Γιάνης Βαρουφάκης: Από τη θεωρία των παιγνίων στη θεωρία για τις Porsche
30/01/2015 - Συνέντευξη Τύπου του Υπ. Οικονομίας Γιάνη Βαρουφάκη και του Προέδρου του Eurogroup, Γ. Ντάισελμπλουμ (Eurokinissi/Μ. Καραγιάννης)

ΓΙΑΝΗΣ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ PORSCHE

Για τουλάχιστον πέντε διαφορετικούς λόγους ο επικεφαλής του κόμματος ΜέΡΑ25 έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας τις τελευταίες μέρες

Από την επιστροφή για δείπνο στον «τόπο του εγκλήματος», μέχρι την προβολή της «Βαρουφακειάδας» στις Κάννες και το πόθεν έσχες που… ζαλίζει, ο πρώην υπουργός Οικονομικών έχει τον τρόπο του να ελκύει τα φώτα της δημοσιότητας.

Το βράδυ της Δευτέρας (7/10), ο γενικός γραμματέας του κόμματος ΜέΡΑ25, Γιάνης Βαρουφάκης, πλαισιωμένος από τους βουλευτές του, θέλησε να κάνει το τραπέζι στους κοινοβουλευτικούς συντάκτες προκειμένου να γνωριστούν καλύτερα. Επέλεξε να τους πάει σε ένα γνωστό εστιατόριο στα Εξάρχεια. Η επιλογή, προφανώς, και δεν έγινε τυχαία. Είναι το ίδιο μαγαζί στο οποίο είχε δεχθεί επίθεση τον Απρίλιο του 2015 ως υπουργός Οικονομικών από περίπου 30 νεαρούς κουκουλοφόρους που του ζητούσαν να φύγει από την περιοχή. Ο ίδιος τότε είχε επιχειρήσει να πιάσει κουβέντα μαζί τους, ρισκάροντας ακόμη και τη σωματική του ακεραιότητα.

Η περίφημη χειραψία και το «Ουάου» με τον τότε πρόεδρο του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ (Eurokinissi)

Ο 58χρονος καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών με κάθε ευκαιρία καταδεικνύει ότι δεν είναι σαν όλους τους άλλους. Οτι δεν χαμπαριάζει από απειλές και δεν αποτελεί μια μονάδα μέσα στο σύστημα των πολλών. Θέλει να ξεχωρίζει παντού. Ακόμη και στο μικρό του όνομα, έχοντας επιλέξει να γράφει το Γιάννης με ένα νι, επειδή απλώς έτσι του άρεσε. «Είχα αισθητικό πρόβλημα με τα δύο “ν”, δεν μου άρεσαν από το Δημοτικό» έχει πει ο ίδιος παλαιότερα. «Κάποια στιγμή το έγραψα με ένα “ν” και είχα μια δασκάλα, Δ’ Δημοτικού, η οποία μου το έσβησε και μου έβγαλε δύο μονάδες, που τότε το να αφαιρέσεις δύο μονάδες στο Δημοτικό ήταν τεράστιο. Το 10 μου το έκανε 8. Το οκτώ τότε σήμαινε ότι είσαι στούρνος! Θυμώνω και αρχίζω και το γράφω συνεχώς με ένα “ν”. Κάποια στιγμή, όταν ήμουν 13 ετών, σε ένα βιβλιοπωλείο έπεσα πάνω σε ένα βιβλίο του Γιάνη Κορδάτου, ο οποίος το γράφει με ένα “ν”, και λέω “να το”. Τελείωσε, αυτό ήταν. Εξιλέωσις». 

Γιάνης Βαρουφάκης και Αλέξης Τσίπρας (Eurokinissi)

Ο παίκτης

Είναι υπέρμαχος της Θεωρίας των Παιγνίων, μιας μαθηματικής μεθόδου ανάλυσης των προβλημάτων, που αφορούν τον τρόπο λήψης των αποφάσεων σε καταστάσεις σύγκρουσης αλλά και συνεργασίας. Με απλά λόγια, οι αποφάσεις και οι επιλογές του εκάστοτε «παίκτη» εξαρτώνται από τις αποφάσεις και τις επιλογές των υπολοίπων. Αυτό μπορεί να εφαρμοστεί στην πολιτική, στην οικονομία, στις πολιτικές επιστήμες, στη διοίκηση επιχειρήσεων και σε πολλούς άλλους κλάδους. Οταν λοιπόν το πρώτο εξάμηνο του 2015 δήλωνε ως υπουργός Οικονομικών στην πρώτη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ πως «δεν υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα σε εμάς και την Ευρωπαϊκή Ενωση», το εννοούσε, γιατί έτσι ακριβώς σκεφτόταν, έτσι ακριβώς το έβλεπε υπό το πρίσμα της δικής του αντίληψη των πραγμάτων. Ομοίως και όταν τον Νοέμβριο του 2014, πριν ακόμη τις νικηφόρες εκλογές για το πάλαι ποτέ κόμμα του, παρουσίασε στον μετέπειτα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, στον Γιάννη Δραγασάκη και στον Νίκο Παππά το σχέδιο για ένα παράλληλο σύστημα πληρωμών μέσω του Taxisnet, που είχε στόχο τη διατήρηση της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ ακόμη και αν μας κοβόταν η παροχή ρευστότητας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Όταν τον Ιούλιο του 2015, πάντως, ο νάρκισσος υπουργός (που πήγαινε να συναντήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες φορώντας πλουμιστά πουκάμισα έξω από το παντελόνι) εγκατέλειψε το χαρτοφυλάκιο, επικρίθηκε για την αποτελεσματικότητά του. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Κλάους Ρέγκλινγκ, τον κατηγόρησε ότι ζημίωσε την ελληνική οικονομία κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Τόμας Βίζερ, διπλασίασε τη ζημιά στα 200 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα νούμερα αυτά, πάντως, έχουν αμφισβητηθεί ευθέως από τον κ. Βαρουφάκη. 

O υπουργός Γ. Βαρουφάκης με ένα από τα πουκάμισα που τόσο σχολιάστηκαν (Eurokinissi)

Είναι από τους ανθρώπους που θέλουν να βρίσκονται συνεχώς στην επικαιρότητα. Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία εικοσιτετράωρα τα έχει καταφέρει ποικιλοτρόπως. Κατ’ αρχάς αυτές τις ημέρες προβάλλεται στους κινηματογράφους η ταινία «Ενήλικοι στην αίθουσα», σε σκηνοθεσία Κώστα Γαβρά, που εξιστορεί τα δραματικά πολιτικοοικονομικά γεγονότα που συνέβησαν στην Ελλάδα το πρώτο εξάμηνο του 2015. Πρωταγωνιστής είναι ο ηθοποιός Χρήστος Λούλης που υποδύεται τον κ. Βαρουφάκη, ενώ το σενάριο βασίζεται στο ομότιτλο βιβλίο του πρώην υπουργού. Εννοείται ότι ο συγγραφέας έχει φροντίσει να «ηρωοποιήσει» τον εαυτό του έναντι όλων των υπολοίπων μελών της τότε κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και όσων κάθονταν μαζί του στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εντός και εκτός συνόρων.

Ο τίτλος του βιβλίου και της ταινίας προέρχεται από μια φράση που ειπώθηκε σε μια δραματική συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης πριν από τέσσερα χρόνια, διά στόματος της γενικής διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, τότε που η χώρα μας βρισκόταν στο χείλος του Grexit. «Ας φερθούμε σαν ενήλικοι στο δωμάτιο» είχε πει τότε η Γαλλίδα πολιτικός. Ο δεύτερος λόγος που ο κ. Βαρουφάκης βρίσκεται στην επικαιρότητα αυτό τον καιρό αφορά την προχθεσινή συνάντησή του με τον πρωθυπουργό, στο πλαίσιο των επαφών που είχε ο κ. Μητσοτάκης με τους πολιτικούς αρχηγούς για την εξεύρεση συναινετικής διάθεσης στο υπό κατάθεση νομοσχέδιο για την παροχή του δικαιώματος ψήφου στους απόδημους Έλληνες. Τρίτος λόγος είναι το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης θέλησε να εγκαινιάσει την επονομαζόμενη «Ωρα του Πρωθυπουργού» στη Βουλή απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του πολυγραφότατου οικονομολόγου για το Προσφυγικό, ενώ στο ίδιο πλαίσιο μία από τις επόμενες Παρασκευές ο πρόεδρος της κυβέρνησης θα απαντήσει και σε μια ακόμη επίκαιρη ερώτηση του κ. Βαρουφάκη, που αυτήν τη φορά θα αφορά το Brexit. 

Με Χρήστο Λούλη, Κώστα Γαβρά και Αλέξανδρο Μπουρδούμη στην παρουσίαση της ταινίας «Ενήλικοι στην αίθουσα» (NDP photo)

Τα εισοδήματα

Ά, ήρθε και για ακόμη έναν λόγο στην επικαιρότητα, για το πόθεν έσχες του. Ο επικεφαλής του Μετώπου Ευρωπαϊκής Ρεαλιστικής Ανυπακοής (ΜέΡΑ25) δήλωσε για το 2017 εισοδήματα ύψους 457.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 316.047 ευρώ προέρχονται από επιχειρηματική δραστηριότητα, την οποία δεν διευκρινίζει, αλλά ούτε ο νόμος τον καλεί να το κάνει. Τα άλλα 32.425 ευρώ προέρχονται από μισθωτές υπηρεσίες (βουλευτική αποζημίωση) και 109.564 ευρώ από μερίσματα. Διαθέτει επίσης τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελλάδα και την Ελβετία. Συγκεκριμένα, στην Corner Bank έχει 44.954 ευρώ και 204.684 δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών και στην Εθνική Τράπεζα 24.934 ευρώ. Οταν στο Διαδίκτυο ξεκίνησαν τα σχόλια για το ύψος των εισοδημάτων του, ο ίδιος φρόντισε να απαντήσει μέσω του προσωπικού λογαριασμού που διατηρεί στο Twitter πως είναι τιμή του να δηλώνει μεγάλα ξένα εισοδήματα από τα βιβλία και την εργασία του. Ακόμα μεγαλύτερη όμως κατά τον ίδιο είναι «ότι από αυτά πληρώνω μεγάλο φόρο στο Δημόσιο μας: 147.592€ το 2016 και 295.926€ για το 2017. Ξέρετε άλλο πολιτικό που κάνει μεγάλη εισαγωγή συναλλάγματος & δεν έχει εξαγάγει ούτε 1€;» αναρωτιέται. Το ζήτημα είναι ότι μέχρι πρότινος ο ίδιος αρνούνταν πεισματικά ότι εισέπραττε χρήματα από τις διαλέξεις του. Ωστόσο μια ατζέντισσα από πρακτορείο του Λονδίνου, που κανονίζει διαλέξεις σημαντικών προσωπικοτήτων ανά τον κόσμο, δήλωσε πρόσφατα ότι για μια διάλεξη που έγινε σε συνέδριο τράπεζας της Νέας Υόρκης ο κ. Βαρουφάκης έλαβε δεκάδες χιλιάδες δολάρια. 

Με Χρήστο Λούλη, Βαλέρια Γκολίνο και τη σύζυγό του Δανάη Στράτου - Φεστιβάλ Βενετίας (NDP photo)

Παρ’ όλα αυτά ο ίδιος στα τέλη Ιανουαρίου του 2015 τόνιζε από το γραφείο του στο υπουργείο Οικονομικών ότι «είμαστε υπέρ του λιτού βίου, δεν πιστεύουμε ότι ανάπτυξη σημαίνει να έχουμε τόσες πολλές Porsche Cayenne στους στενούς δρόμους των πόλεών μας [...] Οι Ελληνες δημιουργούσαν όταν ζούσαν λιτά. Οταν ξόδευαν λιγότερα από τα έσοδά τους, όταν τις αποταμιεύσεις τους τις χρησιμοποιούσαν για να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Οταν ήταν περήφανοι που δεν είχαν πιστωτικές κάρτες, στεγαστικά δάνεια και χρέη». 

ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ