Αλβανία: Ραγδαίες εξελίξεις με το mega resort του Κούσνερ - Δεσμεύτηκαν τραπεζικοί λογαριασμοί

Οι Αλβανοί εισαγγελείς κατά της διαφθοράς «πάγωσαν» την Τρίτη (9/6) τους τραπεζικούς λογαριασμούς μιας εταιρείας διαχείρισης γης που συνδέεται με το αμφιλεγόμενο έργο πολυτελούς θέρετρου ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Η κλιμακούμενη κρίση γύρω από την παράκτια ανάπτυξη έχει προκαλέσει μαζικές διαδηλώσεις, έντονη διπλωματική ρήξη με την Ελλάδα και αυστηρές προειδοποιήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η προληπτική κατάσχεση, που διατάχθηκε από την Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος, στόχευσε την εταιρεία Albania Land Development στο πλαίσιο μιας διευρυνόμενης έρευνας για φερόμενους δόλιους τίτλους ιδιοκτησίας, σύμφωνα με το OCCRP.

Η εταιρεία, που ανήκει στους επιφανείς Καταριανούς επιχειρηματίες Μουτάζ και Ράμεζ Αλ-Χαγιάτ, αγόρασε πρόσφατα παραθαλάσσια οικόπεδα στο Ζβέρνετς. Στην προστατευόμενη αυτή παράκτια περιοχή κατά μήκος της Αδριατικής Θάλασσας, κοντά στη νότια πόλη του Αυλώνα, η επενδυτική εταιρεία του Κούσνερ, Affinity Partners, σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα πολυτελές μεγα-θέρετρο αποκλειστικού χαρακτήρα.

Λαοθάλασσα διαδηλωτών κατά του mega resort

Η νομική παρέμβαση ακολουθεί ημέρες έντονης κοινωνικής αναταραχής. Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, χιλιάδες διαδηλωτές πραγματοποίησαν πορεία στην πρωτεύουσα, τα Τίρανα, υπό το σύνθημα «Η Αλβανία δεν είναι προς πώληση». Περιβαλλοντικές οργανώσεις και τοπικοί κάτοικοι διαμαρτύρονται για την επέκταση του έργου στην προστατευόμενη περιοχή Πισέ-Πόρο-Νάρτε, έναν ευαίσθητο μεσογειακό υγροβιότοπο ζωτικής σημασίας για τα φλαμίνγκο και τις θαλάσσιες χελώνες που φωλιάζουν εκεί.

Η δημόσια οργή κορυφώθηκε μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις μεταξύ κατοίκων της περιοχής και ιδιωτικών φρουρών που είχαν προσληφθεί για την ασφάλεια του εργοταξίου. Βίντεο που έγιναν viral από την περιοχή έδειχναν έναν φρουρό να γρονθοκοπεί έναν διαδηλωτή και να τον σέρνει μακριά από την περιφραγμένη παραλία. Σε απάντηση στα περιστατικά βίας, η Κρατική Αστυνομία ανακοίνωσε εσωτερική έρευνα σχετικά με τη διοικητική δομή της Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αυλώνα. Οι Αρχές συνέλαβαν επίσης τον 32χρονο Τζέραλντ Μπίμπα, υπάλληλο της ιδιωτικής εταιρείας Major Security, απαγγέλλοντάς του κατηγορίες για παράνομη στέρηση ελευθερίας και πρόκληση ελαφράς σωματικής βλάβης εκ προθέσεως.

Η αντιμετώπιση Ράμα

Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, καταδίκασε τις ενέργειες των φρουρών χαρακτηρίζοντάς τες «αηδιαστικές», αλλά υπερασπίστηκε σθεναρά το έργο του θέρετρου ως το εισιτήριο της χώρας για το «Champions League» του παγκόσμιου τουρισμού. Υποστήριξε ότι πέντε κορυφαία διεθνή αρχιτεκτονικά γραφεία επανασχεδιάζουν το γενικό σχέδιο ανάπτυξης ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον, τονίζοντας ότι η λιμνοθάλασσα δεν θα επηρεαστεί.

Ο Ράμα υπερασπίστηκε επίσης τους ξένους επενδυτές του έργου, ενώ ταυτόχρονα αναγνώρισε τη σημασία της έρευνας για τους τοπικούς πωλητές γης. «Οι επενδυτές ενεργούν εντός των δικαιωμάτων τους. Το μπλοκάρισμα της συναλλαγής είναι αυθαίρετο και αρνητικό», δήλωσε ο Ράμα. «Ωστόσο, το πάγωμα της μεταφοράς χρημάτων προς τον ιδιοκτήτη που κρίνεται ως ύποπτος είναι καλοδεχούμενο. Αν η έρευνα διαπιστώσει ότι υπάρχουν άτομα που διεκδίκησαν δολίως την κυριότητα της γης, τότε τα χρήματα θα πρέπει να δοθούν στους νόμιμους ιδιοκτήτες».

Ανησυχίες Αθήνας και Βρυξελλών

Τα επεισόδια βίας έχουν προκαλέσει σοβαρές τριβές με την Αθήνα, μετατρέποντας μια τοπική διαμάχη για γη σε διεθνές διπλωματικό ζήτημα. Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για τα περιστατικά στο Ζβέρνετς, επιβεβαιώνοντας ότι ένας Έλληνας πολίτης συγκαταλέγεται μεταξύ των τραυματισμένων κατοίκων που διαμαρτύρονταν για τα περιουσιακά τους δικαιώματα. Η Ελληνική Πρεσβεία στα Τίρανα παρείχε ιατρική βοήθεια στο θύμα και υπέβαλε επίσημες παραστάσεις προς την αλβανική κυβέρνηση ζητώντας την απόδοση ευθυνών.

Η Αθήνα εξέδωσε επίσης ευρύτερη προειδοποίηση που συνδέεται με τις φιλοδοξίες της Αλβανίας για δυτική ολοκλήρωση, δηλώνοντας ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας των μειονοτήτων και η προστασία των οικολογικά ευαίσθητων περιοχών αποτελούν «προϋπόθεση για πρόοδο στη διαδικασία ένταξης». Ο Ράμα απέρριψε την παρέμβαση της Αθήνας, αντιτείνοντας ότι οι ιστορικές διαφορές σχετικά με τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα πρέπει να επιλύονται αποκλειστικά στα αλβανικά δικαστήρια και όχι μέσω εξωτερικών πολιτικών παρεμβάσεων.

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε παρόμοιες ανησυχίες με την Ελλάδα σχετικά με το κράτος δικαίου και την προστασία του περιβάλλοντος, φέρνοντας ακόμη περισσότερο στο προσκήνιο τις φιλοδοξίες της Αλβανίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκπρόσωπος της Επιτροπής προειδοποίησε ότι οι Βρυξέλλες παρακολουθούν στενά την κατάσταση στην προστατευόμενη περιοχή. «Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεσή μας για το 2025, η επανειλημμένη παράταση του νόμου περί στρατηγικών επενδύσεων εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχίες σχετικά με πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα σε προστατευόμενες περιοχές», δήλωσε ο εκπρόσωπος, προσθέτοντας ότι η Αλβανία πρέπει να αποδείξει πλήρη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας της φύσης προκειμένου να προχωρήσει η ενταξιακή της πορεία.