Skip to main content
ΝΕΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Poetry Slam: H ποίηση… αλλιώς

POETRY SLAM: H ΠΟΙΗΣΗ… ΑΛΛΙΩΣ

Πώς έχει εξελιχθεί η ποίηση εν έτει 2019, όπου κυριαρχεί η εικόνα, τα social media και το διαδίκτυο; Η σύγχρονη προφορική ποίηση ονομάζεται Poetry Slam και ο Μάκης Μούλος, μόνιμος κάτοικος Βαρκελώνης, ποιητής, slammer και διοργανωτής των αθηναϊκών τουρνουά slam μιλάει στο ethnos.gr για αυτό το νέο είδος,τα ποιητικά «battles» και το πόσο εθιστική μπορεί να γίνει αυτή η «συνήθεια»

«Ποίηση είναι η έκφραση του ωραίου, διαμέσου λέξεων περίτεχνα υφασμένων μεταξύ τους», σύμφωνα με τον σημαντικό Αργεντινό συγγραφέα Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Πρόκειται για το αρχαιότερο λογοτεχνικό είδος, αφού πριν την ανακάλυψη της γραφής, ο άνθρωπος ήταν αδύνατο να απομνημονεύσει ένα πεζογράφημα. Ποιήματα όμως (επικλήσεις και ύμνους στους θεούς, θρήνους και ξεσπάσματα χαράς) έπλασε πολύ νωρίς ο πρωτόγονος άνθρωπος, συνδυασμένα με μουσική και χορό.

Πώς έχει εξελιχθεί η ποίηση όμως εν έτει 2019, όπου κυριαρχεί η εικόνα, τα social media και το διαδίκτυο; Η σύγχρονη προφορική ποίηση ονομάζεται Poetry Slam και ο Μάκης Μούλος, μόνιμος κάτοικος Βαρκελώνης, ποιητής, slammer και διοργανωτής των αθηναϊκών τουρνουά slam μιλάει στο ethnos.gr για αυτό το νέο είδος,τα ποιητικά «battle» και το πόσο εθιστική μπορεί να γίνει αυτή η «συνήθεια».

Ποίηση 2.0 ή αλλιώς Poetry Slam

Λέγεται Poetry Slam και οι πρώτες εκδηλώσεις ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του ’80 στις ΗΠΑ και συγκεκριμένα σε ένα τζαζ κλαμπ στο Σικάγο από τον γνωστό Marc Kelly Smith.

«Η ιδέα του Smith ήταν να συγκεντρώσει κόσμο από όλες τις αστικές τάξεις και όλων των ηλικιών, σε ποιητικές βραδιές. Μέχρι τότε, στις ποιητικές βραδιές πήγαιναν μόνο ποιητές για να δουν άλλους ποιητές ή άτομα που ασχολούνταν με τη λογοτεχνία γενικά. Οπότε ο Smith σκέφτηκε να το κάνει παιχνίδι. Έβαλε τoν χρόνο των 3 λεπτών, κριτές από το κοινό και προκάλεσε το ενδιαφέρον όλου του κόσμου», μας λέει ο κ. Μάκης Μούλος. «Η ιδέα του Slam είναι ότι όλοι έχουμε το δικαίωμα να κρίνουμε την τέχνη. Δεν χρειάζεται να είσαι κριτικός λογοτεχνίας για να κρίνεις τα συναισθήματα που σου προκαλεί. Κάπως έτσι άρχισε να εξαπλώνεται σε όλη την Αμερική και αργότερα στην Ευρώπη και πλέον σε όλο τον κόσμο η ποίηση Slam. Φυσικά το διαγωνιστικό κομμάτι είναι εκείνο που προκάλεσε τη μεγαλύτερη προσέλευση του κόσμου και πλέον στην Αμερική γίνονται εκδηλώσεις Slam μέχρι και σε στάδια.»

«Tο Poetry Slam είναι ένα χτύπημα στην ποίηση όπως την ξέραμε μέχρι τώρα»
Μάκης Μούλος

Σύμφωνα με τον Μάκη Μούλο, το Poetry Slam κατά κανόνα είναι ένας ζωντανός διαγωνισμός στον οποίο ποιητές ερμηνεύουν πρωτότυπη ποίηση και κρίνονται γι’ αυτό, με τον χρόνο ερμηνείας να περιορίζεται στα 3 λεπτά. Η ποίηση Σλαμ δεν εστιάζει στον γραπτό λόγο. Είναι μια τελετή πάνω στην τέχνη της προφορικής ερμηνείας. «Για εμένα το Poetry Slam είναι ένα χτύπημα στην ποίηση όπως την ξέραμε μέχρι τώρα. Είναι η ευκαιρία μας να ακουστεί η φωνή μας, κάτι που μέσα από τα βιβλία δεν γίνεται πλέον και γενικά μέσα από το διάβασμα, μιας και ζούμε σε μια περίοδο που δεν υπάρχει είτε χρόνος, είτε όρεξη για να μπούμε μέσα σε ένα βιβλίο ή να διαβάσουμε το οτιδήποτε online. Τα μακροσκελή κείμενα έχουν αρχίσει να χάνονται στους γρήγορους ρυθμούς και στη χαμένη υπομονή που κυβερνούν την καθημερινότητά μας», συνεχίζει ο κ. Μούλος.

Πιστεύει ότι εφόσον μιλάμε για ένα νέο είδος ποίησης το οποίο είναι στη μόδα τα τελευταία 40 χρόνια περίπου, είναι λογικό να υπάρχει μια δυσκολία για να το αποδεχθεί ο κόσμος. «Χρειάζεται δουλειά, αφοσίωση και πίστη σε αυτό που κάνουμε, ώστε να πείσουμε τον κόσμο να σεβαστεί την ποίηση Slam και να αρχίσει να την εκμεταλλεύεται για να αλλάξει τον κόσμο, όπως λέμε ρομαντικά» μας λέει.

Τα τουρνουά Poetry Slam

Οι εκδηλώσεις Poetry Slam έχουν ως βάση την ιδέα του open mic, εξηγεί ο Μάκης Μούλος. «Δεν κάνουμε επιλογή ποιημάτων και μπορεί να λάβει μέρος οποιοσδήποτε. Δεν χρειάζεται να έχεις την ταμπέλα «ποιητής» ή συγγραφέας για να λάβεις μέρος σε Poetry Slam. Το μόνο που χρειάζεται είναι το κείμενο να είναι δικό σου. Ανοίγουμε ημερομηνίες εγγραφών και όταν λήγει η ημερομηνία δηλώσεων συμμετοχής, κάνουμε online κλήρωση μέσα από την οποία βγαίνουν οι τελικοί Slammers. Δεχόμαστε 10 Slammers κάθε φορά, όπου οι 2 με τη μεγαλύτερη βαθμολογία από το κάθε event μας, περνάνε χωρίς κλήρωση στο επόμενο event. Η εκδήλωση έχει τη μορφή τουρνουά, που σημαίνει ότι η βαθμολογία είναι συσσωρευτική για την περίοδο ενός χρόνου, όπου στο τέλος της περιόδου έχουμε τον/την αγαπημένο/η του κοινού από όλη την περίοδο.»

Όσον αφορά στην αξιολόγηση των συμμετεχόντων ο κ. Μούλος υπογραμμίζει ότι οι κριτές επιλέγονται από το κοινό. «Έχουμε 5 κριτές και η βαθμολογία είναι από 0-10. Η χαμηλότερη και η ψηλότερη βαθμολογία δεν λαμβάνονται υπ' όψιν. Κρατάμε μόνο τις τρεις βαθμολογίες στη μέση, οπότε η υψηλότερη βαθμολογία που μπορεί να επιτευχθεί είναι το 30. Μετά από κάθε ερμηνεία έχουμε κατ’ ευθείαν τη βαθμολογία και περνάμε στον/ην επόμενο/η slammer. Οι 4 με την καλύτερη βαθμολογία περνούν σε ένα δεύτερο γύρο και ερμηνεύουν άλλο ένα ποίημά τους και στο τέλος έχουμε τον/την νικητή/τρια της εκδήλωσης. Βασικό είναι ότι δεν επιτρέπουμε την ανάγνωση από χαρτί ή κάποια ηλεκτρονική συσκευή. Δεν θέλουμε να κάνουμε άλλη μια ποιητική βραδιά. Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένταση.»

«Χρειάζεται να είσαι εσύ και να είσαι η αλήθεια»
Μάκης Μούλος

Σίγουρα η έκθεση μπροστά σε κοινό είναι μια διαδικασία που σε πολλούς προκαλεί άγχος, ίσως και τρόμο. Έτσι μπορεί να διστάζουν να δοκιμάσουν αυτό το νέο είδος ποίησης, ακόμη κι αν αποτελεί τρόπο έκφρασης και δημιουργίας.

«Το να βγεις μπροστά από ένα μικρόφωνο και να πεις αυτά που αισθάνεσαι, αυτά που έχεις στο κεφάλι σου σε ένα κοινό, είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο αλλά πολύ απελευθερωτικό ταυτόχρονα όπως είναι και το γράψιμο», σχολιάζει σε αυτό ο κ. Μούλος και συνεχίζει επιδιώκοντας να ενθαρρύνει όσους ήδη το σκέφτονται: «Θα έλεγα να το τολμήσει, χωρίς να σκέφτεται τη νίκη, αλλά τη συμμετοχή. Το Poetry Slam είναι κάτι τόσο διαφορετικό και αφήνει τόσο ωραία γεύση που γίνεται εθιστικό. Είναι έμπνευση. Αλλαγή στον τρόπο γραψίματος και σκέψης. Δεν χρειάζεται να είσαι ηθοποιός για να ερμηνεύσεις ποιήματα Slam και δεν χρειάζεται να είσαι ποιητής για να γράψεις ποιήματα Slam. Χρειάζεται να είσαι εσύ και να είσαι η αλήθεια. Θέλει βέβαια πολλή δουλειά και προετοιμασία πριν από κάθε performance, αλλά αυτό είναι και το ωραίο. Η βαθμολογία και το διαγωνιστικό κομμάτι σε κάνει καλύτερο/η, μιας και έχεις άμεσο feedback. Είναι η ευκαιρία να ακούσουν όλοι, θέλουν δεν θέλουν εκείνη τη στιγμή αυτά που έχουμε στο κεφάλι μας.»

img_8501.jpg

Το Poetry Slam στην Ελλάδα

Ο ίδιος είναι αισιόδοξος για την εξέλιξη του Poetry Slam στην Ελλάδα, αφού όπως δηλώνει στο ethnos.gr «Μέχρι τώρα ο κόσμος το έχει αγκαλιάσει και έχει ενθουσιαστεί με αυτή την κίνηση. Το Poetry Slam είναι ένα δέντρο με πολλά κλαδιά. Είναι η βάση για να γίνουν πολλά ωραία πράγματα και να αναδειχθούν θέματα που απασχολούν την εποχή μας. Για παράδειγμα, στις 17-24 Μαρτίου είναι η Ευρωπαϊκή εβδομάδα ενάντια στον ρατσισμό και με πρωτοβουλία της Ευγενίας Τσώρη, θα συνεργαστούμε στη διοργάνωση μιας πολυπολιτισμικής εκδήλωσης, στην οποία το πρώτο μέρος θα είναι προφορική ποίηση σε διάφορες γλώσσες, διαφορετικών πολιτισμών και το δεύτερο μέρος θα είναι διαγωνισμός ποίησης Slam, μόνο που σε αυτή την περίπτωση θα γίνει επιλογή ποιημάτων, μιας και θα υπάρχει θέμα στα ποιήματα «Εναντίωση στον Ρατσισμό και τις Διακρίσεις κάθε τύπου».

Ελπίζει κάποια στιγμή στο μέλλον το Poetry Slam να μπει και στα σχολεία, όπως έχει γίνει ήδη σε πολλές χώρες όπως στην Αμερική, όπου το Poetry Slam έχει γίνει «εργαλείο» για την καταπολέμηση της βίας μεταξύ μαθητών, δημιουργώντας σχολικές ομάδες Slam και δίνοντας έτσι κίνητρο για ομαδικότητα και συμφιλίωση ανηλίκων.

Μέχρι στιγμής, στην Αθήνα, έχουν διοργανωθεί τέσσερις διαγωνισμοί (περίπου ανά δύο μήνες) και ο τελικός δρομολογείται για αύριο 16 Μαρτίου. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στη σελίδα του event στο Facebook, εδώ.

O slammer «Ζε Μήτσος» ήταν ο νικητής στον διαγωνισμό του Ιανουαρίου και μιλησε στο ethnos.gr για το Poetry Slam και τι σημαίνει για εκείνον: «Στο slam poetry o δημιουργός διαβάζει το ποίημα του χωρίς χαρτί - δεν πρόκειται για απαγγελία. Αφήνεις την ενέργεια να βγει από το σώμα σου και εκφράζεις εσύ ο ίδιος το ποίημα σου. Δεν είσαι ένας ηθοποιός που υποδύεται έναν ρόλο - εκφράζεις αυτό που έγραψες ο ίδιος. Παίζει μεγάλο ρόλο η επαφή σου με το κοινό, αφού μπορεί να επηρεάσει την βαθμολογία σου. Υπάρχει ανταγωνισμός, αλλά προσωπικά δεν πιστεύω σε νικητές και ηττημένους. Είναι η δημιουργία του καθενός και δεν μπορεις να βαθμολογήσεις τι έχει ο άλλος μέσα στην ψυχή του. Είναι η διαδικασία που αξίζει, όπου κάποιος τολμά να ανέβει στη σκηνή και να πει τις εμπειρίες του, τους φόβους του, το βίωμά του μπροστά σε τόσο κόσμο. Μόνο και μόνο για αυτό είναι νικητής.»

«Γράφω γιατί είναι η προσωπική μου ψυχανάλυση»
"Ζε"- Slammer

O ίδιος έγραφε περιστασιακά αλλά μόλις πρόσφατα πήρε την απόφαση να συμμετέχει σε τουρνουά slam και μας περιέγραψε την πρώτη του εμπειρία πάνω στη σκηνή: «Οι μόνοι που είχαν διαβάσει τους στίχους μου ήταν φίλοι μου. Γράφω γιατί είναι η προσωπική μου ψυχανάλυση. Όταν πήγα στο πρώτο τουρνουά που έγινε, έμαθα πληροφορίες και αποφάσισα να πάω με την παρότρυνση φίλων. Βίωσα τρόμο πάνω στη σκηνή, αλλά για αυτό ξαναπάω, γιατί προσπαθώ να νικήσω αυτόν τον φόβο. Ακόμη και στον διαγωνισμό του Ιανουαρίου που ήμουν νικητής, πάλι έτρεμα. Μ’αρέσει όμως να εκφράζω με αυτόν τον τρόπο κάτι που έχω γράψει και προσπαθώ να συνηθίσω στην ιδέα ότι υπάρχει κόσμος ο οποίος ταυτίζεται μαζί μου, δεν το περίμενα η αλήθεια είναι».

«Πίσω από το μικρόφωνο», το πρώτο βιβλίο slam στα ελληνικά

Ο Μάκης Μούλος είναι ο συγγραφέας του πρώτου βιβλίου slam στα ελληνικά, με τίτλο «Πίσω από το μικρόφωνο» και ο ίδιος τονίζει πως αυτό το βιβλίο αν και ήταν μια «βιαστική απόφαση» ήταν αναγκαίο, ώστε, ώστε να καταλάβει κάποιος τι είναι τα ποιήματα Slam.

«Είναι σαν πεζά ποιήματα, μονόλογοι ή απλά αυτά που γράφουμε και δεν μπορούμε να τα εντάξουμε σε καμία κατηγορία. Η Slam πρέπει να είναι εύκολη και άμεση. Δεν υπάρχει η δυνατότητα να διαβάσει ο άλλος δεύτερη φορά αυτά που λες, οπότε πρέπει να του περάσεις το συναίσθημα άμεσα με ένα “εύκολο” κείμενο και με την ερμηνεία σου.»

 

Περισσότερες πληροφορίες στο www.poetryslam.gr

ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ