ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ
20 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 26°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Το απύθμενο βάθος της κρίσης του ΠΑΣΟΚ

Μια βαθύτερη προσέγγιση για τη σύγκρουση, καθώς ...αρνούνται να την κάνουν οι εμπλεκόμενοι

  • ΕΘΝΟΣ
  • 16:11, 27/10/2007

Παράδοξη, πολύ παράδοξη αντίληψη έχουν τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ ως προς το ποιος απειλεί το κόμμα τους. Βγαίνουν οι ίδιοι στις τηλεοράσεις και στα ραδιόφωνα και κατηγορούν συντρόφους του ότι είναι Χίτλερ και Μουσολίνι, ότι πλούτισαν παράνομα, ότι είναι λαμόγια, ότι είναι συνωμότες, ότι είναι όργανα εξωθεσμικών κέντρων, ότι είναι ανίκανοι, ότι είναι καθεστωτικοί, ανταλλάσσουν μεταξύ τους δημοσίως ανάλογες ύβρεις, ων ουκ έστιν αριθμός, έρχονται σχεδόν στα χέρια κατά τις συνεδριάσεις ορισμένων οργανώσεων...

Εν συνεχεία, μόλις τα μέσα ενημέρωσης παρουσιάσουν ή σχολιάσουν τα λόγια και τις πράξεις τους, όλοι μαζί διαρρηγνύουν εν χορώ τα ιμάτιά τους και, προεξάρχοντος του προέδρου του κόμματος Γ. Παπανδρέου, καταγγέλλουν λάβροι ότι... «όσοι μέχρι σήμερα προσπάθησαν να χειραγωγήσουν το ΠΑΣΟΚ, φαίνεται ότι τώρα στρέφουν τις ελπίδες τους στη διάλυσή του»!

Προφανώς, οι αλληλοκατηγορίες για Φίρερ, λαμόγια, υπονομευτές, καθεστωτικούς κ.λπ. «ατσαλώνουν» το ΠΑΣΟΚ απέναντι στην επιβουλή των εξωθεσμικών κέντρων και αυξάνουν το πολιτικό κύρος και την ελκτική δύναμη του ΠΑΣΟΚ στις μάζες του ελληνικού λαού, κατά την άποψη του προέδρου του. Βεβαίως, αυτός έχει την ευθύνη να οδηγεί συνειδητά το ΠΑΣΟΚ όπου θέλει. Εμείς μπορούμε να έχουμε απλώς γνώμη και άποψη για διάφορα άλλα ζητήματα.

Η απουσία πολιτικής
Ο βαθύτατα απολίτικος τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η ανελέητη αναμέτρηση για τον προεδρικό θώκο του ΠΑΣΟΚ, ανεξαρτήτως της γνώμης που έχουν περί αυτού οι πρωταγωνιστές της, έχει καταστεί αποκαρδιωτικός για την πλειονότητα των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και απωθητικός για τον υπόλοιπο ελληνικό λαό. Συντελεί σε μια βαθύτατη απαξίωση της πολιτικής συνολικά.

Αποφεύγοντας την εστίαση στις αήθεις και εν κατακλείδι αδιάφορες προσωπικές αλληλοκατηγορίες, ας επιχειρήσουμε εμείς μια βαθύτερη πολιτική προσέγγιση αυτής της σύγκρουσης, αφού αρνούνται να το κάνουν οι εμπλεκόμενοι.

Πλανάται, κατ αρχάς, το ερώτημα γιατί ο Γ. Παπανδρέου και ο Βαγγ. Βενιζέλος δεν μιλούν για πολιτική, όταν είναι πασίγνωστο ότι και οι δυο τους έχουν πολιτικές απόψεις, και μάλιστα ισχυρές, όπως το έχουν επανειλημμένα αποδείξει. Σε πρώτο επίπεδο η απάντηση είναι απλή και ωμή. Δεν μιλούν για πολιτική επειδή, απλούστατα, το μοναδικό διακύβευμα του αγώνα τους είναι η εξουσία στο κόμμα, άρα η πάση θυσία νίκη επί του αντιπάλου. Οι εκλογές για πρόεδρο θα κριθούν στη βάση του ερωτήματος «Βενιζέλος ή Παπανδρέου», οπότε εκ προθέσεως αποφεύγουν να τοποθετηθούν σε οποιοδήποτε σοβαρό πολιτικό θέμα, αφού κάτι τέτοιο σίγουρα θα δυσαρεστούσε και ίσως αποξένωνε ένα τμήμα των πιθανών ψηφοφόρων του κάθε υποψηφίου.

Ετερόκλητες συμμαχίες
Η αποφυγή της πολιτικής αντιπαράθεσης προδίδει την έλλειψη ιδεολογικής και πολιτικής ομοιογένειας μέσα στους κόλπους του στρατοπέδου τού κάθε υποψηφίου. Οι ετερόκλητες συμμαχίες είναι φυσικά αναπότρεπτες σε καταστάσεις όπου η πληθώρα ιδεολογικοπολιτικών τάσεων και ρευμάτων που ενυπάρχουν σε ένα κόμμα οφείλουν εκ των πραγμάτων να στοιχηθούν πίσω από συνήθως δύο μόνο κύριους υποψήφιους.

Σε διάκριση όμως από το 1996, όπου στο ΠΑΣΟΚ συγκρούστηκαν δύο όντως διαφορετικά πολιτικά ρεύματα, σήμερα έχουμε τη σύγκρουση δύο στελεχών τα οποία επί οκτώ χρόνια συνυπήρχαν αρμονικά στις «εκσυγχρονιστικές» κυβερνήσεις του Κ. Σημίτη. Αντικειμενικά, επομένως, δεν μπορούν να ισχυριστούν ότι τους χωρίζει ιδεολογικοπολιτική άβυσσος, γι αυτό και οι συσπειρώσεις γύρω τους έγιναν πρωτίστως σε προσωπική βάση.

Για τα υπόλοιπα στελέχη δε, ας μην κρυβόμαστε, υπέρτατο κριτήριο που κυριάρχησε ήταν το με ποιον υποψήφιο θα έχουν καλύτερες ευκαιρίες προσωπικής ανέλιξης. Υπό αυτό το πρίσμα, τα κορυφαία στελέχη που τώρα δεν μπορούσαν να διεκδικήσουν την ηγεσία προτιμούν κατά μακιαβελικό τρόπο έναν αδύναμο πρόεδρο, με την υστερόβουλη σκέψη ότι σύντομα θα ξεσπάσει νέα κρίση ηγεσίας, στην οποία θα μπορέσουν ίσως οι ίδιοι να παίξουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο!

Το στρατόπεδο Παπανδρέου
Η συσπείρωση γύρω από τον Γ. Παπανδρέου είναι σαφώς η κατά πολύ ευρύτερη σε κομματικό επίπεδο και ως εκ τούτου η πιο ανομοιογενής.

Πέρα από μια μερίδα «εκσυγχρονιστών», τη μικρότερη, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ συμπαρατάχθηκαν κατά παράξενο τρόπο και όλοι εκείνοι τους οποίους είχε... περιθωριοποιήσει κατά τα τριάμισι χρόνια της ηγεσίας του! Καθώς οι περισσότεροι από αυτούς ήταν ήδη περιθωριοποιημένοι και κατά την οκταετία Σημίτη, κινήθηκαν με την ελπίδα ότι τώρα που ο Γ. Παπανδρέου βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση μετά την ήττα του στις εκλογές και καθώς τον εγκατέλειψαν πολλά στελέχη, αν εκλεγεί θα είναι υποχρεωμένος να αλλάξει ριζικά τον ηγετικό κύκλο του ΠΑΣΟΚ και το περιβάλλον του.

Αν κατορθώσουν, λοιπόν, να ξαναμπούν στο παιχνίδι του ηγετικού περιβάλλοντος τώρα, θα είναι σε θέση να επηρεάσουν όχι μόνο την άμεση πολιτική γραμμή, αλλά και τις επόμενες ηγετικές ανακατατάξεις, αν η λύση Γ. Παπανδρέου δεν αποδειχθεί ανθεκτική στον χρόνο.

Ετσι, όσο και αν φαίνεται παράδοξο, το ΠΑΣΟΚ του 1974 και του 1977, εκείνος ο σκληρός πυρήνας, τον οποίο ο Γ. Παπανδρέου ήθελε να περιθωριοποιήσει, είναι αυτός που δίνει τώρα τη μάχη υπέρ του και κατόρθωσε μάλιστα, με την εξαιρετικά δραστήρια οργανωτική δουλειά του, να αναστρέψει πλήρως το αρχικό κλίμα που ήταν συντριπτικά υπέρ του Βαγγέλη Βενιζέλου, βοηθούντων φυσικά και των λαθών του τελευταίου.

Αυτή η σημερινή πηγή ισχύος του Γ. Παπανδρέου ίσως αποτελέσει και την αυριανή αχίλλειο πτέρνα του, καθώς οι ιδεολογικές και πολιτικές αντιλήψεις αυτών των ανθρώπων βρίσκονται σε πλήρη διάσταση με εκείνες του προέδρου του ΠΑΣΟΚ.

Το στρατόπεδο Βενιζέλου
Ο Βαγγέλης Βενιζέλος πολύ νωρίς είχε συλλάβει την αναγκαιότητα έκφρασης του «όλου» ΠΑΣΟΚ, σε επίπεδο τακτικής όμως απέτυχε να το εκφράσει. Μην έχοντας εκ των προτέρων ισχυρά στηρίγματα μέσα στον κομματικό μηχανισμό του ΠΑΣΟΚ και έχοντας υποτιμήσει τη σημασία σφυρηλάτησης συμμαχιών με στελέχη του κόμματος εκ των προτέρων, απεδείχθη απροετοίμαστος για το ενδεχόμενο άρνησης του Γ. Παπανδρέου να παραιτηθεί.

Ορισμένοι χειρισμοί του, μη επαρκώς μελετημένοι ως προς το σύνολο των πολύπλευρων συνεπειών τους, τον οδήγησαν ταχύτατα στο να δίνει την εικόνα ότι σε κομματικό επίπεδο εκφράζει κυρίως την πλειοψηφία της «εκσυγχρονιστικής» πτέρυγας, πράγμα που δυσκόλεψε τη δημόσια προσχώρηση στο πλευρό του στελεχών άλλης κατεύθυνσης.

Υπό αυτές τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν και έχοντας επίγνωση της όντως μεγάλης απήχησής του στο σύνολο των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, ο Ευ. Βενιζέλος προσπάθησε να αξιοποιήσει αυτό ως επιχείρημα για να κερδίσει την προεδρία του κόμματος, προβάλλοντας την πεποίθηση της κοινής γνώμης ότι αυτός είναι ο καταλληλότερος από το ΠΑΣΟΚ για να νικήσει τον Καραμανλή.

Οδηγήθηκε έτσι σε μια αντίφαση στρατηγικού χαρακτήρα - να επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την πλειοψηφική επιρροή του στην κοινωνία για να ανατρέψει τη μειοψηφική θέση του στο κόμμα. Αυτή είναι μια πολύ δύσκολη ανατροπή.

Ο «κοινωνικός» στρατός του Ευ. Βενιζέλου είναι σαφώς πιο χαλαρός από τον «κομματικό» στρατό του Γ. Παπανδρέου.

Ο πρώτος είναι κατά πολύ πολυπληθέστερος, αλλά για να κινητοποιηθεί στις 11 Νοεμβρίου πρέπει να σαγηνευτεί, να ενθουσιαστεί με κάποιο όραμα, με κάποιο πρόγραμμα, και κάτι τέτοιο μέχρι στιγμής δεν έχει συμβεί.

Ο δεύτερος κινητοποιείται σχεδόν αυτομάτως για να υπερασπιστεί κατοχυρωμένες θέσεις και προσδοκώμενα κέρδη πολιτικού και προσωπικού χαρακτήρα. Από το πόσοι και ποιοι θα προσέλθουν στις κάλπες θα κριθεί τελικά και η έκβαση.

Γιώργος Δελαστίκ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ