Έμπολα: Οι επιθέσεις σε νοσοκομεία και οι φήμες για «εμπόριο οργάνων» απειλούν να τινάξουν στον αέρα την αντιμετώπισή του

Οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγείας για τον Έμπολα εντείνονται στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔΚ), καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι η επιδημία θα μπορούσε να επιδεινωθεί στη ΛΔΚ και την Ουγκάντα.

Την Πέμπτη (21/5), το κέντρο υγείας Rwampara δέχθηκε εισβολή από μια ομάδα εξαγριωμένων κατοίκων που απαιτούσαν τις σορούς συγγενών τους που είχαν πεθάνει από Έμπολα, σύμφωνα με τοπικές πηγές. Το περιστατικό επιβεβαιώθηκε επίσης από συνεργάτες της κυβέρνησης του Κονγκό που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση της επιδημίας στην περιοχή.

Μια μέρα αργότερα, μια σκηνή που είχε παραχωρηθεί από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, γνωστούς και ως MSF, σε νοσοκομείο στο Μονγκμπουαλού στην επαρχία Ιτούρι, πυρπολήθηκε. «Μετά τον θάνατο ασθενούς που εμφάνιζε συμπτώματα της νόσου του ιού Έμπολα σε μία από τις σκηνές, το ιατρικό προσωπικό απομόνωσε τη σορό σύμφωνα με αυστηρά υγειονομικά πρωτόκολλα», ανέφερε σε δήλωσή της η ΜΚΟ ALIMA, η οποία στάλθηκε στο Al Jazeera.

Συγκρούσεις για την ανάκτηση σορών

Ανέφερε ότι ενώ η σορός προετοιμαζόταν για ταφή, ξέσπασαν εντάσεις, με αποτέλεσμα να καούν δύο σκηνές. «Παρά το περιστατικό αυτό, οι ομάδες κατάφεραν επίσης να διασφαλίσουν τη σορό του θανόντος ασθενούς για μια αξιοπρεπή και ασφαλή ταφή, σύμφωνα με τα πρότυπα αντιμετώπισης του Έμπολα», πρόσθεσε η ALIMA.

Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας στις περιοχές που πλήττονται από τον Έμπολα στο ανατολικό Κονγκό έχουν επανειλημμένα αντιμετωπίσει αντίσταση από τις κοινότητες λόγω αυστηρών πρωτοκόλλων ταφής, τα οποία απαιτούν εξειδικευμένο χειρισμό των σορών για την αποτροπή περαιτέρω μετάδοσης του ιού. Οι οργανισμοί βοήθειας αναφέρουν ότι οι εντάσεις συχνά τροφοδοτούνται από φόβο, φήμες και δυσπιστία προς τις ιατρικές ομάδες. «Κάποιοι εδώ πιστεύουν ότι ο Έμπολα είναι μια επιχείρηση», δήλωσε ο Γκλουάρ Ιντρίς, κάτοικος του Ρουαμπαρά που είδε το περιστατικό. «Όταν οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης αρνούνται να παραδώσουν τις σορούς όσων πέθαναν από Έμπολα, οι άνθρωποι νομίζουν ότι μπορεί να εμπορεύονται τα όργανά τους».

Ενίσχυση της δυσπιστίας

Ο υπουργός Υγείας του Κονγκό έχει δηλώσει ότι οι σοροί των θυμάτων του Έμπολα παραμένουν εξαιρετικά μολυσματικές και πρέπει να χειρίζονται μόνο από εκπαιδευμένες ομάδες με ειδικό εξοπλισμό προστασίας. «Ας θάψουμε τους νεκρούς με ασφάλεια», δήλωσε ο Ροζέ Καμπά στο Radio France Internationale. «Οι νεκροί δεν πρέπει να παίρνουν μαζί τους άλλους στον τάφο».

Στο ανατολικό Κονγκό, είναι συνήθης πρακτική συγγενείς και γείτονες να συγκεντρώνονται στο σπίτι του θανόντος για να αποδώσουν τα τελευταία τους σέβη, και κάποιοι πενθούντες αγγίζουν τη σορό ως τελευταία πράξη αποχαιρετισμού. «Όταν η κόρη μου πέθανε από Έμπολα τον περασμένο μήνα, η ιατρική ομάδα ήρθε να την θάψει. Δεν καταφέραμε να πούμε το τελευταίο αντίο. Με πονά ακόμα ότι έπρεπε να παρακολουθήσω την κηδεία της αβοήθητος, χωρίς τις πολιτισμικές μας τελετές», είπε ο Λοκάνα Ζαν, 40 ετών, κάτοικος του Μονγκμπουαλού. Το όνομα έχει αλλάξει για λόγους προστασίας της ιδιωτικότητας. «Υπό κανονικές συνθήκες, θα την κρατούσα κοντά μου και θα ένιωθα την τελευταία της ζεστασιά», είπε στο Al Jazeera.

Αύξηση κρουσμάτων

Μέχρι το Σάββατο (23/5), σχεδόν 180 άνθρωποι είχαν πεθάνει από τη νόσο και περίπου 800 κρούσματα είχαν καταγραφεί, σύμφωνα με το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας του Κονγκό. Οι αρχές στην Ιτούρι έχουν λάβει μέτρα για να επιβραδύνουν τη μετάδοση, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών στις δημόσιες συγκεντρώσεις, αναστολής των αγρυπνιών και απαγόρευσης μεταφοράς σορών μεταξύ περιοχών.

Ο Ροντρίγκες Κισάντο, γιατρός ειδικευμένος στην υγεία και το περιβάλλον, δήλωσε ότι η βία κατά των κέντρων θεραπείας του Έμπολα τροφοδοτείται από φήμες και παραπληροφόρηση. «Όταν ξεσπά μια επιδημία, οι φήμες εξαπλώνονται γρήγορα. Αν δεν δοθεί γρήγορα ακριβής ενημέρωση, οι άνθρωποι θα πιστέψουν οτιδήποτε - και τότε ξεκινά η βία», είπε στο Al Jazeera.

Πίεση στο σύστημα αντιμετώπισης

Προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε κέντρα θεραπείας, μαζί με ασθενείς που φεύγουν πριν ολοκληρώσουν τη θεραπεία τους, μπορούν να επιταχύνουν την εξάπλωση της νόσου. «Όσο υπάρχουν σκηνές βίας και άρρωστοι δραπετεύουν από τα κέντρα θεραπείας του Έμπολα πριν ιαθούν, η ασθένεια θα συνεχίσει να εξαπλώνεται. Αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό», είπε.

Εν μέσω απότομης μείωσης της διεθνούς βοήθειας, οι Αρχές του Κονγκό δήλωσαν ότι το εθνικό ταμείο καλύπτει μεγάλο μέρος της αντιμετώπισης και ότι οι ελλείψεις γίνονται όλο και πιο εμφανείς. Η ALIMA ανέφερε ότι οι πόροι για εντοπισμό, θεραπεία και πρόληψη του Έμπολα παραμένουν σοβαρά ανεπαρκείς και ζήτησε περισσότερη διεθνή υποστήριξη.

Ένας ανώτερος Κονγκολέζος αξιωματούχος που συμμετέχει στην αντιμετώπιση στο Ρουαμπαρά, μιλώντας ανώνυμα, δήλωσε ότι τα κέντρα θεραπείας είναι υπερφορτωμένα. «Λαμβάνουμε σχεδόν κάθε μέρα νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα. Οι πόροι που έχουμε δεν επαρκούν για την κλίμακα της επιδημίας», είπε.

Περιφερειακή ανταπόκριση

Οι αρχές στην Ιτούρι και στο Βόρειο Κίβου προτρέπουν τους κατοίκους να πλένουν τακτικά τα χέρια τους, να κρατούν αποστάσεις από τους ασθενείς, να μαγειρεύουν καλά τα τρόφιμα, να αποφεύγουν την αυτοθεραπεία και να εμπιστεύονται τις ομάδες αντιμετώπισης.

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής έχουν θέσει 10 αφρικανικές χώρες σε υψηλό συναγερμό:

• Νότιο Σουδάν,
• Ρουάντα,
• Κένυα,
• Τανζανία,
• Αιθιοπία,
• Δημοκρατία του Κονγκό,
• Μπουρούντι,
• Αγκόλα,
• Κεντροαφρικανική Δημοκρατία,
• Ζάμπια.

Η ΛΔΚ, η Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν έχουν συμφωνήσει να ενισχύσουν τον διασυνοριακό συντονισμό, συμπεριλαμβανομένης της επιτήρησης, των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, της παρακολούθησης των συνόρων και της βελτίωσης της εργαστηριακής και επιχειρησιακής ικανότητας αντιμετώπισης.