«ΜΕΤΕΩΡΟ ΠΑΘΟΣ»
Μαργκερίτ Ντυράς: Χωρίς να το ξέρω, έγραφα πάντοτε στον πατέρα μου
«Δεν πιστεύω να γνώρισα ποτέ κάποιον χωρίς να αναρωτηθώ: τι κάνουν οι άνθρωποι όταν δεν γράφουν;».
Εκείνη άρχισε να γράφει στα δώδεκά της, για να μιλήσει η σιωπή κάτω από την οποία την είχαν συνθλίψει. Η Μαργκερίτ Ντιράς, γεννημένη το 1914 και μεγαλωμένη στην αποικιακή Ινδοκίνα, είχε μια δύσκολη παιδική ηλικία. Εχασε τον πατέρα της τεσσάρων ετών. «Ισως, χωρίς να το ξέρω, σε αυτόν έγραφα πάντοτε. Εχανα και ξανάβρισκα τον κάθε άντρα σαν να ήταν ο πατέρας μου».
Και η σχέση με τη μητέρα της ήταν προβληματική: «Στη ζωή ενός ανθρώπου, θαρρώ, η μητέρα είναι, με απόλυτο τρόπο, το πιο παράξενο, το πιο απρόβλεπτο, το πιο ασύλληπτο πρόσωπο που συναντά». Η μητέρα της, σκληρή, ποτέ δεν της είπε ότι είναι χαριτωμένη και στο σπίτι δεν υπήρχε καθρέπτης για να κοιταχθεί.
Σε ώριμη ηλικία, 75 ετών, όταν απολάμβανε τη δόξα της και ζούσε με τον νεότερο σε ηλικία σύντροφό της Γιαν Αντρέα (η ίδια πέθανε το 1996), η Ντιράς ανοίγει τα χαρτιά της στην Ιταλίδα δημοσιογράφο Λεοπολντίνα Παλότα Τόρε. Η μακροσκελής αυτοβιογραφική συνέντευξή της κυκλοφόρησε στα Ελληνικά σχεδόν ταυτόχρονα με τη γαλλική έκδοση.
Η μικροκαμωμένη Ντιράς, με τα μεγάλα κοκάλινα γυαλιά, αυτή η συγγραφέας και διανοούμενη, η χειραφετημένη, εκκεντρική και ασυμβίβαστη γυναίκα, με έντονη ζωή, μιλάει για το έργο και τη ζωή της, την «τυχοδιωκτική». Στα δεκαοκτώ της εγκατέλειψε την Ινδοκίνα, την οποία ποτέ δεν ξέχασε, αφού ήταν η μεγάλη δεξαμενή των θεμάτων της, για το Παρίσι. «Ξαφνικά αναγκάστηκα να βάλω παπούτσια και να φάω φιλέτα...», λέει με χιούμορ και στα σοβαρά: «Ηθελα να πιάσω το νήμα από την αρχή, να αποδείξω στη μητέρα μου ότι μπορούσα να τα καταφέρω».
«Κυρία, είστε συγγραφέας», της είπε ο Ρεϊμόν Κενό, στις εκδόσεις «Γκαλιμάρ», για τους «Αναιδείς», το πρώτο της μυθιστόρημα, με το οποίο αποκάλυπτε το μίσος της για τον μεγαλύτερο αδελφό της και είχε απορριφθεί από άλλους εκδότες. Ακολούθησαν κι άλλα βιβλία της, αλλά το «θέμα Ντιράς» ξέσπασε το 1984 με τον «Εραστή», που μιλούσε για την αισθησιακή σχέση ενός δεκαπεντάχρονου κοριτσιού με έναν κατά πολύ μεγαλύτερό της Κινέζο άνδρα.
Πούλησε ενάμισι εκατομμύριο αντίτυπα μόνο στη Γαλλία και μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες. «Το βιβλίο είχε βγει από το σκοτάδι - το σκοτάδι όπου είχαν κρύψει την παιδική μου ηλικία», λέει η συγγραφέας, που πραγματεύτηκε σε όλο της το έργο τα ίδια θέματα, τη φτώχεια των αποικιών, τη σεξουαλικότητα, το χρήμα, τον εραστή, τη μητέρα, τους αδερφούς. Στα εβδομήντα της, ο «Εραστής» τής χάρισε το Βραβείο Γκονκούρ. «Το γεγονός ότι μου το έδωσαν είναι πολιτική πράξη», λέει και διευκρινίζει: «Ακόμα και στο περιβάλλον Γκονκούρ, αισθάνεσαι την επιρροή της ?εποχής Μιτεράν?, όπου όλοι θέλουν να ενταχθούν στις τάξεις των ημετέρων...».
Ενδιαφέρον έχουν οι πολιτικές απόψεις της Ντιράς και η σχέση της με το κομμουνιστικό κόμμα, στο οποίο εντάχτηκε λίγο μετά την κήρυξη του πολέμου και παρέμεινε οκτώ χρόνια. «Είμαι ακόμα μια κομμουνίστρια που δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της στον κομμουνισμό. Για να προσχωρήσεις σε ένα κόμμα πρέπει να είσαι αυτιστικός, νευρωτικός, κουφός και τυφλός», λέει. Σε άλλο σημείο αναφέρει: «Είχα βαρεθεί τη μαρξιστική δημαγωγία, η οποία, στην προσπάθειά της να εκμηδενίζει τις αντιφάσεις του ατόμου, το μόνο που κάνει είναι να το αλλοτριώνει περισσότερο».
Το μάθημα που πήρε από τον Μάη του '68 και από την άνοιξη της Πράγας ήταν «το ιδεολογικό κενό που δημιούργησαν». Και εξηγείται: «Να μην ξέρεις πού πας, όπως μας συνέβαινε συχνά στον δρόμο, εκείνες τις μέρες, να ξέρεις μόνο ότι πας, χωρίς να φοβάσαι τις συνέπειες, τις αντιφάσεις: αυτό μάθαμε. Γίνεται όμως να είσαι συγγραφέας, αναρωτιέμαι, χωρίς να σκοντάψεις στις αντιφάσεις;». Από τη σύγκρουση με τις αντιφάσεις προέκυψαν περίπου 15 μυθιστορήματα, χωρίς να υπολογίσουμε τα σενάρια και το θέατρο.
«ΜΕΤΕΩΡΟ ΠΑΘΟΣ»
ΜΑΡΓΚΕΡΙΤ ΝΤΙΡΑΣ
Αυτοβιογραφία - Συνέντευξη
Μετάφραση: Βάσω Μέντζου
Εκδόσεις: «Ολκός»
Σελίδες: 192
Τιμή: 14,50 ευρώ
Oι... κακίες
Η Μαργκερίτ Ντιράς δεν κρύβει τις κακίες της για ορισμένα σημαίνοντα πρόσωπα. Και επιχειρηματολογεί αναλόγως.
Για τον Αραγκόν: «Εγραφε καλά, τελεία και παύλα. Δεν άλλαξε τίποτα όμως, παρέμεινε ένας πιστός εκπρόσωπος του κόμματος, που ήξερε να γοητεύει με τις λέξεις».
Για τη Μαργκερίτ Γιουρσενάρ: «''Τα απομνημονεύματα του Αδριανού'' είναι μεγάλο βιβλίο, τα υπόλοιπα, ξεκινώντας από τα ''Αρχεία του Βορρά'', μου φαίνεται πως δεν διαβάζονται».
Για τον Καμί: «Μάντευα ότι τα βιβλία του ήταν δομημένα με τον ίδιο τρόπο, σύμφωνα με το ίδιο τέχνασμα, τον ίδιο ηθικοπλαστικό στόχο».
Για τον Σαρτρ: «Είναι υπεύθυνος για την τόσο θλιβερή πολιτική και πολιτισμική καθυστέρηση της Γαλλίας. Θεωρούσε τον εαυτό του κληρονόμο του Μαρξ».
ΔΗΜΗΤΡΑ ΡΟΥΜΠΟΥΛΑ
dirouboula@pegasus.gr
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
| Απόκτηση παλαιότερων τευχών, φύλλων & προσφορών chrisoulam@pegasus.gr | Πληροφορίες για διαφήμιση στην έντυπη έκδοση mdiamantaki@pegasus.gr |
| Αποστολή βιογραφικών emavroudi@pegasus.gr | Πληροφορίες για διαφήμιση στην ηλεκτρονική έκδοση advertising@pegasusinteractive.gr |
