TV ΕΘΝΟΣ ΕΘΝΟΣΠΟΡ CAR AND DRIVER ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΑΞΙΔΙ ΚΥΝΗΓΙ ΨΑΡΕΜΑ & ΦΟΥΣΚΩΤΟ COOK BOOK
Πέμπτη, 17/4/2014
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΕΘΝΟΣ
«E» 6/8/2010
Μεγαλύτερα ΓράμματαΜικρότερα Γράμματα Μέγεθος γραμμάτων
mail to Email Εκτυπώστε το Αρθρο Εκτύπωση

Το ΦΙΞ ρημάζει από την αδιαφορία

Αντικείμενο μακράς δικαστικής διαμάχης αποτελεί εδώ και 3 δεκαετίες το «κουφάρι» του ΦΙΞ, τα μοναδικά βιομηχανικά κτίσματα του οποίου διεκδικούν με πείσμα επιχειρηματίες και τράπεζες

Τα επιβλητικά κτίρια της ζυθοποιίας ΦΙΞ στη δυτική πλευρά και δίπλα στο λιμάνι, μοναδικά βιομηχανικά κτίσματα και μνημεία μιας εποχής, βουλιάζουν σήμερα μέσα σε ένα πέλαγος αδιαφορίας και αν δεν ήταν
Τα επιβλητικά κτίρια της ζυθοποιίας ΦΙΞ στη δυτική πλευρά και δίπλα στο λιμάνι, μοναδικά βιομηχανικά κτίσματα και μνημεία μιας εποχής, βουλιάζουν σήμερα μέσα σε ένα πέλαγος αδιαφορίας και αν δεν ήταν τόσο ανθεκτική η κατασκευή τους, δεν θα υπήρχαν

Μπορεί «να ξαναγύρισε η ΦΙΞ», στη Θεσσαλονίκη όμως η ζυθοποιία ζει εδώ και τρεις δεκαετίες μια ατέλειωτη περιπέτεια, ενώ τα όσα έγιναν βάναυσα στον ιστό της αποτελούν αντικείμενο μιας μακράς δικαστικής υπόθεσης.

Τα επιβλητικά κτίριά της στη δυτική πλευρά και δίπλα στο λιμάνι, μοναδικά βιομηχανικά κτίσματα και μνημεία μιας εποχής, διεκδικήθηκαν και διεκδικούνται με πείσμα από επιχειρηματίες και τράπεζες, ενώ οράματα πολιτικών συγκρούσθηκαν με τα όνειρα απλών πολιτών. Το ΦΙΞ, όπως το ονομάζουν οι Θεσσαλονικείς, βουλιάζει σήμερα μέσα σε ένα πέλαγος αδιαφορίας και αν δεν ήταν τόσο ανθεκτική η κατασκευή του, δεν θα υπήρχε. Το πλιάτσικο που έγινε από «αγνώστους» στα σωθικά του με τον τεμαχισμό των γιγάντιων χάλκινων ζυθοβραστήρων και άλλων μηχανημάτων μπορεί να του στέρησε ένα μεγάλο κομμάτι μνήμης, μπορεί οι στέγες να καταρρέουν, όμως εξακολουθεί να επιμένει.

Ταξίδι στον χρόνο
Ιδρυτές του οινοπνευματοποιείου που μετατράπηκε σε ζυθοποιείο ήταν οι Αλλατίνι, Μισραχή και Φερνάντεζ οι οποίοι το 1882 έφεραν σχέδια και μηχανήματα από το Μόναχο. Η μονάδα ήταν κάθετης παραγωγής με εγχώριο κριθάρι, μονάδα εμφιάλωσης και παγοποιείο. Μέχρι το 1912 το εργοστάσιο ανήκει στην εταιρεία Μισραχή - Φερνάντεζ, όταν και μετονομάζεται σε «Ζυθοποιείο ΟΛΥΜΠΟΣ», και απασχολούνται σε αυτό περισσότεροι από 200 εργάτες.

Την ίδια χρονιά αρχίζει τη λειτουργία του και το ζυθοποιείο «ΝΑΟΥΣΑ» της εταιρείας «Γεωργιάδης & Σία» που είχε αναθέσει όλη την εγκατάσταση στην Ακαδημία Ζυθοποιίας του Μονάχου. Οκτώ χρόνια αργότερα οι δύο επιχειρήσεις συνενώνονται, με την επωνυμία «ΟΛΥΜΠΟΣ ΝΑΟΥΣΑ» η οποία το 1926 περνά στην ιδιοκτησία της αθηναϊκής εταιρείας «ΚΑΡΟΛΟΣ ΦΙΞ» η οποία λειτουργεί το εργοστάσιο μέχρι το 1983. Εκτοτε τα χρόνια ερήμωσης και εγκατάλειψης που ακολούθησαν δεν ήταν αρκετά για να εξαφανιστούν οι εμβληματικοί αρχιτεκτονικοί όγκοι που καλωσόριζαν όσους έμπαιναν στη Θεσσαλονίκη από τη δυτική είσοδο.

Είκοσι χρόνια πριν (1990) ο αρχιτέκτονας της 4ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων Α. Παπάζογλου με εισήγησή του ζητά τον χαρακτηρισμό του συγκροτήματος για ιστορικούς και αισθητικούς λόγους ως μνημείου.

Το υπουργείο Πολιτισμού κωλυσιεργεί και την επόμενη χρονιά συμβαίνουν δύο γεγονότα τα οποία εν πολλοίς καθόρισαν τις εξελίξεις μέχρι σήμερα. Από τη μία, οι τράπεζες στην ιδιοκτησία των οποίων είχε περάσει η επιχείρηση βγάζουν σε πλειστηριασμό κτίρια και οικόπεδο ενώ η νομάρχης Ασημίνα Ξηροτύρη το χαρακτηρίζει ως Πολιτιστικό Κέντρο.

Η απόφαση αυτή είναι κομβικό και καθοριστικό σημείο για ό,τι θα ακολουθήσει, καθότι από τη μία μπλοκάρει τα οποία σχέδια των νέων ιδιοκτητών του χώρου, ενώ ξυπνά και το ενδιαφέρον της Θεσσαλονίκης για το εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο.

Οι αρχιτέκτονες που μέχρι τότε μιλούσαν για βιομηχανική κληρονομιά και αντιμετωπίζονταν, επιεικώς, με σνομπισμό τώρα είναι στο κέντρο του ενδιαφέροντος, ενώ υπηρεσίες του δήμου Θεσσαλονίκης, κινήσεις πολιτών, το ΤΕΕ εισηγούνται πλέον την απευθείας εξαγορά του χώρου και την αξιοποίησή του ως πολυκέντρου πολιτισμού και ιστορίας.

Ο θόρυβος που ξεσηκώνεται γύρω από το «κουφάρι» του ΦΙΞ είναι τέτοιος που το 1994 το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά σε χαρακτηρισμό του χώρου, κίνηση που ερμηνεύτηκε και ως προάγγελος εξαγοράς αλλά μάταια. Από την επόμενη χρονιά αρχίζει η περιπέτεια με τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης. Εκατό μέτρα από το ΦΙΞ, το πείραμα του «Μύλου» δείχνει να είναι εντυπωσιακό αλλά και προσοδοφόρο. Καθόλου περίεργο, λοιπόν, που το... γλυκό προσέλκυσε και μπόλικες μύγες.

Κορίτσια στα τραπέζια

Κοντά σε ιδεαλιστές και ονειροπόλους κόλλησε ένα σμάρι ατσίδες που έκαναν θεσμό τους μπράβους και ιδεολογία το ξεσάλωμα με κάθε τρόπο. Το ΦΙΞ είχε καταληφθεί εξ εφόδου και δεκάδες ραδιόφωνα, περιοδικά, εφημερίδες, τηλεοράσεις υμνούσαν την... Ξεσσαλονίκη. Ο πόλεμος των πεντοχίλιαρων στις πίστες συνοδευόταν από το υπερθέαμα με τις χαρτοπετσέτες, μοντέλες και λαϊκά κορίτσια τσιτσιδώνονταν πάνω στα τραπέζια, αγκαλιά τα λιγουρεύονταν εργοστασιάρχες και παιδιά από τα μηχανουργεία. Ακόμη και ο χρόνος έμοιαζε να κάθεται προσοχή μπροστά στους «χτισμένους», αρμόδιους για το φέις κοντρόλ.

Καμιά έκπληξη, λοιπόν, για τους γνωρίζοντες όταν αιφνιδίως (;) το 2003 το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων -κι ενώ έχει κατατεθεί αίτηση για χαρακτηρισμό και άλλων κτιρίων μέσα στο οικόπεδο- λαμβάνει τη μνημειώδη απόφαση για... αποχαρακτηρισμό και των χαρακτηρισμένων.

Οι ιδιοκτήτες φυσικά πανηγυρίζουν, το συγκρότημα δείχνει να μετρά τις τελευταίες μέρες του, αλλά ευτυχώς έχουν διασωθεί κάποιοι που δεν ξεχνούν και χρησιμοποιούν το έσχατο όπλο. Το Συμβούλιο της Επικρατείας μετά από προσφυγή (Ενωση Πολιτών, Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς) αναστέλλει την απόφαση του Κ.Σ.Ν.Μ. το 2004 και επιπλέον απορρίπτει την εκ νέου προσφυγή των ιδιοκτητών.

Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ έχουμε εισέλθει στον χώρο του μεγάλου ονείρου των Ολυμπιακών Αγώνων και οι μεγάλες προσδοκίες εξακολουθούν να ανεμίζουν τις παντιέρες τους, οι κεραίες των επιχειρηματιών της νύχτας λαμβάνουν μηνύματα που οι κανονικοί άνθρωποι δεν υποψιάζονται καν.

Ετσι τα μπουζουκομάγαζα στο ΦΙΞ αίφνης φιλοξενούν και ανθρώπους του έντεχνου τραγουδιού εναλλάξ με γνωστούς άφωνους, επιχειρώντας να βάλουν ένα μαξιλάρι πολιτισμού κάτω από τα σχέδιά τους.

Ξξεθώριασε η ευαισθησία
Οι «κουλτουριάρηδες» δεν υπάρχουν πια...

Εχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον όλα τα πρόσωπα που κινούνται ακόμη και σήμερα γύρω από το «λαβωμένο» αλλά ακόμη ζωντανό ΦΙΞ. Τελευταίο αλλά όχι έσχατο ο πάλαι ποτέ κραταιός γενικός γραμματέας του ΥΠΠΟ Χρήστος Ζαχόπουλος. Μπορεί η πτώση του να ήταν απότομη, ωστόσο φαίνεται ότι είχε δρομολογήσει όχι την ανταλλαγή του με τη Βιστωνίδα, αλλά την εξαγορά του συγκροτήματος από το Δημόσιο. Η απόφαση αυτή ελήφθη το 2007 και επιπλέον ορίσθηκε και επιτροπή για τον ορισμό της τιμής με την οποία θα εξαγόραζε το Δημόσιο την έκταση και τα κτίρια, ωστόσο μετά από τις δραματικές προσωπικές εξελίξεις του κ. Ζαχόπουλου όλο το θέμα «πάγωσε».

Σήμερα τα νυχτερινά μαγαζιά στο ΦΙΞ, μετά από έναν πολυετή δικαστικό αγώνα προσφυγών με την Εθνική Τράπεζα, λειτουργούν κανονικά και με όλες τις άδειες. Η πελατεία έχει μειωθεί λόγω της κρίσης. Στις συνθήκες που διαμορφώνονται ποιος θα ζητήσει από τον νυν υπουργό Πολιτισμού, Παύλο Γερουλάνο, να δώσει χρήματα για να αγοράσει το ΦΙΞ;

Ενώσεις Πολιτών
Οι κάποτε ακμαίες Ενώσεις Πολιτών μοιάζει να έχουν εξαντλήσει τη δυναμική τους. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης παραδέρνει στα οικονομικά σκάνδαλα. Ο νομάρχης δεν προλαβαίνει, δίνει συνεντεύξεις ή καταθέτει για τα γνωστά «σαρανταπεντάρια». Το ΤΕΕ - ΤΚΜ αγνοείται. Οι κουλτουριάρηδες γέρασαν. Η δυτική είσοδος της πόλης δεν περνά πια μπροστά από το ΦΙΞ.

Η νοσταλγία είναι προσωπική υπόθεση και δεν κινητοποιεί κανέναν, ωστόσο το ρημαγμένο συγκρότημα θυμίζει μονίμως με τη σκοτεινή του παρουσία μια πόλη που κάποτε υπήρξε αλλιώς. Κι αυτό είναι ένα νόημα που δεν ξεθωριάζει.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΥΚΕΣΑΣ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Απόκτηση παλαιότερων τευχών, φύλλων & προσφορών chrisoulam@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην έντυπη έκδοση mdiamantaki@pegasus.gr
Αποστολή βιογραφικών emavroudi@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην ηλεκτρονική έκδοση advertising@pegasusinteractive.gr

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ - OIKONOMIA

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ - ΔΙΕΘΝΗ

ΕΘΝΟΣΠΟΡ

  • ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ