ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΔΕΥΤΕΡΑ
5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2016

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 11°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ «ΑΛΑΤΑΔΩΝ»

Το αλάτι φωλιάζει στα βράχια της Μάνης

Σε ένα μικρό χωριό, στα σύνορα της Μεσσηνιακής και Λακωνικής Μάνης, οι λιγοστοί κάτοικοι εξακολουθούν να βγάζουν πρώτης ποιότητας αλάτι από τη θάλασσα

  • ΕΘΝΟΣ
  • 9:00, 9/9/2011

Πολλά μπορεί να άλλαξαν στη Μάνη τα τελευταία χρόνια, εκείνο όμως που παραμένει ίδιο κι απαράλλαχτο είναι η παραγωγή του αλατιού στα άγρια βράχια της. Ενα κατεξοχήν αλατοχώρι της Μάνης είναι και η Χοτάσια. Ενα μικρό χωριό στα σύνορα της Λακωνίας με τη Μεσσηνία στον Μεσσηνιακό Κόλπο.

Εκεί που κάποτε το αλάτι ζούσε ολόκληρο το χωριό, σήμερα εφτά - οχτώ κάτοικοι συνεχίζουν την παράδοση, παράγοντας το αφράλατο, το γνήσιο αλάτι της θάλασσας.

Βρεθήκαμε στα Χοτάσια την εποχή του «Τρύγου». Οι αλατάδες μάς ξενάγησαν στα? χωράφια τους. Περνώντας από τα επικίνδυνα κοφτερά βράχια, που οι ίδιοι τα περπατούν με μεγάλη άνεση, φτάσαμε στις πλάντζες, τις φυσικές κοιλότητες όπου το θαλασσινό νερό μετατρέπεται σε αστραφτερό λευκό αλάτι.

«Βασική εργασία μας στο χωριό ήταν να σπέρνουμε σιτάρι και κριθάρι μες στα βράχια, σκάβοντας με το αξινάρι. Φύσαγε ο βοριάς το 'τριβε και θερίζαμε τις καλαμιές μόνο για να φάνε τα ζώα. Το αλάτι ήταν το προϊόν που χρειαζόμαστε στο νοικοκυριό αλλά και για ανταλλαγή. Το ανταλλάσσαμε με φρούτα και τυριά από τους τσοπάνους που το χρειάζονταν να αλατίζουν τα προϊόντα τους» μας λέει ο 88χρονος Ηλίας Γατέας, παλιός αλατοπαραγωγός που έφυγε στην Αθήνα και επέστρεψε στο χωριό μετά τη συνταξιοδότησή του.

Ο ίδιος μάς θυμίζει ακόμη ότι η παραγωγή αλατιού ήταν παράνομη, αφού η διακίνησή του γινόταν αποκλειστικά από το Ελληνικό Μονοπώλιο. «Ερχόταν στο χωριό ένας υπάλληλος του Δημόσιου Ταμείου Αρεόπολης με δύο χωροφύλακες και με πετρέλαιο μας χάλαγαν τις αλυκές» θυμάται ο ηλικιωμένος άνδρας.

Ο θεσμός της ιδιοκτησίας των αλυκών ήταν πολύ ισχυρός κατά το παρελθόν. Οπως θυμάται ο 88χρονος Ηλίας Γατέας, παλιός αλατοπαραγωγός της Χοτασιάς, κάποτε δύο αδέλφια, χωρίζοντας την πατρική περιουσία, ο ένας πήρε το κτήμα με τις ελιές και ο άλλος την οικογενειακή αλυκή
Ο θεσμός της ιδιοκτησίας των αλυκών ήταν πολύ ισχυρός κατά το παρελθόν. Οπως θυμάται ο 88χρονος Ηλίας Γατέας, παλιός αλατοπαραγωγός της Χοτασιάς, κάποτε δύο αδέλφια, χωρίζοντας την πατρική περιουσία,

Και μπορεί οι αλυκές να αποτελούν δημόσια περιουσία, οι Μανιάτες όμως είχαν χωρίσει τα βράχια και άτυπα ο καθένας είχε το «χωράφι» του.

«Σύμφωνα με τους άγραφους νόμους της Μάνης, ο ένας σεβόταν τον άλλο και σπάνια συνέβαιναν περιστατικά όπως παλιότερα, που κάποιοι έρχονταν και έκλεβαν το αλάτι από τα γειτονικά χωριά» μας λέει ο κυρ Ηλίας.

Πάντως ήταν τόσο ισχυρός ο θεσμός της ιδιοκτησίας των αλυκών, που όπως λέγεται κάποτε, όταν δύο αδέλφια χώρισαν την πατρική τους περιουσία, ο ένας πήρε το κτήμα με τις ελιές και ο άλλος την οικογενειακή αλυκή.

Αλυκές είχε και η Εκκλησία. Οπως η εκκλησία του γειτονικού χωριού των Θαλαμών, όπου οι αλυκές της έφταναν να παράγουν 4.000 οκάδες αλάτι.

Συνεχιστής
Σήμερα την αλυκή της εκκλησίας έχει ενοικιάσει η οικογένεια του 50χρονου Χρήστου Πατουχέα, ο οποίος επέστρεψε στο χωριό μετά τη συνταξιοδότησή του από την ΕΚΑΜ.

«Φέτος δεν πήγαμε πολύ καλά, αφού οι πολλές βροχές μείωσαν την πυκνότητα του νερού», μας λέει ο Χρήστος.

Παλιά οι αλατοπαραγωγοί πότιζαν τα βράχια, δουλεύοντας σε καθημερινή βάση, γέμιζαν και παραγέμιζαν τις γούρνες, σήμερα η τεχνολογία έχει αλλάξει τα πράγματα, αφού το γέμισμα γίνεται εύκολα και γρήγορα με μικρές αντλίες.



Προς 3 ευρώ το κιλό πωλείται το αλάτι που παράγεται στη Χοτασιά. Αγοραστές τα σούπερ μάρκετ και τα ντελικατέσεν καταστήματα



  Προς 3 ευρώ το κιλό πωλείται το αλάτι που παράγεται στη Χοτασιά. Αγοραστές τα σούπερ μάρκετ και τα ντελικατέσεν καταστήματα

Πριν από το ’50, από τον Ιούλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο, η βραχώδης παραλία της Χοτάσιας γέμιζε καλύβες από κατοίκους του Οιτύλου που πήγαιναν εκεί για να μαζέψουν αλάτι.

Σύμφωνα με τους αλατοπαραγωγούς, τα 100 κιλά θαλασσινό νερό παράγουν δύο κιλά αλάτι, ενώ όλα εξαρτώνται από τον καιρό, τις βροχές και τις φουρτούνες.

Σήμερα, στη Χοτάσια παράγονται εφτά έως οχτώ τόνοι αλάτι, το οποίο οι κάτοικοι πωλούν προς 3 ευρώ το κιλό για να φτάσει στα ειδικά καταστήματα, στα σούπερ μάρκετ και στα ντελικατέσεν.

ΠΕΤΡΟΣ ΤΣΩΝΗΣ

ΟΛΕΣ ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ