ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΕΜΠΤΗ
17 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 31°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Υπάτη - Οίτη: Μπαλκόνι στη Ρούμελη

Για τους περισσότερους είναι απλά ένα από τα πολλά βουνά της Στερεάς Ελλάδας. Για όσους όμως την ξέρουν, η Οίτη αποτελεί έναν φυσικό παράδεισο, έναν σημαντικό εθνικό δρυμό, έναν τόπο αυθεντικό, αλώβητο ακόμα από τον μαζικό τουρισμό, που θα πρέπει όλοι να γνωρίσουμε και να προστατέψουμε

  • Ταξίδι
  • 9:57, 30/3/2011
Η Υπάτη, παλιότερα γνωστή με την ονομασία Νέαι Πάτραι, είναι από τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της ορεινής Φθιώτιδας.
Η Υπάτη, παλιότερα γνωστή με την ονομασία Νέαι Πάτραι, είναι από τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της ορεινής Φθιώτιδας.

Τα ευεργετικά λουτρά της Υπάτης

Αν και είναι ένα από τα μεγαλύτερα βουνά της Στερεάς Ελλάδας, η Οίτη ουσιαστικά παραμένει ένας άγνωστος ορεινός κόσμος. Οι σκιέρ που γλιστρούν στις χιονισμένες πίστες του Παρνασσού ξεχωρίζουν στο βάθος του ορίζοντα τις μονοκόμματες κορυφές της, χωρίς πιθανόν να την αναγνωρίζουν. Οσοι πάλι οδηγούν βιαστικά με προορισμό το Καρπενήσι ή την Καρδίτσα, σίγουρα θα διακρίνουν τον συμπαγή, χιονισμένο όγκο της να ορθώνεται δυτικά, χωρίς όμως να ξέρουν την ταυτότητά του.

Με περισσότερες από πέντε κορυφές να ξεπερνούν τα 2.000 μέτρα το ορεινό σύμπλεγμα της Οίτης βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην πεδιάδα του Σπερχειού, στα παράλια του Μαλιακού, στην Γκιόνα, στα Βαρδούσια και στον Παρνασσό. Χρησιμοποιώντας σαν αφετηρία την Υπάτη ή τα Λουτρά Υπάτης θα πραγματοποιήσετε εξαιρετικά ευχάριστες και σύντομες εκδρομές, τόσο στα υψίπεδα του βουνού όσο και στις πυκνοδασωμένες παρυφές του.

Η Υπάτη -κάποτε γνωστή με την ονομασία Νέαι Πάτραι, αλλά και Πατραζίκ- είναι από τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της ορεινής Φθιώτιδας, κτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης Υπατα. Υπήρξε έδρα του Δουκάτου Νέων Πατρών και από το 1319 και μέχρι το 1393 διοικητικό κέντρο του Καταλανικού Δουκάτου Αθηνών και Νέων Πατρών. Πάνω από το χωριό ξεχωρίζουν τμήματα του αρχαίου τείχους, ενώ διακρίνονται και οι μετέπειτα οχυρωματικές επεμβάσεις Βυζαντινών και Φράγκων. Ο οικισμός καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Γερμανούς τον Ιούνιο του 1944 με αποτέλεσμα να αφανιστούν τα περισσότερα από τα παλιά σπίτια.

Ελάχιστες από τις νεότερες κατασκευές παρέμειναν πιστές στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική γραμμή και έτσι θα ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσουμε τον σημερινό οικισμό πρότυπο αρχιτεκτονικής καλαισθησίας.

Στην πλατεία της Υπάτης ξεχωρίζει η μπρούντζινη βρύση.
Στην πλατεία της Υπάτης ξεχωρίζει η μπρούντζινη βρύση.

Ομως η υπέροχη θέα που προσφέρει αναμφίβολα εκμηδενίζει τις αρνητικές εντυπώσεις. Εξαιρετικό είναι το νέο Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας που ξεκίνησε τη λειτουργία του πριν από λίγους μήνες. Σ’ έναν προσεγμένο χώρο εκτίθενται ευρήματα από όλο τον νομό που αφορούν τους παλαιοχριστιανικούς και βυζαντινούς χρόνους (πληροφορίες: 22310 98079, www.ypati.gr). Στην είσοδο της Υπάτης, στη θέση όπου βρίσκεται ο νερόμυλος του Ματσούκα, υπάρχει ένας μικρός, αλλά θορυβώδης καταρράκτης που κάποτε τροφοδοτούσε πέντε ακόμη νερόμυλους.

Οι ιαματικές πηγές της Υπάτης πιθανόν να αναβλύζουν από το 427 π.Χ. έπειτα από ισχυρό σεισμό που έπληξε την περιοχή.

Μάλιστα το γεγονός αναφέρεται από τον αρχαίο γεωγράφο Στράβωνα. Οι πηγές, με τις θεραπευτικές ιδιότητες των νερών τους, λέγεται πως ήταν αφιερωμένες στη θεά Αφροδίτη.

Η πηγή της Υπάτης παρουσιάζει ιδιότυπη φυσικοχημική σύσταση και ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία, υδρόθειο-χλωριονατριούχων και αλκαλικών γαιών οξυπηγών. Τα νερά έχουν θερμοκρασία 33,5ο C και είναι κατάλληλα για δερματικές, αρθριτικές ασθένειες και παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος. Επί Τουρκοκρατίας τα λουτρά της Υπάτης, γνωστά ως λουτρά του Πατρατζίκ, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή. Το έτος 1805 έγιναν οι πρώτες προσπάθειες οργάνωσης των πηγών, ενώ το έτος 1903 ήταν τα μόνα άρτια οργανωμένα λουτρά της χώρας. Σήμερα το Υδροθεραπευτήριο Υπάτης είναι από τα πλέον σύγχρονα του είδους.

Πληροφορίες στα τηλέφωνα 22310 59526, 22310 59528, www.loutraypatis.gr

Στην Παύλιανη και στον Γοργοπόταμο

Ο καταρράκτης στην είσοδο της Υπάτης, δίπλα στον αναπαλαιωμένο νερόμυλο.
Ο καταρράκτης στην είσοδο της Υπάτης, δίπλα στον αναπαλαιωμένο νερόμυλο.
Από την Υπάτη θα προσεγγίσετε τη μονή Αγάθωνα (8 χλμ.) που βρίσκεται πάνω στον δρόμο προς Καστανιά. Το μοναστήρι κρύβεται σε κατάφυτη αγκαλιά του βουνού, σε υψόμετρο 550 μέτρων και σύμφωνα με την προφορική παράδοση ιδρύθηκε τον 15ο αιώνα από τον μοναχό Αγάθωνα. Αξιόλογο είναι το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας που λειτουργεί εδώ και αρκετά χρόνια στη μονή.

Από τη Μονή Αγάθωνος ανηφορίζοντας σε ασφάλτινο, αλλά με συνεχείς στροφές δρόμο, θα φτάσετε στο χωριό Καστανιά που βρίσκεται σε ύψος 1.100 μέτρων, σε τοποθεσία με άφθονα έλατα. Από εδώ ξεκινά πλήθος ορειβατικών μονοπατιών που καταλήγουν στις αλπικές ράχες της κατάφυτης Οίτης ή στο καταφύγιο. Επίσης, υπάρχει ένας χωμάτινος δρόμος που καταλήγει στην Παύλιανη (30 χλμ.), μετά από μια συγκλονιστική όσο και δύσκολη ορεινή διαδρομή που στο σύνολό της ξεδιπλώνεται σε μεγάλο υψόμετρο (1.300-1.600 μέτρα).

Ο δασικός δρόμος δρασκελίζει το υψίπεδο της Οίτης, περνά από την καρδιά του Εθνικού Δρυμού, το οροπέδιο Λιβαδιές με τις αλπικές λιμνούλες, και καταλήγει στην Παύλιανη. Τον χειμώνα το σημείο κρατά πολύ χιόνι, όμως αξίζει τον κόπο -πάντα βέβαια με σύνεση- να δοκιμάσετε λίγο την τύχη σας, μα και τις δυνατότητες του οχήματός σας, έστω και αν δεν ολοκληρώσετε τη διαδρομή.

Ενδιαφέρουσα είναι και η διαδρομή από τα Λουτρά Υπάτης προς τον Γοργοπόταμο (16 χλμ.) καθώς κινείται στις νοτιοανατολικές παρυφές του βουνού. Αν και το μικρό χωριό της Φθιώτιδας έχει ταυτιστεί με τις ιστορικές στιγμές της Εθνικής Αντίστασης, η φύση της ελατοσκέπαστης Οίτης έχει τον πρώτο λόγο, καθώς κρατά ακόμη πολλά μυστικά που θα τα φανερώσει μόνο στους επίμονους ταξιδιώτες. Η παρουσία του ποταμού Γοργοπόταμου που έχει τις πηγές του στα υψώματα της Οίτης, σε προδιαθέτει άλλωστε για εξερευνήσεις.

Μονή Αγάθωνος. Εδώ λειτουργεί και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Οίτης.
Μονή Αγάθωνος. Εδώ λειτουργεί και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Οίτης.

Σύμφωνα με τον μύθο οι πηγές του Δύρα, όπως λεγόταν στην αρχαιότητα ο ποταμός, δημιουργήθηκαν μετά θεϊκή παρέμβαση του Δία ώστε να σβήσει η φωτιά που είχε τυλίξει τον Ηρακλή όταν φόρεσε τον μαγεμένο μανδύα τον οποίο είχε δώσει στη Δηιάνειρα ο κένταυρος Νέσσος. Υστερα από αυτό ο μυθικός ήρωας αποφάσισε να δώσει τέλος στη ζωή του λίγο βορειότερα, στη θέση Πυρά. Το χωριό Γοργοπόταμος προσεγγίζεται με σύντομη παράκαμψη και από τον παλιό εθνικό δρόμο Λιβαδειάς - Λαμίας.

Εθνικός Δρυμός από το 1966

Η Οίτη εντυπωσιάζει κυρίως για τα πυκνόφυτα δάση της. Στα χαμηλότερα φυτρώνουν ιτιές, σφενδάμια, πλατάνια, πρίνα. Ψηλότερα συναντάμε πυκνά δάση κυρίως από κεφαλλονίτικα έλατα. Η καρδιά του βουνού, μια έκταση 70.000 στρεμμάτων, κάτω από τις κορυφές Αλύκαινα και Γρεβενό, έχει χαρακτηριστεί από το 1966 εθνικός δρυμός.

Αν και η πανίδα του δρυμού είναι ιδιαίτερα πλούσια αφού εδώ ζουν μεγάλα θηλαστικά που έχουν εκλείψει από τα περισσότερα βουνά της Νότιας Ελλάδας -λύκος, ζαρκάδι, αγριογούρουνο και αγριόγιδο-, η Οίτη έχει χαρακτηριστεί ως το βουνό των λουλουδιών.

Εχουν καταγραφεί περίπου 1.150 χλωριδικά είδη (εκτιμάται πως υπάρχουν περισσότερα από 1.250) μεταξύ των οποίων ο σπάνιος αλπικός κρίνος και κάποια ενδημικά όπως η Βερονίκη της Οίτης. Δυστυχώς ο εθνικός δρυμός -όπως και οι περισσότεροι δρυμοί της Ελλάδας άλλωστε- δέχεται έντονες ανθρωπογενείς πιέσεις, ενώ όχι σπάνια η λαθροθηρία οργιάζει. (Πληροφορίες για τον Εθνικό Δρυμό:  www.oiti.gr και στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Υπάτης,  www.kpeypatis.gr).

Η μικρή λίμνη στο οροπέδιο «Λιβαδιές» βρίσκεται σε ύψος 1.750 μέτρων.
Στα νερά της κολυμπά και αναπαράγεται ο σπάνιος αλπικός τρίτωνας.
Η μικρή λίμνη στο οροπέδιο «Λιβαδιές» βρίσκεται σε ύψος 1.750 μέτρων.  Στα νερά της κολυμπά και αναπαράγεται ο σπάνιος αλπικός τρίτωνας.

Fast Info

Γοργοπόταμος

«,,,την νύκτα της 25ης προς 26ην Νοεμβρίου, συμμορία 200 ανδρών ανατίναξε τη γέφυρα του Γοργοπόταμου. Η σιδηροδρομική γραμμή Θεσ/νίκης - Αθηνών διεκόπη τουλάχιστον για μια εβδομάδα», έγραφε το λιτό πολεμικό ανακοινωθέν της Ανώτατης Διοίκησης της Βέρμαχτ που εξεδόθη στις 27 Νοέμβρη 1942 για την επιχείρηση ομάδας ανταρτών του ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ και των Αγγλων. Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου θεωρήθηκε μία από τις αποτελεσματικότερες πράξεις σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη!

Οι Κομποτάδες
Ανάμεσα στα Λουτρά Υπάτης και στον Γοργοπόταμο βρίσκεται το χωριό Κομποτάδες (7χλμ.). Αν έχετε διάθεση για περπάτημα αξίζει ν’ ακολουθήσετε το μονοπάτι που ξεκινά πάνω απ’ το χωριό, περνά κοντά από τις «Γραμμένες Σπηλιές», τις οποίες χρησιμοποιούσαν παλιά μοναχοί σαν σκήτες, τραβερσάρει την ορθοπλαγιά απ’ όπου γκρεμίζεται ο καταρράκτης Κρεμαστός και καταλήγει στο ορειβατικό καταφύγιο στη θέση Τράπεζα ή στο οροπέδιο Λιβαδιές.

Το Αστεροσχολείο
Μία διαφορετική και ιδιαίτερη επίσκεψη μπορείτε να απολαύσετε στο Αστεροσχολείο Υπάτης, όπου σε μία νεοσύστατη, ανάλογα εξοπλισμένη, αίθουσα γίνεται παρατήρηση νυχτερινού ουρανού. Ωρες λειτουργίας: 08:30 π.μ. - 12:30 μ.μ. τις καθημερινές. Για βραδινές ώρες και αργίες κατόπιν συνεννοήσεως (22310 98425 www.astero-sxoleio.gr).

Η γέφυρα του Γοργοπόταμου. Μετά την ανατίναξή της σταμάτησε ο ανεφοδιασμός της Αφρικάνικης Στρατιάς του Ρόμελ για 3 μήνες.
Η γέφυρα του Γοργοπόταμου. Μετά την ανατίναξή της σταμάτησε ο ανεφοδιασμός της Αφρικάνικης Στρατιάς του Ρόμελ για 3 μήνες.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Υπάτη: Πολύ καλό είναι το ξενοδοχείο «Αρχοντικό του Ζιάκα» (22310 98080 και 22310 98081,  www.xani.gr), κτισμένο σε καταπράσινο περιβάλλον κοντά στον καταρράκτη. Διαθέτει 10 δωμάτια με όλες τις ανέσεις.

Λουτρά Υπάτης: «Αλεξάκης» (22310 59380,  www.hotel-alexakis.gr). Οικογενειακή μονάδα που διαθέτει 27 δωμάτια με θέρμανση, τηλεόραση, mini bar κλπ. Επίσης το Ξενοδοχείο «Ακροπόλ» (22310 59513,  www.akropol.gr) που ανακαινίσθηκε το 2004, το «Ανοιξη» (22310 59567,  www.anixis.gr) που ανακαινίστηκε πρόσφατα και έχει 35 δωμάτια, και το «Πριγκιπικόν» (22310 59312) με άνετο πάρκινγκ και αίθουσα συνεδρίων.

Γοργοπόταμος: Το Ξενοδοχείο «Τεμπέλης» (22310 8132624) διαθέτει δωμάτια με τηλεόραση και τηλέφωνο, δίπλα στο ποτάμι.

ΦΑΓΗΤΟ

Ανηφορίζοντας από Λουτρά Υπάτης προς Υπάτη, λίγο πριν φτάσετε στην κωμόπολη θα δείτε στα δεξιά του δρόμου την ταβέρνα «Το χάνι του Ζιάκα» (22310 98450). Δοκιμάστε κατσικάκι στη λαδόκολλα, κόκορα κρασάτο, λαχανοντολμάδες, ντόπια κρεατικά της ώρας. Για καφέ και σπιτικό γλυκό θα πάτε στο καφέ «Kozi».

Λουτρά Υπάτης. Ο οικισμός είναι κυριολεκτικά πνιγμένος μέσα στο πράσινο.
Λουτρά Υπάτης. Ο οικισμός είναι κυριολεκτικά πνιγμένος  μέσα στο πράσινο.

Στο χωριό Γοργοπόταμος η ταβέρνα- ψησταριά «Τεμπέλης» (22310 81204) είναι φημισμένη για τα εξαιρετικά κρεατικά της σούβλας, αλλά και για τη φρέσκια πέστροφα.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ
Φωτογραφίες: www.worldviews.gr

ΟΛΕΣ ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ