Γιάννης Τσεκλένης: Τελευταία υπόκλιση για τον Ελληνα «βασιλιά» της μόδας

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΕΚΛΕΝΗΣ: ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΥΠΟΚΛΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ «ΒΑΣΙΛΙΑ» ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ

Ταξίδεψε τον ελληνικό πολιτισµό σε όλο τον κόσµο, µε τις δηµιουργίες του να ενθουσιάζουν, καθώς ενσωµάτωναν στοιχεία από την αρχαιοελληνική και τη βυζαντινή τέχνη. Ο άνθρωπος που σχεδίασε τις περίφηµες µπλε ποδιές και «έντυσε» τα πληρώµατα της Ολυµπιακής «έφυγε» σε ηλικία 82 ετών, αφήνοντας ως παρακαταθήκη το σπουδαίο έργο του

Τις πρώτες µέρες κάθε Σεπτεµβρίου στα τέλη της δεκαετίας του ’70 το Μινιόν πληµµύριζε από ανυπόµονες µαθήτριες και γονείς µε κουρασµένα βλέµµατα. Τα κορίτσια βρίσκονταν εκεί για να αγοράσουν τις καινούργιες σχολικές ποδιές του Γιάννη Τσεκλένη και οι γονείς τους για να πληρώσουν -όχι πάντα χωρίς γκρίνια- τον αλµυρό λογαριασµό. Οι σχολικές ποδιές που σχεδίαζε ο Γιάννης Τσεκλένης, ο οποίος πέθανε την περασµένη Τετάρτη σε ηλικία 82 ετών, ήταν τα πιο επιθυµητά σχολικά αξεσουάρ για τις µαθήτριες εκείνης της περιόδου. Αν η τσέπη των γονιών άντεχε την αγορά µιας τέτοιας ποδιάς, δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Ακόµα και αν δυσκολεύονταν, θα προσπαθούσαν να κάνουν το χατίρι του κοριτσιού τους που ήθελε όσο τίποτα άλλο να πάει στο σχολείο φορώντας τη. 

Ο Γιάννης Τσεκλένης άνοιξε τον δρόµο για το εξωτερικό στους Ελληνες σχεδιαστές, µε τις δηµιουργίες του να λαµβάνουν διθυραµβικές κριτικές και να περπατούν στις πιο διάσηµες πασαρέλες (photo: Φουγάρο)

«Οι περισσότερες προερχόµασταν από απλές αστικές οικογένειες, χωρίς µεγάλη οικονοµική άνεση. Συνήθως είχαµε µόνο δύο ζευγάρια παπούτσια. Τις ελβιέλες µας και ένα καλό ζευγάρι. Αλλά η ποδιά µας θα ήταν οπωσδήποτε του Τσεκλένη» λέει σήµερα µία από τις χιλιάδες µαθήτριες εκείνων των χρόνων. Και τελικά αυτά τα ρούχα καθηµερινής χρήσης αποδείχθηκε ότι ήταν το σηµαντικότερο πολιτιστικό αποτύπωµα ενός σπουδαίου σχεδιαστή, ο οποίος έκανε σηµαντική καριέρα και έξω από τα σύνορα της χώρας. 

Γιάννης Τσεκλένης: Τελευταία υπόκλιση για τον Ελληνα «βασιλιά» της μόδας
Γιάννης Τσεκλένης: Τελευταία υπόκλιση για τον Ελληνα «βασιλιά» της μόδας
Γιάννης Τσεκλένης: Τελευταία υπόκλιση για τον Ελληνα «βασιλιά» της μόδας

«ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΟ∆ΟΥ»

Η Ευαγγελία Κανταρτζή, διευθύντρια του Μουσείου Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης, εξηγεί στο «Εθνος της Κυριακής» ότι ήταν κάτι ξεχωριστό για τις µαθήτριες να φορούν ποδιές του Τσεκλένη, όχι µόνο λόγω της τιµής αλλά και λόγω της ποιότητάς τους. «Ηταν αρκετά ακριβότερες από τις άλλες ποδιές. Εγώ δεν θυµάµαι να φόρεσα ποδιά Τσεκλένη. Ηταν κατά κάποιον τρόπο ένα σύµβολο κοινωνικής και οικονοµικής ανόδου. Επίσης, τα υφάσµατα ήταν πολύ καλύτερης ποιότητας. Προέρχονταν από την Ιταλία. Αντίθετα, οι συνηθισµένες ποδιές ήταν φτιαγµένες από φθηνά υλικά και σε έπιανε φαγούρα στα πόδια αν δεν φορούσες κάτι από µέσα» λέει. Το πόσο πιο ακριβές ήταν οι ποδιές του Τσεκλένη φαίνεται από τις ίδιες τις διαφηµίσεις του Μινιόν. Η φθηνότερη τιµή για τη σχολική χρονιά 1977-1978 ήταν λίγο πάνω από 400 δραχµές, την ώρα που οι ποδιές «Λάουρα» της Πειραϊκής - Πατραϊκής ξεκινούσαν από τις 155 δραχµές. 

Ο Γιάννης Τσεκλένης είχε την ευφυΐα να παρουσιάζει νέα σχέδια κάθε χρόνο και, µάλιστα, περισσότερα από ένα ώστε να ακολουθεί τις τάσεις της µόδας. «Στο µουσείο έχουµε ποδιές µε κουκούλα, ποδιές σε στιλ µιλιτέρ µε επωµίδες και πολλές άλλες. Οι κοπέλες δεν µπορούσαν να ξεχωρίσουν µε άλλο τρόπο στο σχολείο και το να φορούν µοντέρνες ποδιές ήταν κάτι πολύ σηµαντικό» τονίζει η κυρία Κανταρτζή και συµπληρώνει ότι «όταν ετοιµάζαµε την έκθεση µε τις σχολικές ποδιές, ο ίδιος ο Τσεκλένης µάς είχε πει ότι σχεδίαζε νέα συλλογή κάθε χρόνο και έτσι οι µαθήτριες ζητούσαν καινούργια ποδιά κάθε φθινόπωρο». Η κατάργηση της σχολικής ποδιάς, το 1982, ήταν ένα αναγκαίο και λογικό µέτρο, αλλά προκάλεσε σηµαντική οικονοµική ζηµιά στον Τσεκλένη. Η κυρία Κανταρτζή µεταφέρει τη διήγησή του για εκείνη την περίοδο: «Μας είπε ότι η κατάργηση έγινε στη µέση της σχολικής χρονιάς, ενώ ήδη είχαν παραγγελθεί τα υφάσµατα για τις ποδιές της επόµενης συλλογής. Είχε ένα εργοστάσιο στη Θράκη το οποίο αναγκάστηκε να το κλείσει και 300 άνθρωποι έχασαν τη δουλειά τους». Οι δηµιουργίες του Γιάννη Τσεκλένη φορέθηκαν από χιλιάδες κορίτσια απλών αστικών οικογενειών, αλλά η φήµη του είχε εξαπλωθεί στο εξωτερικό πολλά χρόνια πριν αρχίσει να σχεδιάζει σχολικές ποδιές. 

Ο Τσεκλένης κατάφερνε να «παντρεύει» το παραδοσιακό µε το µοντέρνο και η φήµη του είχε εξαπλωθεί στο εξωτερικό ήδη από τα µέσα δεκαετίας του ’60
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 το Μινιόν πληµµύριζε από ανυπόµονες µαθήτριες οι οποίες ήθελαν να αγοράσουν τις καινούργιες σχολικές ποδιές του Τσεκλένη

Από τα 15 χρόνια του πήρε το βάπτισµα του πυρός, όταν ξεκίνησε να εργάζεται στην εταιρεία υφασµάτων του πατέρα του και να κάνει τα πρώτα του σχέδια. Μέχρι τα µέσα της δεκαετίας του ’60, πάντως, δεν είχε κατασταλάξει για τον δρόµο που θα ακολουθούσε, καθώς ασχολήθηκε µε τη διαφήµιση, τη ζωγραφική και τη διακόσµηση. Ηταν ο άνθρωπος που διακόσµησε το εσωτερικό της Μητρόπολης Αθηνών όταν έγιναν οι γάµοι της πριγκίπισσας Σοφίας µε τον βασιλιά Χουάν Κάρλος της Ισπανίας και του Κωνσταντίνου Β’ µε την Αννα-Μαρία της ∆ανίας. Η µόδα τον κέρδισε οριστικά το 1965, όταν ανέλαβε την οικογενειακή επιχείρηση και παράλληλα κλήθηκε από τον σχεδιαστή Ντίµη Κρίτσα να δηµιουργήσει µια κολεξιόν που θα παρουσιαζόταν και στο εξωτερικό. Οι δηµιουργίες του έλαβαν διθυραµβικές κριτικές και εντυπωσίασαν τη διάσηµη σχεδιάστρια Ελίζαµπεθ Αρντεν, η οποία τις αγόρασε µαζί µε 5.000 µέτρα υφάσµατος. Αυτό που είχε ενθουσιάσει τους λάτρεις της µόδας σε όλο τον κόσµο ήταν ο τρόπος µε τον οποίο ο Τσεκλένης κατάφερνε να ενσωµατώνει στις δηµιουργίες του πολλά στοιχεία από την αρχαία ελληνική και τη βυζαντινή τέχνη αλλά και από άλλους πολιτισµούς. Ο σχεδιαστής κατάφερνε να δηµιουργεί αρµονικά σύνολα που έµοιαζαν παραδοσιακά και ταυτόχρονα µοντέρνα. 

Το 1991 ξεκίνησε να δραστηριοποιείται σχεδόν αποκλειστικά στον χώρο του εσωτερικού και περιβαλλοντικού σχεδιασµού, ενώ το 1998 σχεδίασε τα νέα λεωφορεία, τρόλεϊ και και τρένα του προαστιακού

Τα επόµενα χρόνια σχεδίασε ρούχα για πολλές εταιρείες του εξωτερικού και το 1971 άνοιξε τις πρώτες µπουτίκ του στο εξωτερικό. Οι Boutique Tseklenis έκαναν την εµφάνισή τους στη Βηρυτό, στο Κουβέιτ και το Ριάντ, ενώ την ίδια χρονιά κλήθηκε από τον Αριστοτέλη Ωνάση να σχεδιάσει τις στολές των αεροσυνοδών της Ολυµπιακής Αεροπορίας. Το 1975, και ενώ οι επιχειρήσεις του πήγαιναν περίφηµα, ο Γιάννης Τσεκλένης κλήθηκε να δώσει µια πολύ σκληρή µάχη µε τον καρκίνο. ∆ιαγνώστηκε µε µελάνωµα, το οποίο, παρά τις θεραπείες, αποδείχθηκε επικίνδυνο για τη ζωή του. Το 1977 αναχώρησε για τη Νέα Υόρκη και νοσηλεύτηκε στο νοσοκοµείο Memorial, όπου υποβλήθηκε σε επέµβαση για τον ακρωτηριασµό του αριστερού του χεριού. Μετά το τέλος της περιπέτειας της υγείας του ο Τσεκλένης ήταν πληγωµένος, αλλά αποφασισµένος να συνεχίσει την καριέρα του. Εµεινε στη Νέα Υόρκη όπου άνοιξε δικό του εκθεσιακό χώρο. Το 1979, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης ζήτησε τις ταινίες που είχε τραβήξει για την προώθηση των συλλογών του, µε σκοπό να τις εντάξει στο αρχείο του. Τότε ήταν που ξεκίνησε και η συνεργασία του µε το Μινιόν, στο οποίο άνοιξε επτά µπουτίκ που λειτούργησαν µέχρι την καταστροφική πυρκαγιά του 1980. 

Ο Αριστοτέλης Ωνάσης ανέθεσε το 1971 στον Γιάννη Τσεκλένη να σχεδιάσει τις στολές των αεροσυνοδών της Ολυµπιακής Αεροπορίας

Οσο περνούσαν τα χρόνια τόσο περισσότερο ο Γιάννης Τσεκλένης ασχολούνταν και µε άλλα πράγµατα πέρα από τον σχεδιασµό ρούχων. Εµοιαζε σαν να ήθελε να επιστρέψει στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’60. Ηταν κάτι που είχε φανεί από το 1979, όταν ανέλαβε τον σχεδιασµό του εσωτερικού του Fiat 126. Τελικά, το 1991, ξεκίνησε να δραστηριοποιείται σχεδόν αποκλειστικά στον χώρο του εσωτερικού και περιβαλλοντικού σχεδιασµού. Εργάστηκε για πολλά πολυτελή ξενοδοχεία στην Ελλάδα και το 1998 του ανατέθηκε να σχεδιάσει τα νέα λεωφορεία, τρόλεϊ και τρένα του προαστιακού. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ήταν παρών σε ρετροσπεκτίβες και εκθέσεις που διοργανώθηκαν για να παρουσιαστεί το έργο του.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ