ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
26 ΜΑΙΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 17°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Δ. ΜΥΤΑΡΑΣ

Ο δάσκαλος των χρωμάτων

Από τους μεγαλύτερους και εξέχοντες Ελληνες μεταπολεμικούς ζωγράφους, εικαστικός με διεθνή καταξίωση, καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) και ακαδημαϊκός, ο Δημήτρης Μυταράς έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών. Τα τελευταία χρόνια μια σοβαρότατη νευρολογική διαταραχή (οπτική νευροπάθεια) του είχε στερήσει σταδιακά την όρασή του.

  • ΕΘΝΟΣ
  • 9:15, 17/2

Από τους μεγαλύτερους και εξέχοντες Ελληνες μεταπολεμικούς ζωγράφους, εικαστικός με διεθνή καταξίωση, καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) και ακαδημαϊκός, ο Δημήτρης Μυταράς έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών. Τα τελευταία χρόνια μια σοβαρότατη νευρολογική διαταραχή (οπτική νευροπάθεια) του είχε στερήσει σταδιακά την όρασή του.

Ο Δημήτρης Μυταράς ξεκίνησε την πορεία του στον εικαστικό χώρο μέσα από το σχέδιο, για να προχωρήσει αργότερα στην εφαρμογή και την κατάκτηση του χρώματος.

Στα έργα του το σχέδιο δεν είναι απλό δομικό στοιχείο της σύνθεσης, αλλά βασικό μέσο έκφρασης. Αντίστοιχα, το χρώμα χρησιμοποιείται όχι ως μορφοποιό στοιχείο, αλλά ως εκφραστικό του κλίματος και της εσωτερικής ποιότητας του θέματος. Διαθέτοντας εξαίρετες σχεδιαστικές ικανότητες και όντας ευαίσθητος δέκτης των μηνυμάτων της πρωτοπορίας, δέχεται γόνιμες επιρροές από τα νεωτερικά ρεύματα και έχει διαμορφώσει προσωπικό και αναγνωρίσιμο εικαστικό ύφος.

Αξονες και προσδιοριστικά σημεία του έργου του παραμένουν η ελληνική εικαστική παράδοση, το φυσικό και το αστικό τοπίο, η καθημερινή πραγματικότητα και η επικαιρότητα, το πλήθος και το άτομο, ο άνθρωπος ως συμβατικό πρόσωπο ή ως συγκεκριμένη προσωπικότητα. Η στροφή του προς τον κριτικό ρεαλισμό με χρήση φωτογραφικών ντοκουμέντων, περιορισμένη χρωματικότητα και πολιτικό περιεχόμενο, ήταν μια χαρακτηριστική φάση πρώιμης ζωγραφικής του, στα χρόνια της δικτατορίας.

Ωστόσο, στη συνέχεια της πορείας του θα κυριαρχούσαν τα εξπρεσιονιστικά στοιχεία και το έντονο χρώμα. Στο μεγαλύτερο μέρος του έργου του τα θέματα είναι ανθρωποκεντρικά και συχνά προσωπογραφικά. Η αφαιρετική διάθεση, η ελευθερία της γραμμής και οι χρωματικές εντάσεις συνυπάρχουν με την οξύτητα της παρατήρησης, είτε πρόκειται για απεικονίσεις προσώπων είτε άλλων θεμάτων.

«Επιτύμβιο με στόρια» του Δημήτρη Μυταρά.
«Επιτύμβιο με στόρια» του Δημήτρη Μυταρά.

Σε όλο του το έργο, η έμφαση στις εικαστικές ποιότητες φανερώνει τη βαθύτερη σχέση του με τις παραδοσιακές αξίες της ζωγραφικής. Η ανθρώπινη μορφή, όπως συλλαμβάνεται σε τυχαία φωτογραφικά στιγμιότυπα ή όπως μεταπλάθεται σε σκηνοθετημένες και επεξεργασμένες από τον καλλιτέχνη θέσεις και συσχετίσεις -συχνά στοιχειοθετείται η αυτοπαρουσίαση του ζωγράφου-, αποτελεί το κύριο θεματολογικό υλικό των συνθέσεών του.

Στις θωπευτικές και αμείλικτες «γυναίκες» του, τις αναστάσιμες, αχερούσιες και υπερβατικές που μεταμορφώνονται σε πετεινά του ουρανού, η αισθητική διαπλέκεται με την ποιητική της εικόνας και την υπέρβαση.

Στις μετουσιωμένες «νεκρές φύσεις» του, στα «Κοχύλια» του και τον ενάλιό τους κόσμο, στις «Μοτοσικλέτες», στα εξαιρετικά τοπία με τις διαδρομές σε λεωφόρους μικρών και μεγάλων αποστάσεων, η ζωγραφική εξακολουθεί να είναι τρόπος στοχασμού, άσκησης και εμβάθυνσης των εκφραστικών του μέσων.

Ο Δημήτρης Μυταράς γεννήθηκε το 1934 στη Χαλκίδα. Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ (1953-1957) με δασκάλους τους Σ. Παπαλουκά και Γ. Μόραλη και στη συνέχεια στο Παρίσι (1961-1964) με υποτροφία του ΙΚΥ, σκηνογραφία στην Ecole Nationale des Arts Decoratifs και εσωτερική διακόσμηση στην Ecole des Arts et Metiers με δάσκαλους τους F. Labisse και J. L Barrault.

Στις θωπευτικές και αμείλικτες «γυναίκες» του, η αισθητική διαπλέκεται με την ποιητική της εικόνας και την υπέρβαση.
Στις θωπευτικές και αμείλικτες «γυναίκες» του, η αισθητική διαπλέκεται με την ποιητική της εικόνας και την υπέρβαση.

Η πρώτη του ατομική έκθεση έγινε στην Αθήνα (1961, Ζυγός). Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του και την επιστροφή του στην Αθήνα το 1964, ανέλαβε τη διεύθυνση του Εργαστηρίου Εσωτερικού Χώρου των Σχολών Δοξιάδη. Το 1969 διορίστηκε βοηθός στο Εργαστήριο Ζωγραφικής στην ΑΣΚΤ.

Το 1975 εξελέγη καθηγητής του Α' Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθηνών, το 1977 εξελέγη τακτικός καθηγητής, ενώ διετέλεσε πρύτανης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών το διάστημα 1983-1985.

Σκηνογραφία
Ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία στο θέατρο και συνεργάστηκε με σημαντικούς σκηνοθέτες (Δ. Μυράτ, Κ. Κουν, Σ. Ευαγγελάτος, Μ. Βολανάκης, Σ. Καραντινός, Μ. Κουγιουμτζής κ.ά.). Η τελευταία του δουλειά στο θέατρο ήταν ο «Πλούτος» του Θεάτρου Τέχνης (1996).

Το 2008 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ μελανό σημείο υπήρξε η διαγραφή του από την Ακαδημία Αθηνών δύο χρόνια αργότερα, λόγω της ασθένειάς του. Το 1999 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος του απένειμε τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα. Είχε λάβει πολλές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Α' Βραβείο στην Πανελλαδική Εκθεση Νέων το 1958 και το 1961. Το 1985 ο Δήμος Χαλκιδέων τού απένειμε το χρυσό μετάλλιο της πόλης της Χαλκίδας.

Στις «Μοτοσικλέτες» η ζωγραφική εξακολουθεί να είναι τρόπος στοχασμού, άσκησης και εμβάθυνσης των εκφραστικών του μέσων
Στις «Μοτοσικλέτες» η ζωγραφική εξακολουθεί να είναι τρόπος στοχασμού, άσκησης και εμβάθυνσης των εκφραστικών του μέσων

Υπήρξε παντρεμένος με τη Χαρίκλεια Μυταρά και είχαν έναν γιο, τον Αριστείδη.

Φυτώριο Τέχνης στη Χαλκίδα

Το 1978, ο τότε δήμαρχος Χαλκίδας, Γιάννης Σπανός, έδωσε ώθηση στο όραμα του μεγάλου Ελληνα ζωγράφου Δημήτρη Μυταρά και της συζύγου του Χαρίκλειας να δημιουργήσουν ένα φυτώριο όπου θα «αναπνέει» η τέχνη και θα «μεταγγίζεται» στους νέους ανθρώπους στην πόλη που γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Δημήτρης Μυταράς. Ο ίδιος ο Δημήτρης Μυταράς δίδασκε στη Σχολή Καλών Τεχνών και λόγω περιορισμένου χρόνου το Εργαστήρι Τέχνης Χαλκίδας, που άνοιξε τις πόρτες του το 1979, το ανέλαβε η σύζυγός του Χαρίκλεια, η ψυχή του Εργαστηρίου.

Τον Φεβρουάριο του 2015 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες, η αποκατάσταση και ανάδειξη του παλαιού αλευρόμυλου «Δήμητρα» στο πρώην οικόπεδο του ΑΣΑΧ στη Χαλκίδα, με σκοπό να μετατραπεί σε Μουσείο Δημήτρη Μυταρά. Το διατηρητέο βιομηχανικό κτίριο της Χαλκίδας θα φιλοξενήσει μετά το πέρας της αποκατάστασής του έκθεση πινάκων και κοχυλιών του Δημήτρη Μυταρά. Ο τελευταίος υπήρξε λάτρης της ομορφιάς του θαλάσσιου βυθού. Την ύμνησε στους πίνακές του, στα ποιήματα που έγραψε αλλά και συλλέγοντας για πολλά χρόνια κοχύλια.

Η συλλογή του περιλαμβάνει πολλές χιλιάδες κοχύλια, όλα σχεδόν τα είδη που βρίσκονται στις ελληνικές θάλασσες και τεράστιο αριθμό ειδών από άλλες περιοχές του πλανήτη.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ

 

«Αν βγάλεις τον Δημήτρη Μυταρά από την ελληνική ιστορία της τέχνης, τότε καταλαβαίνεις ότι θα μείνει φτωχή...»

Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα

 

 

 

ΟΛΕΣ ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ