ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ
20 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

ΚΑΙΡΟΣ

ΑΘΗΝΑ 26°C

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Υπάτη - Παύλιανη: Τα κεφαλοχώρια της Οίτης

Σε αυτό το οδοιπορικό στις παρυφές της Οίτης, τρεχούμενα νερά, πυκνόφυλλα δάση, βυζαντινά μοναστήρια και γραφικά χωριά αρμολογούν ένα πολύ ενδιαφέρον ορεινό σκηνικό, ιδανικό για τις χειμερινές αποδράσεις του Σαββατοκύριακου και όχι μόνο...

  • Ταξίδι
  • 12:05, 22/11/2012
Ο καταρράκτης της Υπάτης βρίσκεται στην είσοδο της πόλης, δίπλα στον παλιό νερόμυλο.

Ο καταρράκτης της Υπάτης βρίσκεται στην είσοδο της πόλης, δίπλα στον παλιό νερόμυλο.

 

Σε απόσταση μόλις δύο ωρών από την Αθήνα και πολύ κοντά σε αρκετές πόλεις της Στερεάς και της Θεσσαλίας, η Υπάτη αποτελεί σίγουρα έναν ξεχωριστό, διαφορετικό προορισμό.

Τα Λουτρά Υπάτης είναι αρκετά γνωστά, κυρίως για τις ιαματικές πηγές με τις θεραπευτικές ιδιότητες που έχουν αναγνωριστεί από την αρχαιότητα.

Αντίθετα η ορεινή Πολίχνη ελάχιστα αναφέρεται στους περισσότερους ταξιδιωτικούς οδηγούς. Aδικα βέβαια, αφού βρίσκεται σε καταπληκτική δασωμένη θέση, σε ύψος 400 μέτρων, στη ρίζα της Οίτης, του πιο όμορφου -κατά πολλούς- βουνού της Στερεάς Ελλάδας.

Από την Αθήνα για τη Λαμία θα χρειαστεί να διανύσετε 215 χιλιόμετρα κι από τη Θεσ/νίκη 295 χλμ. Από την πρωτεύουσα της Φθιώτιδας, η Υπάτη απέχει μόλις 23 χιλιόμετρα. Στην είσοδό της ερχόμενοι από Λαμία, στη θέση όπου βρίσκεται ο νερόμυλος του Ματσούκα, ένας μικρός, θορυβώδης καταρράκτης υποδέχεται τους επισκέπτες. Παλιότερα τα νερά του έδιναν κίνηση σε ακόμη πέντε νερόμυλους.

Η σημερινή Υπάτη κτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης Υπατα κατά τα χρόνια της Φραγκοκρατίας και αργότερα επί οθωμανικής κυριαρχίας ήταν γνωστή με την ονομασία Νέαι Πάτραι, αλλά και Πατραζίκ ενώ θεωρούνταν μια τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της ορεινής Φθιώτιδας. Υπήρξε έδρα του Δουκάτου Νέων Πατρών και από το 1319 και μέχρι το 1393 διοικητικό κέντρο του Καταλανικού Δουκάτου Αθηνών και Νέων Πατρών.

Πάνω από το χωριό ξεχωρίζουν τμήματα του αρχαίου τείχους, ενώ διακρίνονται και οι μετέπειτα οχυρωματικές επεμβάσεις Βυζαντινών και Φράγκων (σήμερα το κάστρο της Υπάτης βρίσκεται σε διαδικασία αναστήλωσης). Από τις πολλές εκκλησίες της πόλης (βυζαντινής και μεταβυζαντινής εποχής) ξεχωρίζει ο μικρός ναός της Αγίας Σοφίας όπου βρέθηκε ένα εξαιρετικής τεχνοτροπίας ψηφιδωτό (είναι από τα μεγαλύτερα των Βαλκανίων και φυλάσσεται στο Βυζαντινό Μουσείο), ενώ στο προαύλιό του διακρίνεται σπόνδυλος αρχαίου ναού του 5ου π.Χ. αιώνα. Μάλιστα κάποτε εδώ βρισκόταν η παλαιά Μητρόπολη της Υπάτης.

Στο οροπέδιο Λιβαδιές της Οίτης, ανάμεσα σε Παύλιανη και Καστανιά, συναντάμε δυο μικρές λίμνες.
Στο οροπέδιο Λιβαδιές της Οίτης, ανάμεσα σε Παύλιανη και Καστανιά, συναντάμε δυο μικρές λίμνες.

Η σημερινή Μητρόπολη είναι ο Αγιος Γεώργιος που κτίστηκε στη θέση παλαιότερου ναού τον οποίον κατέστρεψαν οι Γερμανοί το 1944. Στον προαύλιο χώρο υπάρχουν ψηφίσματα των αρχαίων Αινιάνων του 4ου π.Χ. αιώνα. Ο ναός του Αγ. Νικολάου (18ος -19ος αι) δεσπόζει πάνω από την κεντρική πλατεία, κτισμένος στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής, από την οποία προήλθε ένα θαυμάσιο ψηφιδωτό (5ος αι). Ο ναός πυρπολήθηκε στη γερμανική κατοχή όπως και άλλες εκκλησίες του μαρτυρικού αυτού τόπου.

Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει για τον ναό της Αγ. Ιερουσαλήμ (Αρσαλή) που φωλιάζει σε απόκρημνο βράχο της Οίτης, σε υψόμετρο 1.050.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας που στεγάζεται σε ιστορικό κτήριο της Βαυβαροκρατίας το οποίο ανεγέρθηκε το 1836 και επί Οθωνα λειτούργησε ως στρατώνας του πεζικού, ενώ μέχρι το 1960 ως σχολείο. Σήμερα έχει διαμορφωθεί κατάλληλα σ’ ένα σύγχρονο, καλαίσθητο εκθεσιακό χώρο για τη στέγαση εκθεμάτων που χρονολογούνται από τους παλαιοχριστιανικούς έως τους υστεροβυζαντινούς χρόνους.

Εμφαση δίνεται στα ευρήματα παλαιοχριστιανικών και βυζαντινών ναών ρυθμού Βασιλικής, μεγάλος αριθμός των οποίων έχει έρθει στο φως από ανασκαφές σε όλη τη Φθιώτιδα. Από τις τέσσερεις αίθουσες του Μουσείου εντυπωσιάζει περισσότερο εκείνη με τα ολόκληρα τμήματα ψηφιδωτών που έχουν αποκολληθεί από δάπεδα ναών της περιοχής (Βαρκά Υπάτης, Αχινός, Πελασγία) - μερικά μάλιστα εκθέτονται σε άριστη κατάσταση.

Η βρύση στις Λιβαδιές Οίτης που έκτισε ο ηγούμενος της μονής Αγάθωνος το 1986.
Η βρύση στις Λιβαδιές Οίτης που έκτισε ο ηγούμενος της μονής Αγάθωνος το 1986.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη σημαντική συλλογή νομισμάτων, δωρεά του Υπαταίου Κων/νου Κοτσίλη που περιλαμβάνει περίπου 3.000 αρχαία ελληνικά, βυζαντινά ακόμα και περσικά νομίσματα της δυναστείας των Σασσανιδών! (πληροφορίες 22310 98079 www.ypati.gr.)

Επιπλέον, στην Υπάτη μπορείτε να επισκεφθείτε τις εγκαταστάσεις του «Αστροσχολείου», του μικρού αυτού εκπαιδευτικού Πλανητάριου που είναι έδρα του Συλλόγου Ερασιτεχνών Αστρονόμων Φθιώτιδας. Εκτός από το ενδιαφέρον αστρονομικό υλικό θα βρείτε και τα κατάλληλα όργανα για παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού. Ωρες λειτουργίας: 08:30 - 12:30 τις καθημερινές. Για βραδινές ώρες και αργίες κατόπιν συνεννοήσεως (22310 98425, www.asterosxoleio.gr)

Περίπατοι με αφετηρία την Υπάτη
Αφθονα πεζοπορικά και περιπατητικά μονοπάτια που ανηφορίζουν τις πλαγιές της ελατοσκέπαστης Οίτης έχουν σαν αφετηρία την Υπάτη. Ενδεικτικά αναφέρουμε το κουραστικό μεν, αλλά πολύ ενδιαφέρον μονοπάτι που οδηγεί προς τον Σπηλαιώδη ναό της Αγίας Ιερουσαλήμ (Ατσαλή) όπου κάθε χρόνο, την Τετάρτη μετά το Πάσχα, ανεβαίνουν οι άνδρες του χωριού και διανυκτερεύουν εκεί.

Εξαιρετικής ομορφιάς πεζοπορική διαδρομή πραγματοποιείται ακολουθώντας το σημαδεμένο μονοπάτι προς τη θέση του μικρού, αλλά πανέμορφου καταρράκτη που γκρεμίζει από βράχο ύψους 45 μέτρων τα νερά του.

Μικρός καταρράκτης στο μονοπάτι των «Φαρμα-κίδων» στην Υπάτη.
Μικρός καταρράκτης στο μονοπάτι των «Φαρμα-κίδων» στην Υπάτη.

Το μικρό φαράγγι που σε κάποια σημεία γίνεται δύσβατο για τους αμάθητους, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση ήταν τόπος συνάντησης μαγισσών, γι’ αυτό έχει μείνει γνωστό στους ντόπιους σαν φαράγγι των Φαρμακίδων. (Οι μάγισσες χρησιμοποιούσαν βότανα για τα μάγια τους που πολλές φορές χρησίμευαν και σαν φάρμακα.)

Πληροφορίες για τα μονοπάτια της περιοχής, τη φύση της Υπάτης αλλά και για το ευρύτερο οικοσύστημα της Οίτης θα σας δώσει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Υπάτης, το οποίο, επανδρωμένο με εκπαιδευτικούς, επιτελεί με πενιχρά πλέον μέσα, σπουδαίο έργο.

Το κέντρο πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης αλλά και αναδεικνύει προς πάσα κατεύθυνση με το μεράκι και τη συμβολή των ανθρώπων του, τις ομορφιές του τόπου. Ενας από αυτούς, ο μαθηματικός Στέλιος Συλεούνης μας απέδειξε με το παραπάνω, του λόγου το αληθές (e-mail:kpey patfth@sch.grwww.kpeypatis.gr).

Λουτρά Υπάτης
Tα Λουτρά Υπάτης βρίσκονται στις βορειοανατολικές παρυφές της Οίτης, κρυμμένα σε ένα υπέροχο πλατανόδασος, απέχουν 17 χιλιόμετρα από την πόλη της Λαμίας (μέσω Λιανοκλαδίου) και 5 χιλιόμετρα από την Υπάτη. Οι ιαματικές ιδιότητες των νερών τα οποία άρχισαν να αναβλύζουν από τη γη μετά από κάποιο σεισμό, ήταν γνωστές ήδη από τον 4ο π.Χ. αιώνα. Επί Τουρκοκρατίας τα λουτρά της Υπάτης γνωστά ως λουτρά του Πατρατζίκ ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή.

Καταβόθρα, ένα από τα πιο γνωστά βάραθρα της Στερεάς. Βρίσκεται πάνω από το χωριό Παύλιανη.
Καταβόθρα, ένα από τα πιο γνωστά βάραθρα της Στερεάς. Βρίσκεται πάνω από το χωριό Παύλιανη.

Η πηγή της Υπάτης παρουσιάζει ιδιότυπη φυσικοχημική σύσταση και ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία υδρόθειο χλωριονατριούχων και αλκαλικών γαιών οξυπηγών. Τα νερά έχουν θερμοκρασία 33,5ο C και είναι κατάλληλα για δερματικές, αρθριτικές ασθένειες και παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος. Το έτος 1805 έγιναν οι πρώτες προσπάθειες κατασκευής λουτρών, ενώ το 1903 ήταν για την εποχή τα μοναδικά άρτια οργανωμένα της χώρας. Σήμερα το Υδροθεραπευτήριο Υπάτης είναι από τα πλέον σύγχρονα του είδους. (Πληροφορίες στα τηλέφωνα 22310 59526, 59528, www.loutraypatis.gr)

Τη φυσική ομορφιά της περιοχής αναδεικνύει και η οδική διαδρομή που συνδέει τα Λουτρά Υπάτης με τον Γοργοπόταμο. Στη διάρκεια της πορείας σας και πριν καταλήξετε στον Γοργοπόταμο, θα περάσετε από τα χωριά Μεξιάτες, Κωσταλέξη, Κομποτάδες, Φραντζή που κουρνιάζουν στα ριζά των βορειοανατολικών παρυφών της Οίτης. Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει για το χωριό Κομποτάδες απ’ όπου ακολουθώντας έντονα ανηφορικό και με απανωτές στροφές χωμάτινο δρόμο θα προσεγγίσετε τις «Γραμμένες Σπηλιές» ή «Αγιοσπηλιές» που βρίσκονται σε υψόμετρο 700 μέτρων όπου είχαν τις σκήτες τους μοναχοί.

Μονή Αγάθωνος
Εύκολα από την Υπάτη θα προσεγγίσετε τη Μονή Αγάθωνος (8 χλμ.) που βρίσκεται πάνω στον δρόμο προς τα υψίπεδα της Οίτης. Το μοναστήρι κουρνιάζει σε κατάφυτη κόχη του βουνού, σε ύψος 550 μέτρων και σύμφωνα με την προφορική παράδοση -ελλείψει γραπτών αναφορών-, ιδρύθηκε τον 15ο αιώνα από τον μοναχό Αγάθωνα. Στην τουρκοκρατία διατηρούσε Σχολή Γραμμάτων. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, εκτός από προσφορά χρημάτων εξόπλισε κι ένα μικρό σώμα μοναχών που πήραν μέρος σε πολλές σημαντικές μάχες καθώς και στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Μόνο τρεις από αυτούς τους θαρραλέους καλόγερους επέζησαν μετά τη νικηφόρα Επανάσταση και γύρω στο 1833 γύρισαν στο μοναστήρι για να συνεχίσουν τον μοναστικό τους βίο. Για πολλά χρόνια μετά την απελευθέρωση, ηγούμενος του μοναστηριού ήταν ο Αρχιμανδρίτης Γερμανός μέχρι τον θάνατό του -το 2004-. Ο κατά κόσμον Γεώργιος Δημάκος, γνωστός και σαν «παπά Ανυπόμονος» (1912-2004) ήταν το δεξί χέρι του πρωτοκαπετάνιου του ΕΛΑΣ Αρη Βελουχιώτη. Στον χώρο του μοναστηριού λειτουργεί Μουσείο Φυσικής Ιστορίας όπου ο επισκέπτης μπορεί να δει τα περισσότερα από τα άγρια ζώα που ζουν στον εθνικό δρυμό, αλλά και πολλά σπάνια και ενδημικά είδη από την άγνωστη χλωρίδα της περιοχής (22310 95218).

Μπαλκόνι στη Φθιώτιδα

Από τη Μονή Αγάθωνος ανηφορίζοντας σε ασφάλτινο, αλλά με συνεχείς στροφές δρόμο, θα πάτε στο χωριό Καστανιά, ένα πραγματικό μπαλκόνι στον κάμπο της Φθιώτιδας και στα γύρω βουνά. Από εδώ ξεκινά ένας καλός χωμάτινος δρόμος που οδηγεί στα υψίπεδα της Οίτης και στον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού. Πρώτα θα περάσετε από το ορειβατικό καταφύγιο που βρίσκεται σχεδόν πάνω στον δρόμο, στην τοποθεσία «Τράπεζα» και σε υψόμετρο 1.850 μέτρων (12 χλμ). Στο καταφύγιο μπορείτε να φτάσετε έπειτα από έντονα ανηφορική πορεία 4-4,5 ωρών μέσω σημαδεμένου μονοπατιού, τόσο από την Καστανιά όσο και από την Υπάτη.

Λίγο ψηλότερα ξανοίγεται το οροπέδιο Λιβαδιές με τις δυο μικρές αλπικές λίμνες κάτω από το Γρεβενό, την ψηλότερη κορφή της Οίτης. Σε μικρή απόσταση θα δείτε την κρήνη με τις τρεις βρύσες που έκτισε το 1986 ο ηγούμενος της μονής Αγάθωνος, Γερμανός. Η καρδιά του βουνού, μια έκταση 70.000 στρεμμάτων κάτω από τις κορυφές Αλύκαινα και Γρεβενό, έχει ανακηρυχθεί από το 1966 Εθνικός Δρυμός. Παρόλο που η πανίδα του είναι ιδιαίτερα πλούσια αφού εδώ ζουν μεγάλα θηλαστικά που έχουν εκλείψει από τις περισσότερες ορεινές περιοχές της Νότιας Ελλάδας όπως ο λύκος, το ζαρκάδι, το αγριογούρουνο και το αγριόγιδο, ωστόσο θεωρείται το κατ΄εξοχήν «βουνό των λουλουδιών». Εχουν καταγραφεί περισσότερα από 1.500 χλωριδικά είδη, μερικά από τα οποία είναι ενδημικά όπως η Βερονίκη της Οίτης, ενώ αναμφισβήτητα ξεχωρίζει ο σπάνιος αλπικός κρίνος.

Το είδος των πετρωμάτων του ορεινού όγκου συμβάλλει ώστε να διατηρούνται πολλά υπόγεια νερά και να σχηματίζονται πηγές (έχουν καταγραφεί 287) ενώ αρκετοί καταρράκτες πέφτουν από αρκετά μέτρα ψηλότερα όπως ο «Κρεμαστός» πάνω από το χωριό Κομποτάδες, ύψους 135 μέτρων, που θεωρείται ο μεγαλύτερος της Νότιας Ελλάδας.

Από το οροπέδιο Λιβαδιές οι κάτοχοι τετρακίνητου οχήματος και μόνο εφόσον δεν έχει πέσει χιόνι στα υψίπεδα, μπορούν να συνεχίσουν την πορεία τους προς την πλευρά της Παύλιανης. Πρόκειται για μια τόσο συγκλονιστική όσο και δύσκολη ορεινή διάσχιση που στο σύνολό της ξεδιπλώνεται σε μεγάλα υψόμετρα (1300-1600 μέτρα). Ο δασικός δρόμος δρασκελίζει το οροπέδιο της Οίτης, περνά από την καρδιά του Εθνικού Δρυμού, τη μαγική κοιλάδα του Βαλορέματος (ουσιαστικά πρόκειται για τις κύριες πηγές του Γοργοπόταμου που αναβλύζουν εδώ, στα 1.600 μέτρα). Ανατολικότερα το ποτάμι εγκλωβίζεται στο φαράγγι που θεωρείται ένα από τα πιο άγρια φαράγγια της Ελλάδας (μέρος του είναι ακόμη ανεξερεύνητο) και εμφανίζεται πάλι πάνω από το χωριό Γοργοπόταμος (βλέπε ανάλογο άρθρο).

Σε μικρή απόσταση βρίσκεται η τοποθεσία «Καταβόθρες», που πήρε το όνομά της από την απύθμενη σπηλιά που βρίσκεται στη ρίζα του βράχου.

Πριν αρχίσετε να κατηφορίζετε για Παύλιανη θα βρεθείτε στη θέση «Πυρά του Ηρακλέους» όπου διακρίνονται υπολείμματα αρχαίου βωμού. Εδώ κατά το μύθο ο πατέρας του Φιλοκτήτη άναψε πυρά (φωτιά) για να καεί ο Ηρακλής και έτσι να απαλλαγεί από τους φρικτούς πόνους που του προκαλούσε ο δηλητηριασμένος χιτώνας του Κενταύρου Νέσσου τον οποίον του έδωσε να φορέσει εν αγνοία της η γυναίκα του Ηρακλή, Διηάνειρα.

Συνολικά να υπολογίζετε ότι θα διανύσετε από την Καστανιά έως την Παύλιανη 21 χλμ. δασικού και λασπωμένου χωματόδρομου. Ενας καλός χάρτης σε συνδυασμό με τη χρήση GPS θα διευκολύνουν τις περιπλανήσεις σας στον ευρύτερο ορεινό όγκο της Οίτης.

ΥΠΑΤΗ - ΠΑΥΛΙΑΝΗ
Παύλιανη: Kρυμμένη στα έλατα

Η «φυσιολογική» διαδρομή για να έρθει κανείς στην Παύλιανη δεν είναι μέσα από τα υψίπεδα της Οίτης, αλλά χρησιμοποιώντας εθνικούς δρόμους.

Μέχρι τις Θερμοπύλες λοιπόν, θ’ ακολουθήσετε τον εθνικό δρόμο Αθηνών - Θεσ/νίκης. Στη συνέχεια θα συνεχίσετε για Αμφισσα και στο ύψος του Μπράλου (19 χλμ.) θα στρίψετε δεξιά. Αν έρχεστε από τη δυτική Ελλάδα ακολουθήστε το δρόμο Αμφισσας-Θερμοπυλών και λίγο μετά τη Γραβιά κατευθυνθείτε αριστερά.

Συνολικά να υπολογίζετε ότι η Παύλιανη απέχει από την Αθήνα 235 χλμ. και από τη Θεσ/νίκη 335 χλμ. Το χωριό απλώνει τις δυο γειτονιές του σε ύψος 850-1.080 μέτρων και θεωρείται λόγω της υποδομής σε διαμονή και εστίαση, ιδανική αφετηρία για εξορμήσεις στο βουνό.

Πρώτα θα συναντήσετε το χωριό Οίτη, ενώ λίγο ψηλότερα θα σας καλωσορίσουν τα έλατα και αμέσως μετά οι γειτονιές της Κάτω Παύλιανης. Στη συνέχεια ακολουθεί μια σύντομη ευχάριστη πορεία μέσα στο δάσος. Δύο-τρεις στροφές ακόμα και σύντομα τα σπίτια της Ανω Παύλιανης κυκλωμένα από τις κορφές της Οίτης, θα γεμίσουν το κάδρο. Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για την προέλευση του ονόματος της Παύλιανης. Μάλλον όμως η πιο πιθανή είναι αυτή που θέλει τον 7ο με 8ο αιώνα να καταφθάνουν εδώ απ’ τη Μικρά Ασία κυνηγημένοι και αναζητώντας καταφύγιο, οι τελευταίοι εναπομείναντες πιστοί της δυϊστικής αίρεσης των Παυλικιανών.

Ανάμεσα στις δύο συνοικίες κυλά τα κρυστάλλινα νερά του ένα μικρό ρέμα, το «Ποτάμι», όπως το ονομάζουν οι ντόπιοι, με τις κατάφυτες από πλατάνια και ιτιές όχθες. Στην κοίτη του σε πέτρινα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κτίρια στεγάζονται το νεροπρίονο, ο νερόμυλος και η νεροτριβή, όπου ο επισκέπτης θα δει όλη τη διαδικασία μετατροπής της ενέργειας που παράγει το νερό για την εξυπηρέτηση της καθημερινότητας.

Ενα βατό και κατάλληλο για όλους μονοπάτι θα σας φέρει στον χώρο αναψυχής δίπλα στις όχθες, μετά 20 λεπτά εύκολης πεζοπορίας. Ωστόσο υπάρχουν και άλλα ενδιαφέροντα μονοπάτια που ξεκινούν με αφετηρία την Παύλιανη, ιδανικά για ολιγόλεπτες ή και πολύωρες πεζοπορικές εξορμήσεις, μονοπάτια που οδηγούν στην «Καταβόθρα», την «Πυρά του Ηρακλέους» αλλά και σε ξωκλήσια ή δασικές τοποθεσίες που βρίσκονται γύρω από το χωριό.

Στην πλατεία της Ανω Παύλιανης ξεχωρίζει η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (1868) με το πέτρινο καμπαναριό κτισμένο από Ηπειρώτες μαστόρους και θεμελιωμένο πιθανόν σε πελεκημένους λίθους που πάρθηκαν από τον ναό του Ηρακλή (στον αρχαιολογικό χώρο στη «Πυρά του Ηρακλέους» υπάρχουν παρόμοιες πέτρες σκόρπιες κάτω από τα έλατα). Πίσω από τον ναό ξεχωρίζει το παλιό Δημοτικό Σχολείο.

Αν θέλετε να συνδέσετε την Παύλιανη με τα χωριά των βορειοανατολικών παρυφών της Οίτης (Γοργοπόταμος, Κομποτάδες κλπ.) αξίζει ν’ αναζητήσετε τον χωμάτινο δρόμο που ξεκινά από το κοιμητήριο της Ανω Παύλιανης, διασχίζει δάσος με θεόρατα έλατα και καταλήγει στο χωριό Κουμαρίτσι. Από εδώ ακλουθώντας ασφάλτινο, αλλά με στροφές δρόμο, θα κατηφορίσετε για τα χωριά Δυο Βουνά και Γοργοπόταμο.

Ωστόσο, η Παύλιανη και οι ομορφιές της δεν εξαντλήθηκαν ακόμα. Μέσα στα πυκνόφυτα ελατοδάση, κάτω από τα γιγαντόκορμα πλατάνια που γέρνουν στις ρεματιές και πέρα από τις βαθιές χαράδρες με τα κελαριστά νερά, κρύβονται κι άλλες, εκπλήξεις, κίνητρο για μια ακόμα επίσκεψη στην περιοχή.

fast info

Η Μάχη της Παύλιανης
Στις 3 Ιουνίου του 1943 ο ΕΛΑΣ αντιμετώπισε νικηφόρα τη μεγάλη εκκαθαριστική επιχείρηση ισχυρής δύναμης Ιταλών στρατιωτών που είχαν σκοπό να καθυποτάξουν τον ορεινό όγκο της Ρούμελης. Ενα λιτό μαρμάρινο μνημείο έξω από την Παύλιανη θυμίζει τη σπουδαία αυτή μάχη.

«Μνημείο της Φύσης»
Στην πλατεία του χωριού Κομποτάδες, στις ανατολικές υπώρειες της Οίτης, δεσπόζουν 7 υπεραιωνόβια πλατάνια (χαρακτηρισμένα ως «Μνημείο της Φύσης») γνωστά στους ντόπιους σαν «Τα αδέλφια». Στη σκιά τους συναντήθηκαν στις 18 Απριλίου του 1821 οι οπλαρχηγοί της Ρούμελης Διάκος, Πανουργιάς, και Δυοβουνιώτης προκειμένου να καταστρώσουν σχέδιο δράσης εναντίον των Τούρκων Πασάδων Ομέρ Βρυώνη και του Κιοσέ Μεχμέτ οι οποίοι συγκέντρωναν στρατό για να εισβάλουν στον Μοριά.

Σπερχειός, ο ζωοδότης
Το μεγάλο ποτάμι της Ρούμελης, γνωστό και ως Αγριομέλας ή Αλαμάνα, πηγάζει από το Ευρυτανικό βουνό του Τυμφρηστού και μετά από 82 χλμ. ευεργετεί με τα νερά του τον κάμπο της Λαμίας πριν εκβάλει στον Μαλιακό. Στην αρχαιότητα ζούσε εδώ, στη δυτική όχθη το φύλο των Αινιάνων, ενώ στην ανατολική οι Μαλιείς. Την πλημμυρισμένη κοίτη του ποταμού κατάφερε να διασχίσει το 995 ο Νικηφόρος Ουρανός και να επιτεθεί στους Βούλγαρους του Σαμουήλ που είχαν κατασκήνωση στην απέναντ ι όχθη. Η επικών διαστάσεων μάχη που ακολούθησε κατέληξε σε νίκη των Βυζαντινών.

Υπάτη, Μαρτυρική πόλη
Ηταν Σαββάτο 17 Ιουνίου 1944, όταν οι πάνοπλοι Γερμανοί εισέβαλαν αιφνιδιαστικά στην πόλη. Στο φονικό τους πέρασμα εκτελούσαν αδίστακτα όποιον κάτοικο συναντούσαν στον δρόμο τους. Πυρπόλησαν τα 375 από τα 400 σπίτια και σχεδόν όλες τις εκκλησιές με τα σπάνια βυζαντινά κειμήλια για να εκδικηθούν την πόλη που ήταν ορμητήριο των ανταρτών του ΕΛΑΣ.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ