ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΕΜΠΤΗ
22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 31°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Η σταθερά του αντιδυτικισμού

​Νομικός, κριτικός βιβλίου
  • 14/3

Η παραζάλη της ελληνικής κοινωνίας επιβεβαιώνεται πλήρως από τα πολλά και αντιφατικά ευρήματα της τελευταίας έρευνας, του οργανισμού ΔιαΝΕΟσις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο πάντα υπαρκτός και με αυξανόμενες τάσεις αντιευρωπαϊσμός και εν γένει ο αντιδυτικισμός. Το 44,9 των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η Ελλάδα δεν ωφελήθηκε από τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ το 33,4 φαίνεται να επιθυμεί μια στενότερη σύνδεση με τη Ρωσία. Οι πολίτες αυτοί προσλαμβάνουν την πραγματικότητα με τον δικό τους ιδεολογικό και φαντασιακό τρόπο.

Δεν βλέπουν ότι η Ελλάδα, παρά τον πολλαπλό της στροβιλισμό τα τελευταία χρόνια, είναι αγκυρωμένη στους σταθερούς ευρωπαϊκούς θεσμούς και επωφελείται οικονομικά, πολιτικά και πολιτισμικά. Δεν θέλουν δε να δεχθούν ότι όλη την περίοδο της κρίσης η μόνη βοήθεια προήλθε από την Ευρωπαϊκή Ενωση και κανέναν άλλον. Και βέβαια ούτε από τη Ρωσία. Ο αντιδυτικισμός όμως είχε ισχυρή παρουσία στην ελληνική ιστορική διαχρονία και έχει και στην τρέχουσα συγχρονία. Τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού εκφραζόταν από την Εκκλησία και τα πιο καθυστερημένα κοινωνικά στρώματα που από κοινού συγκροτούσαν το ρεύμα της εγχώριας αντίδρασης. Μεταπολεμικά, η σκυτάλη του αντιδυτικισμού πέρασε στην Αριστερά, στα πλαίσια του τότε Ψυχρού Πολέμου. Οταν δε το μπλόκ του ανύπαρκτου σοσιαλισμού κατέρρευσε, λίγο πριν από το τέλος του αιώνα, ο παραδοσιακός και εκκλησιαστικός αντιδυτικισμός συναντήθηκε με τον αριστερό αντιδυτικό υποτιθέμενο αντιιμπεριαλισμό και αναβαπτίστηκε στα απόνερά του. Η προϋπάρχουσα αυτή αντιδυτική μαγιά φούσκωσε από την κρίση, την επιδέξια εκμετάλλευσή της από τους ανατολικότροπους λαϊκιστές και βέβαια από την ακαμψία που συχνά επιδεικνύουν οι δανειστές εξαιτίας της αβελτηρίας του εγχώριου πολιτικού προσωπικού. Παράλληλα η Εκκλησία, με όλες τις βαθμίδες της, δεν σταμάτησε ποτέ να αναπαράγει και να διαχέει στην κοινωνία τις παραδοσιοκρατικές αντιδυτικές και αντιδιαφωτιστικές δοξασίες της.

Είναι ενδεικτικό ότι στα φυλλάδια που εκδίδονται από κάποιους ναούς και διανέμονται στους εκκλησιαζόμενους οι ιδεολογικές αυτές κατευθύνσεις προβάλλονται διαρκώς. Αίφνης στο τεύχος Φεβρουαρίου 2017 της «Ενοριακής Ευλογίας», μηνιαίας έκδοσης κεντρικού ναού των Αθηνών, υπάρχουν δύο σχετικά άρθρα με «φιλοσοφικίζον» ύφος. «Διάνοια και Νους, διχοτομημένα από τη Δύση!» τιτλοφορείται το ένα και «Η Δύση δεν καταλαβαίνει ούτε τους ζώντες ούτε τους τεθνεώτες», το άλλο. Η προσχηματική, μίζερη και ξεπερασμένη αυτή αντιπαλότητα παράγει τα ανάλογα πολιτικά και πολιτισμικά αποτελέσματα.