ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
21 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 28°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

ΕΕ ομόκεντρων κύκλων;

​Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ
  • 10/3

Η οικονομική και δημοσιονομική κρίση χρέους που ταλαιπωρεί πολλές χώρες της Ευρωζώνης, με προεξάρχουσα την Ελλάδα, εδώ και μια οκταετία αποτέλεσε τη θρυαλλίδα για μια σειρά εξελίξεων. Στην οικονομικής χροιάς κρίση προστίθενται πλέον η πολιτική κρίση με αμφισβήτηση της Ευρώπης από εθνικολαϊκιστικές πολιτικές δυνάμεις του ακροδεξιού κυρίως αλλά και του αριστερού φάσματος, και ένας εντεινόμενος οικονομικός εθνικισμός. Το φαινόμενο του Brexit έρχεται να προστεθεί σε αυτήν τη σειρά των προκλήσεων που η ευρωπαϊκή ενοποίηση έχει να αντιμετωπίσει την τρέχουσα δεκαετία.

Η απάντηση των πολιτικά και οικονομικά ισχυρών χωρών απέναντι στις προκλήσεις αυτές φαίνεται να είναι μια υποχώρηση σε έναν σκληρό πυρήνα όσων θέλουν και μπορούν και στη διαμόρφωση μιας νέας ευελιξίας συστημικής αυτήν τη φορά. Στον σκληρό πυρήνα φαίνονται ικανές προς το παρόν να ενταχθούν οι έξι ιδρυτικές των Κοινοτήτων χώρες, ίσως μαζί με την Ισπανία, προκειμένου να προωθήσουν την ενοποίηση σε τομείς που επί δεκαετίες είχαν βαλτώσει, όπως η άμυνα. Ιδίως στην εποχή του Τραμπ, της εθνοκεντρικής του ιδεολογίας αλλά και των υπόγειων δεσμών που φαίνεται να υπάρχουν με τη Ρωσία του Πούτιν, ο σχηματισμός ενός δυνατού ευρωπαϊκού πόλου δημοκρατίας και κράτους δικαίου, με ανοιχτή κοινωνία και οικονομία, θα είναι σταθεροποιητικός για το παγκόσμιο σύστημα.

Από την άλλη, βέβαια, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα είναι ευνοϊκή για τις υπόλοιπες χώρες που έχουν επιλέξει ή δεν δύνανται να συμβαδίσουν με εκείνες του σκληρού πυρήνα. Για μερικές βέβαια από αυτές, εύρωστες οικονομικά, όπως η Σουηδία, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί και να μην είναι ιδιαιτέρως κακή. Πολύπτυχοι όμως είναι οι κίνδυνοι και για την Ελλάδα. Η συνεχιζόμενη αποτυχία μας να σταθούμε οικονομικά στα πόδια μας, σε αντίθεση με όλες τις άλλες χώρες που αντιμετώπισαν κρίση χρέους, έχει εξαντλήσει τα περιθώρια ειλικρινούς οικονομικής στήριξης από τους εταίρους μας. Στα εθνικά θέματα η Τουρκία του Ερντογάν παίζει ήδη ένα σκληρό παιχνίδι στοιχηματίζοντας στη σταδιακή απίσχνανση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Αλλά και σε θέματα δημοκρατίας, μια ψυχολογική και θεσμική αποστασιοποίηση από το ευρωπαϊκό κεκτημένο θα σημάνει επώδυνη επιστροφή σε άλλες εποχές. Εξ ου και όσοι παίζουν τέτοια παιχνίδια καλλιεργώντας τον αντιευρωπαϊσμό εξυπηρετώντας μικροπολιτικές σκοπιμότητες πρέπει να έχουν επίγνωση του ιστορικού εγκλήματος που διαπράττουν.