Χριστούγεννα: Όταν ο στολισμός ανάβει τα λαμπάκια των Αθηναίων
Χριστουγεννιάτικο δέντρο στην πλατεία Συντάγματος (Eurokinissi)

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: ΟΤΑΝ Ο ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΑΒΕΙ ΤΑ ΛΑΜΠΑΚΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Από το υψηλότερο «έλατο» της Ευρώπης το 1996 και τη... σκαλωσιά-δέντρο στο Σύνταγµα λίγα χρόνια αργότερα, µέχρι τον φετινό εορταστικό φωτισµό των δρόµων από ιδιώτες, η διακόσµηση της πόλης αποτελούσε ανέκαθεν πεδίο διαφωνιών για τους κατοίκους.

Εάν µπορούσαµε να κάνουµε ένα ταξίδι στον χρόνο και να γυρίσουµε µισό και πλέον αιώνα πίσω, στην Αθήνα της δεκαετίας του 1960 και του 1970, θα διαπιστώναµε ότι η πρωτεύουσα φορούσε µε εξίσου εντυπωσιακό τρόπο τα γιορτινά της για να υποδεχθεί τα Χριστούγεννα και το νέο έτος. Ο δήµος φρόντιζε να στολίζει τις κολόνες των δρόµων µε τριγωνικά δεντράκια που περικλείονταν από λαµπιόνια, πολύ πιο λιτά βέβαια σε σχέση µε τις µέρες µας, ενώ πλατείες σαν αυτή της Οµόνοιας στολίζονταν µε γιορτινές µπάλες στα πρότυπα αντίστοιχων µεγάλων πόλεων του εξωτερικού.

Την ίδια ώρα, µεγάλα πολυκαταστήµατα όπως το εντυπωσιακό «Μινιόν» επί της οδού 28ης Οκτωβρίου (Πατησίων) και ∆ώρου, που διέθετε προσωπικό το οποίο έφθανε περίπου τα... χίλια άτοµα, άλλαζαν τις βιτρίνες τους βάζοντας σε αυτές δεκάδες Αγιοβασίληδες (ακόµη και ζωντανούς), γιρλάντες, ταράνδους, φωτεινά αστέρια και τεχνητό χιόνι προκειµένου να προσελκύσουν τους πελάτες που κατέβαιναν στο κέντρο για να απολαύσουν τους φωτισµούς. Τα παιδιά ξετρελαίνονταν µε τις κούκλες που διέθεταν µηχανισµό κίνησης. Στα µάτια τους φάνταζε ως κάτι το εξωπραγµατικό.

Μάλιστα, το «Μινιόν» ήταν το πρώτο κατάστηµα που είχε τη φαεινή ιδέα να φέρει έναν Αγιο Βασίλη να µοιράζει µικροδωράκια στα παιδιά. Εφθανε καθηµερινά στο µαγαζί ακολουθούµενος από µια µεγάλη ποµπή, µοιράζοντας σοκολάτες και καραµέλες πριν καθίσει στη µεγάλη πολυθρόνα της εισόδου για να βγάλει αυτόµατες φωτογραφίες µε τα µικρά παιδιά.

Μινιόν (ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Το φωτογραφικό υλικό που έχει διασωθεί από εκείνα τα χρόνια µαρτυρά ότι τις µέρες των εορτών οι δρόµοι κατακλύζονταν από αυτοκίνητα, όπως και σήµερα, ενώ ο κόσµος έπαιρνε τα παιδιά του και έκανε βόλτες ώστε να ξεφύγει από την τετριµµένη καθηµερινότητά του, χωρίς απαραιτήτως να κυριεύονται από την καταναλωτική µανία. Ο δήµαρχος της Αθήνας πήγαινε και άφηνε συµβολικά δώρα στα ειδικά βάθρα που είχε στηθεί στους δρόµους για τους τροχονόµους που ρύθµιζαν την κίνηση της πόλης, ενώ αρκετοί φορείς τούς πήγαιναν επίσης κουτιά µε γάλατα για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Στην πλατεία Συντάγµατος και σε άλλες µεγάλες πλατείες υπήρχαν συνήθως στολισµένα καραβάκια και όχι χριστουγεννιάτικα δέντρα, τα οποία καθιερώθηκαν σχεδόν µονοπωλιακά µετά τη δεκαετία του ’80 που ο δήµος της πρωτεύουσας σε συνεργασία µε ιδιώτες επιχειρηµατίες άρχισε να στήνει λούνα παρκ αλλά και υπαίθρια παγοδρόµια που µάζευαν χιλιάδες κόσµο.

31,5 μέτρα και 50.000 λαμπάκια

Ηµεροµηνία-σταθµός στον εορτασµό της µεγαλύτερης πόλης της Ελλάδας αποτελεί το έτος 1996. Από την 1η Ιανουαρίου 1995 ο ∆ηµήτρης Αβραµόπουλος έχει αναλάβει καθήκοντα δηµάρχου Αθηναίων και θέλει να εντυπωσιάσει τους πολίτες. Τα Χριστούγεννα, λοιπόν, του 1996 στήνει στην πλατεία Συντάγµατος το ψηλότερο χριστουγεννιάτικο δέντρο της Ευρώπης, που φθάνει τα 31,5 µέτρα και είναι τυλιγµένο µε 50.000 λαµπάκια. Για την ακρίβεια δεν ήταν δέντρο, αλλά µια τεράστια µεταλλική δοκός. Κάθε χρόνο, µάλιστα, την ψήλωνε και λίγο περισσότερο προκειµένου να αποθαρρύνει οποιονδήποτε άλλο δήµαρχο διανοούνταν να τον προσπεράσει και να του πάρει το ρεκόρ.

Ετσι τα 31,5 µέτρα έγιναν 40, τα λαµπιόνια έφθασαν τα 100.000, ενώ η γιρλάντα ήταν ειδική παραγγελία και έφθανε σε µήκος τα 60 χιλιόµετρα, κάνοντας τον Θεόδωρο Πάγκαλο, που τότε καθόταν στα έδρανα της µείζονος αντιπολίτευσης του δήµου, να αναρωτηθεί «πώς είναι δυνατόν να υπερηφανεύεται ο κ. Αβραµόπουλος για ένα δέντρο που δεν είναι δέντρο». Πάντως το «δέντρο» µπήκε στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες ως το υψηλότερο στη Γηραιά Ηπειρο. Τα επόµενα χρόνια ο κ. Αβραµόπουλος θα τυλίξει τις κολόνες των δρόµων µε φωτοσωλήνες και το σύνθηµά του θα είναι το «Μια Ελλάδα µε περισσότερο φως». Το ίδιο µότο θα χρησιµοποιήσει ακολούθως και στην πολιτική του καριέρα.

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο στις φλόγες (Eurokinissi)

Παρανάλωμα του πυρός

Το έτος 2008, ένα άλλο δέντρο που θα στήσει ο τότε δήµαρχος Νικήτας Κακλαµάνης θα γίνει παρανάλωµα του πυρός. Λίγα εικοσιτετράωρα νωρίτερα, και ειδικότερα στις 6 ∆εκεµβρίου, έχει σκοτωθεί ο µαθητής Αλέξης Γρηγορόπουλος από σφαίρα του αστυνοµικού Επαµεινώνδα Κορκονέα και αγανακτισµένοι νεαροί σε συνδυασµό µε αντιεξουσιαστές ξεσπούν την οργή τους στο χριστουγεννιάτικο δέντρο της πλατείας Συντάγµατος. Η εικόνα του συµβόλου των εορτών να καίγεται κάνει τον γύρο του κόσµου. Γίνεται µέχρι και πρωτοσέλιδο στην εφηµερίδα «New York Times». Ο κ. Κακλαµάνης λίγες µέρες αργότερα παραγγέλνει νέο δέντρο, το οποίο στήνεται στο ίδιο σηµείο µε το προηγούµενο, αλλά αυτήν τη φορά φρουρείται συνεχώς από τους άνδρες της Ελληνικής Αστυνοµίας. Παρ’ όλα αυτά, άγνωστοι καταφέρνουν να κρεµάσουν σκουπίδια στα κλαδιά του.

 

Το δέντρο του Καμίνη (Eurokinissi)

Ακαλαίσθητη εξέδρα στο Σύνταγμα

Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2012, ο τότε πρώτος πολίτης της Αθήνας Γιώργος Καµίνης επιλέγει έναν αµφιλεγόµενο στολισµό. Αντί για δέντρο στήνει στο Σύνταγµα µια αµφιλεγόµενη κατασκευή µε φωτάκια που µοιάζει περισσότερο µε εξέδρα. Ολοι συµφωνούν πως αυτή η σκαλωσιά δεν είχε καµία σχέση µε στολισµό. Φέτος ο δήµαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης επιχειρεί να κάνει τη διαφορά. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο που άναψε την περασµένη Τρίτη ήρθε από την πατρίδα του, την Ευρυτανία, ενώ ο στολισµός της πόλης οργανώθηκε σε συνεργασία µε 19 χορηγούς, απαλλάσσοντας τα ταµεία του δήµου από έξοδα ύψους 2 εκατοµµυρίων ευρώ.

Είναι το πρώτο δείγµα της συνεργασίας µεταξύ δηµοσίου και ιδιωτικού τοµέα στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράµµατος «Υιοθέτησε την πόλη σου», που καλεί ιδιώτες να αναλάβουν να φροντίζουν από ένα παγκάκι ή ένα παρκάκι έως µια ολόκληρη πλατεία. Ο κ. Μπακογιάννης ανακοίνωσε επίσης ότι το υλικό που προσφέρουν οι χορηγοί θα µείνει στην πόλη και για τα επόµενα χρόνια. Υπενθύµισε ότι η τελευταία φορά που έγινε προµήθεια εορταστικού φωτισµού ήταν το 2002-2003.

Χριστούγεννα στην Πλάκα (Eurokinissi)

Το 1843 στήθηκε στην Πλάκα το πρώτο χριστουγεννιάτικο δέντρο

Στο λιθόκτιστο τριώροφο νεοκλασικό που στέκει µέχρι και σήµερα επί της οδού Κυδαθηναίων 27 στην Πλάκα στήθηκε για πρώτη φορά χριστουγεννιάτικο δέντρο στην Ελλάδα, στα µέσα του 19ου αιώνα, προκαλώντας µεγάλη έκπληξη ακόµη και στον στρατηγό Μακρυγιάννη, ο οποίος αντικρίζοντάς το θεώρησε παράφρονα τον ιδιοκτήτη του που θέλησε να βάλει ένα έλατο µέσα στο σαλόνι. Ιδιοκτήτης ήταν ο µεγαλογιατρός και διπλωµάτης Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος, το αριστοκρατικό σαλόνι του οποίου αποτελούσε πόλο έλξης για την αριστοκρατία της εποχής. Αρκετά βράδια παρέθετε στη σάλα δεξιώσεις και τον είχε τιµήσει µε την παρουσία του ακόµη και ο Βαυαρός βασιλιάς Οθωνας. Τα Χριστούγεννα του 1843 ο Παπαρρηγόπουλος έχει διοριστεί γενικός πρόξενος της Ρωσίας στη χώρα µας και αποφασίζει να φέρει στη χώρα µας το ξενικό έθιµο του στολισµένου χριστουγεννιάτικου δέντρου, παραγκωνίζοντας το ελληνικό καραβάκι.

Οι Βαυαροί καλεσµένοι που το αντίκρισαν κρυφογέλασαν, καθώς στα µέρη τους το συγκεκριµένο έθιµο κρατούσε καλά επί πολλά χρόνια. Οι Ελληνες, όµως, δεν ήξεραν τι να πουν. Σύµφωνα µε µαρτυρίες, ο στρατηγός Μακρυγιάννης, όταν ανέβηκε τη σκάλα του αρχοντόσπιτου και κατευθύνθηκε προς τη µεγάλη αίθουσα, βλέποντας το πανύψηλο δέντρο κούνησε το κεφάλι του και είπε στον Παπαρρηγόπουλο: «Ωραίο είναι, κυρ Γιάννη. Και του χρόνου να είµαστε καλά. Αλλά τα δέντρα µου εγώ δεν τ’ αφήνω να φυτρώσουν µέσα στην κάµαρα! Μόνο… τ’ άρµατά µου φυτρώνουν εκεί». Εκείνος γέλασε και του εξήγησε πόσο δηµοφιλές ήταν αυτό το έθιµο σε ένα µεγάλο τµήµα της ∆υτικής Ευρώπης.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ