεμμάτων, κατέκλυσε οτιδήποτε βρήκε στο διάβα της. Από τους δύο νομούς, Ευρυτανίας και Αιτωλοακαρνανίας, χάθηκαν στα νερά της συνολικά είκοσι χωριά. Σπίτια και εκκλησίες καθώς και ο Ιερός Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή, μνημείο του 16ου αιώνα, βυθίστηκαν για πάντα σε έναν υγρό τάφο. Με ξεναγό τον Ευθύμη Σερπάνο, τον νεαρό βαρκάρη της περιοχής, σαλπάραμε στη νέα «Ατλαντίδα». «Είναι ό,τι έχει απομείνει από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου», λέει καθώς δένει τη βάρκα σε μια ξέρα, στην κορυφή της οποίας στέκουν τα ερείπια του ναού.

Βυθισμένη πολιτεία

«Αν είστε τυχεροί μπορεί να βρείτε και ανθρώπινα οστά», συμπληρώνει ο οδηγός μας, ενημερώνοντας παράλληλα πως εκεί υπήρχε και το νεκροταφείο της περιοχής. Οντως, ύστερα από λίγα βήματα συναντούμε τα πρώτα οστά και έπειτα ολόκληρους σκελετούς, σχεδόν άθικτους. Μακάβριες σκέψεις, αλλά από την άλλη το ερώτημα που προκύπτει -για το αν αυτός ο άνθρωπος θα περίμενε πως η τελευταία του κατοικία, στα ορεινά χωριά, θα βρισκόταν στον πάτο μιας λίμνης- παραμένει εύστοχο.

Η εξερεύνηση, όμως, έχει και συνέχεια, ο Ευθύμης μπορεί να γεννήθηκε μετά τη δημιουργία της λίμνης, γνωρίζει όμως τη γεωγραφία του βυθού της από ξεναγήσεις και ιστορίες που ακούει από τον πατέρα του. «Είμαστε πάνω από την εκκλησία της Επισκοπής. Εξι μέτρα ακόμη να πέσει η στάθμη και θα φανεί ο Σταυρός που έχει στον τρούλο της», λέει με ενθουσιασμό. Ο Ναός της Παναγίας της Επισκοπής αποτελούσε ένα από τα σπουδαιότερα βυζαντινά μνημεία της Ελλάδας και υπήρξε κατά τα Βυζαντινά χρόνια έδρα της Επισκοπής Λιτζάς και Αγράφων. Οταν αποφασίστηκε η κατασκευή της τεχνητής λίμνης έγιναν έρευνες και ανακαλύφθηκαν τρία στρώματα τοιχογραφιών, του 8ου-9ου αιώνα, του 11ου και του 13ου. Οι τοιχογραφίες αφαιρέθηκαν και μεταφέρθηκαν στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο των Αθηνών, όπου βρίσκονται και σήμερα. Δυστυχώς, όμως, ο ιστορικός ναός χάθηκε για πάντα κάτω από τα νερά της λίμνης.

Βυθισμένη πολιτεία

Αυτό το μνημείο, όμως, αποτελεί και την ένδειξη για την είσοδο στο παλιό χωριό της Επισκοπής. «Εδώ θα δείτε και σπίτια, παλιά αρχοντικά, καθώς η Επισκοπή αποτελούσε κεφαλοχώρι της περιοχής», αναφέρει ο ξεναγός μας και όντως σε λεπτά αντικρίσαμε τις πρώτες κατοικίες. Ο,τι τουλάχιστον έχει απομείνει από το καταστροφικό έργο του νερού. Πέτρινοι τοίχοι, «φαγωμένα» σκαλοπάτια, ακόμα και τζάκια σώζονται και εμφανίζονται στην επιφάνεια του νερού. Περιουσίες ανθρώπων αναδύονται και θυμίζουν πως εδώ συντελέστηκε ένας πραγματικός ξεριζωμός στον βωμό της ανάπτυξης και της προόδου.

Το 1950 μπορεί να χαρακτηριστεί ως έτος ορόσημο για την ιστορία του εξηλεκτρισμού στην Ελλάδα. Μέχρι τότε η παραγωγή και η διανομή τής ηλεκτρικής ενέργειας γινόταν από περίπου 400 ηλεκτρικές εκμεταλλεύσεις, οι οποίες εξυπηρετούσαν σχεδόν 800 πόλεις και κωμοπόλεις. Λειτουργούσαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη και ήταν δημοτικές, κοινοτικές ή ακόμη και ιδιωτικές. Με αυτό το καθεστώς παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας προέκυπταν σοβαρά προβλήματα στην κάλυψη των αναγκών, καθώς και έλλειψη ρεύματος υπήρχε αλλά και η τιμή κατανάλωσης ήταν σχεδόν απαγορευτική.

Βυθισμένη πολιτεία

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, στις αρχές του 1950, ιδρύθηκε η ΔΕΗ και έτσι ο εξηλεκτρισμός της χώρας τέθηκε σε νέο πλαίσιο, με στόχο την ενιαία ρύθμιση του θέματος. Από τότε μέχρι και σήμερα έχει ηλεκτροδοτηθεί σχεδόν το 100% της χώρας και η ανά κάτοικο ετήσια κατανάλωση από 87 Kw/h το 1952, έφτασε το 1990 σε 2.956 Kw/h. Η ΔΕΗ, προκειμένου να έχει επάρκεια για κατανάλωση αλλά και φτηνό ρεύμα, επινόησε διάφορους τρόπους παραγωγής, μεταξύ των οποίων και την υδροηλεκτρική ενέργεια, μέσω των φραγμάτων στους μεγαλύτερους ποταμούς.

Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε και το μεγαλύτερο έως σήμερα ίσως έργο της ΔΕΗ. Πρόκειται για το φράγμα των Κρεμαστών, το μεγαλύτερο γαιόφραγμα της Ευρώπης, όγκου 7.800.000 κ.μ., ύψους 155 μ., μήκους 465 μ. και πλάτους 700 μ. στη βάση. Το φράγμα είχε ως αποτέλεσμα να εγκλωβίσει τα νερά των ποταμών Αχελώου, Αγραφιώτη, Ταυρωπού και Τρικεριώτη (που σχηματίζεται από τους ποταμούς Κρικελοπόταμο και Καρπενησιώτη), δημιουργώντας μια μεγάλη τεχνητή λίμνη υδροχωρητικότητας 4.700.000.000 κυβικών μέτρων, δηλαδή έντεκα φορές μεγαλύτερη από τη λίμνη του Μαραθώνα. Κάπως έτσι και από τις 21 Ιουλίου του 1965 λειτουργεί ο μεγαλύτερος Υδροηλεκτρικός Σταθμός της ΔΕΗ στη χώρα μας, που αποτελείται από τέσσερις μονάδες συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 437,2 MW. Το φράγμα Κρεμαστών κατασκευάστηκε σε ένα στένωμα της κοίτης του Αχελώου, στο σημείο όπου η λαϊκή παράδοση αναφέρει ότι ο θρυλικός και φτεροπόδαρος Κατσαντώνης πήδησε από τη μια όχθη στην άλλη, καθώς τον κυνηγούσαν οι Τούρκοι, και γι αυτό η θέση λέγεται «πήδημα του Κατσαντώνη». Ο άνθρωπος που ίσως γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα την περιοχή, τη λίμνη και τις δυνατότητές της είναι ο πρώην βουλευτής Ευρυτανίας, κ. Δημοσθένης Τσιαμάκης. Πριν από έναν χρόνο, μάλιστα, είχε καταθέσει στη Βουλή μια πολυσέλιδη πρόταση για το μέλλον της λίμνης Κρεμαστών, αλλά και την πολύτιμη πλέον διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Βυθισμένη πολιτεία

Ο κ. Τσιαμάκης οραματίζεται ένα κέντρο αγροτουρισμού και ιαματικού τουρισμού προσβάσιμο ακόμα και με υδροπλάνα. Το φυσικό τοπίο, άλλωστε, σε συνδυασμό με την τεχνητή λίμνη συνθέτουν από τις ομορφότερες εικόνες της Ελλάδας. Η περιοχή, λοιπόν, προσφέρεται για ανάπτυξη, ώστε να γίνει πόλος έλξης τουριστών. Πέραν τούτου, όμως, και όπως ο κ. Τσιαμάκης συμπληρώνει, «πόσο να πληρώσεις τους ανθρώπους εκείνους που αναγκάστηκαν να γκρεμίσουν οι ίδιοι τα σπίτια τους, να ξεθάψουν και να μεταφέρουν τα οστά των προγόνων τους; Η εξισορρόπηση αυτού του κόστους, του πραγματικού ανθρώπινου κόστους, πρέπει να επέλθει με άλλους τρόπους και ο μόνος τρόπος είναι να γίνουν οι απαραίτητες αναπτυξιακές δράσεις και να δοθούν κίνητρα στους ξεριζωμένους να επιστρέψουν και πάλι στον τόπο τους».

Βαγγέλης Μπότσαρης
Photos: Στέλιος Ματσάγγος

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Απόκτηση παλαιότερων τευχών, φύλλων & προσφορών chrisoulam@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην έντυπη έκδοση mdiamantaki@pegasus.gr
Αποστολή βιογραφικών emavroudi@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην ηλεκτρονική έκδοση advertising@pegasusinteractive.gr

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

  • Βυθισμένη πολιτεία
  • Βυθισμένη πολιτεία
  • Βυθισμένη πολιτεία
  • Βυθισμένη πολιτεία
  • Βυθισμένη πολιτεία
  • Βυθισμένη πολιτεία

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ

CAR AND DRIVER

WOMENONLY


  • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

    ΕΘΝΟΣ ΓΝΩΜΗ

    Η «επόμενη» μέρα [ «E» 22/12 ]...»

    ΕΡΡΙΚΟΣ ΜΠΑΡΤΖΙΝΟΠΟΥΛΟΣ

    Επιπολαιότητες [ «E» 22/12 ]...»


    ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

    Συναίνεση και τακτικές... [ «E» 22/12 ]...»


    ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΑΣΤΙΚ

    Νίκη του ΣΥΡΙΖΑ προσδοκά η αγγλική αντι-ΕΕ Δεξιά [ «E» 22/12 ]...»


    ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΣ

    Στην παράδοση του Μπίσμαρκ [ «E» 22/12 ]...»


    ΕΠΩΝΥΜΩΣ

    Κοινωνικά δικαιώματα και λιτότητα [ «E» 22/12 ]...»


    ΝΙΚΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

    Πιο χαμηλά, πιο χαμηλά... [ «E» 22/12 ]...»


    ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΜΨΙΑΣ

    Οποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα... [ «E» 21/12 ]...»


    ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΨΗΣ

    Αγνωστη λέξη η συνεννόηση [ «E» 21/12 ]...»


    ΜΙΧΑΛΗΣ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

    Εθνική απαίτηση «να τα βρουν» [ «E» 21/12 ]...»


    ΡΙΚΑ ΒΑΓΙΑΝΗ

    H σφαγή των νηπίων [ «E» 20/12 ]...»


    ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ

    Σενάρια για λέσχες προβληματισμού... [ «E» 18/12 ]...»


    ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ

    Η καταθλιπτική Δημοκρατία μας [ «E» 17/11 ]...»


    ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ

    Η εμμονή στο λάθος [ «E» 22/12 ]...»


    ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΨΗΣ

    Ο Μεγάλος Αδελφός1 μήπως είναι νάνος; [ «E» 22/6 ]...»

    ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ