ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
26 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2016

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 23°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ (1723-1790)

Σκοτσέζος οικονομολόγος και φιλόσοφος, του οποίου οι θεωρίες για την αξία, το χρήμα, τη σχέση κεφαλαίου και εργασίας άφησαν έντονη σφραγίδα κατά τη μετάβαση από το φεουδαρχισμό στις πρώτες κοινωνίες του εμπορίου. Μνημειώδες για την εποχή του ήταν το έργο «The wealth of nations» («Ο πλούτος των εθνών»), που εκδόθηκε το 1776. Αποδείχτηκε σταθμός για την πολιτική οικονομία της θαλασσοκράτειρας Αγγλίας, αφού ήταν το «ευαγγέλιο» που έλειπε από τους θιασώτες της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους-συνκυβερνήτη, το θεωρητικό υπόβαθρο που θα θεμελίωνε το υπό εκκόλαψη κεφαλαιοκρατικό καθεστώς.

  • ΕΘΝΟΣ
  • 11:56, 4/5/2006

Σκοτσέζος οικονομολόγος και φιλόσοφος, του οποίου οι θεωρίες για την αξία, το χρήμα, τη σχέση κεφαλαίου και εργασίας άφησαν έντονη σφραγίδα κατά τη μετάβαση από το φεουδαρχισμό στις πρώτες κοινωνίες του εμπορίου. Μνημειώδες για την εποχή του ήταν το έργο «The wealth of nations» («Ο πλούτος των εθνών»), που εκδόθηκε το 1776. Αποδείχτηκε σταθμός για την πολιτική οικονομία της θαλασσοκράτειρας Αγγλίας, αφού ήταν το «ευαγγέλιο» που έλειπε από τους θιασώτες της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους-συνκυβερνήτη, το θεωρητικό υπόβαθρο που θα θεμελίωνε το υπό εκκόλαψη κεφαλαιοκρατικό καθεστώς.

Ειδικότερα ο Σμιθ στάθηκε στην ανάπτυξη που είχε το εμπόριο τότε και έχτισε τη θεωρία του πάνω στο αξίωμα ότι «η εμπορευματική κοινωνία με καταμερισμό εργασίας, αγορά, χρηματική οικονομία και νόμους αποτελεί τον ανώτερο βαθμό της κοινωνικής εξέλιξης, μόνη δε αυτή εξασφαλίζει εξευγένηση των ηθών, πραγματικό πολιτισμό και υπέρτερη ευημερία. Οι συναλλαγές στηρίζονται στη λογική της ελεύθερης κερδοσκοπικής ορμής, που τελεί υπό τον περιορισμό της δικαιοσύνης και της ευπρέπειας». Αυτό ήταν το δόγμα του Σμιθ και βρήκε ενθουσιώδη, πρακτική υποστήριξη στην πατρίδα του.

Από τότε άρχισε η διάκριση μεταξύ κεφαλαίου και χρήματος, που έβαλε τέρμα στον εμποροκρατισμό και η αναγωγή των τιμών των εμπορευμάτων και των αυτοτελών εισοδημάτων στους τρεις κλάδους της εγγείου προσόδου, του μισθού και του τόκου. Ο Σμιθ δεν μπόρεσε να απολαύσει την αναγνώριση του έργου του, γιατί τόσο αυτή καθαυτή η εξάντληση από τις μελέτες του, όσο και ο θάνατος της μητέρας του, επηρέασαν τον έτσι κι αλλιώς ευπαθή και ευαίσθητο οργανισμό του. Πέθανε λίγο πριν αναγορευτεί πρύτανης του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης.