ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
26 ΜΑΙΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 17°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

ΕΚΤΑΚΤΩΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

Ο Χριστός ξανασταυρώνεται

Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει στον Σουηδό φίλο του Borje Knos στις 14 Μαΐου 1954: «Ο ''Καπετάν Μιχάλης'' τρικυμίζει ακόμα τα αίματα των Ελλήνων· ο μητροπολίτης Χίου το κατάγγειλε ως αισχρό, προδοτικό κι αντιθρησκευτικό και πως βρίζει την... Κρήτη!

  • ΕΘΝΟΣ
  • 10:00, 2/1/2014

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αμερικής συνήλθε και καταδίκασε ως ''αισχρότατο'', ως άθεο και προδοτικό τον «Τελευταίο Πειρασμό» κι ομολογεί πως δεν τον διάβασε παρά στηρίχτηκε στ’ άρθρα της ''Εστίας''!». [Ειδικά για τον Καπετάν Μιχάλη, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής καταδίκασε μεθ’ ύβρεων τον... «Καπετάν Μιχάλη... Μαυρίδη!». Ο Μαυρίδης ήταν ο πρώτος εκδότης του βιβλίου και, μη έχοντας καν διαβάσει το βιβλίο, θεώρησαν και τον εκδότη ως τίτλο του βιβλίου, καθώς ο εκδότης τοποθέτησε στο εξώφυλλο κάπως κοντά το όνομά του στον τίτλο!].

Ολα αυτά δεν ήταν παρά μονάχα η αρχή: «Στη δεκαετία τού 1950 η Καθολική Εκκλησία ανέγραψε τον ''Τελευταίο Πειρασμό'' στον Κατάλογο Απαγορευμένων Βιβλίων. Παραλλήλως, και επί δέκα περίπου χρόνια, οι Ελληνικές Κυβερνήσεις καταπολεμούσαν μέχρι παρεμβάσεως στον Βασιλέα της Σουηδίας την υποψηφιότητα του Νίκου Καζαντζάκη για το Βραβείο Νόμπελ και τελικά κατάφεραν να ματαιώσουν την απονομή του σ’ αυτόν».

Γράφει ο Καζαντζάκης από την Αντίπολη στον Πρεβελάκη στην Αθήνα, στις 9 Μαΐου: «Ενθουσιασμένος ο Γερμανός εκδότης μου, μου τηλεγράφησε προχτές πως έβαλε ο Πάπας στον Index τον Τελευταίο Πειρασμό. Τι υποκρισία, τι σαπίλα πρέπει να ’χει ο κόσμος ετούτος για να μην μπορεί ν’ ανεχτεί ένα βιβλίο γραμμένο με τόση φλόγα κι αγνότητα! Τι ξεπεσμένη κι η πνεματική κι ηθική Ελλάδα για να με θεωρούν [......] ανήθικο και προδότη! Γρήγορα περιμένω κι η Ορθόδοξη Εκκλησία να με αφορίσει? χαρά και περηφάνια κι ελευτερία μεγάλη. Χαίρουμαι να βλέπω να πολιορκούν και να τοξεύουν τον ίσκιο μου».

Ξαναγράφει ο Καζαντζάκης στον Πρεβελάκη, τον Μάιο του 1954: «Στην Επιτροπή του Index στο Βατικανό τηλεγράφησα τη φράση του Τερτυλλιανού: ''Ad tuum, Domine, tribunal appello''. Την ίδια φράση αποτείνω και στην Ορθόδοξη Εκκλησία: ''Στο δικαστήριό Σου, Κύριε, κάνω έφεση!''. Για τους δικούς μας Μητροπολιτάδες και Δεσποτάδες, προσθέτω τούτο: Μου δώσατε μιαν κατάρα, άγιοι Πατέρες, σας δίνω εγώ μιαν ευχή: Σας εύχομαι να ’ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο είναι η δική μου, και να ’στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ».

«Η Εκκλησία της Ελλάδος όχι μόνον τον ''Τελευταίο Πειρασμό'' καταδίκασε, αλλά και τον ''Καπετάν Μιχάλη'' και το ''Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται, και ζήτησε την απαγόρευση της κυκλοφορίας των βιβλίων του Νίκου Καζαντζάκη. Ετοίμασαν αφορισμό του, έφθασαν στο τελευταίο στάδιο της αποτρόπαιας πράξης, αλλά ευτυχώς δεν την αποτόλμησαν. Είπαν ότι έπρεπε να τον δικάσει η Εκκλησία της Κρήτης, αφού ο Καζαντζάκης ήταν Κρητικός, και η Εκκλησία της Κρήτης υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Είπαν, ακόμη, να τον δικάσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, αφού ο συγγραφέας ζούσε στην Ευρώπη. Εντέλει, ο Καζαντζάκης δεν αφορίσθηκε», μας λέει η διευθύντρια των Εκδόσεων Καζαντζάκη, Νίκη Σταύρου.

«Μου δώσατε μιαν κατάρα, άγιοι Πατέρες, σας δίνω εγώ μιαν ευχή: Σας εύχομαι να ’ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο είναι η δική μου, και να ’στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ», έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης για την καταδίκη των βιβλίων του από την Εκκλησία
«Μου δώσατε μιαν κατάρα, άγιοι Πατέρες, σας δίνω εγώ μιαν ευχή: Σας εύχομαι να ’ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο είναι η δική μου, και να ’στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ», έγραφε ο Νίκος

Οι διωγμοί
Ομως οι διωγμοί δεν σταματούσαν σε θρησκευτικά θέματα. Γράφει η Ελένη Καζαντζάκη: «Ξέρει πόσο οι δεξιοί τον υποψιάζουνται και τον κατηγορούν για πληρωμένο κομμουνιστή από τη Μόσχα. Ξέρει επίσης πολύ καλά πως οι αριστεροί δεν τον θέλουν, γιατί είναι... μυστικιστής. Ωστόσο, δεν ήξερε ακόμα πως οι αρχηγοί του ΚΚΕ τον κατηγορούσαν για πράχτορα της Ιντέλλιτζενς Σέρβις».

«Αλλά και νεκρός εδιώκετο ο Καζαντζάκης. Οταν η σορός του μετεφέρθη σιδηροδρομικώς στην Αθήνα, η Εκκλησία αρνήθηκε να τον δεχθεί σε εκκλησία τη νύκτα και τον απέθεσαν σ’ ένα νεκροθάλαμο στο Α΄ Νεκροταφείο, εν αναμονή τής αεροπορικής μεταφοράς του στο Ηράκλειο την επόμενη ημέρα. Εκεί τον ξαγρύπνησαν η γυναίκα του Ελένη Ν. Καζαντζάκη και δυο-τρεις φίλοι. Στην Τάπια Μαρτινέγκο, μετά την κανονική νεκρώσιμη ακολουθία στον Μητροπολιτικό ναό τού Ηρακλείου, ένας κληρικός έψαλε δέηση κατά τον ενταφιασμό του, ο στρατιωτικός ιερέας, ο παπα-Σταύρος Καρπαθιωτάκης. Για την πράξη του αυτή τιμωρήθηκε από τον Υπουργό Εθνικής Αμύνης με δυσμενή μετάθεση στην Ηπειρο», μας υπενθυμίζει η κυρία Σταύρου.

Και όσο για την ιστορία και την ειρωνεία της: τα έργα του Καζαντζάκη κοσμούν σήμερα την Πατριαρχική Βιβλιοθήκη. Και τα βιβλία του «Καπετάν Μιχάλης» και «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» βρίσκονται «για διδακτική χρήση» στα Ελληνικά Κοινοτικά Σχολεία της Αμερικής.

ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ