Τεχνητή νοημοσύνη και λειψυδρία: Πώς τα νέα data center των ΗΠΑ απειλούν να επιδεινώσουν την κατάσταση

Μια πρωτοφανής ξηρασία πλήττει μεγάλο μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, την ίδια στιγμή που η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζει ακάθεκτη την επέκτασή της.

Σύμφωνα με ανάλυση της Guardian, η πλειονότητα των νέων data centers που σχεδιάζονται στη χώρα πρόκειται να κατασκευαστεί σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας.

Περίπου τα δύο τρίτα των υπό σχεδιασμό data centers, δηλαδή εγκαταστάσεων που απαιτούν τεράστιες ποσότητες νερού για τη λειτουργία τους, θα ανεγερθούν σε περιοχές που συγκαταλέγονται στις πιο ξηρές των ΗΠΑ κατά τον τελευταίο χρόνο.

Από τα 809 προγραμματισμένα data centers, τα 517 βρίσκονται σε περιοχές που βίωσαν συνθήκες ξηρασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με στοιχεία της Cleanview και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Αντίστοιχο ποσοστό ισχύει και για τα ήδη λειτουργούντα κέντρα δεδομένων.

Σήμερα περισσότερο από το 60% των ηπειρωτικών ΗΠΑ βρίσκεται σε κάποια μορφή ξηρασίας, τη μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση που έχει καταγραφεί άνοιξη στη σύγχρονη ιστορία. Η έντονη έλλειψη βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων στις νοτιοανατολικές και δυτικές πολιτείες έχει ξηράνει γεωργικές εκτάσεις και ενισχύσει τους φόβους για μια καταστροφική περίοδο δασικών πυρκαγιών.

Οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κλιματική κρίση, η οποία προκαλείται από την καύση ορυκτών καυσίμων, επιτείνει τη διάρκεια και την ένταση των ξηρασιών στις ΗΠΑ.

Η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί νερό. Πολύ νερό

Την ίδια στιγμή, το κύμα νέων data centers προσθέτει σημαντικές πιέσεις στους υδάτινους πόρους λόγω των υψηλών ενεργειακών και υδατικών αναγκών του.

Τα μεγάλα κέντρα δεδομένων, ορισμένα από τα οποία έχουν μέγεθος αντίστοιχο μικρών πόλεων, μπορούν να καταναλώνουν έως και 5 εκατομμύρια γαλόνια νερού ημερησίως για την ψύξη των χιλιάδων διασυνδεδεμένων υπολογιστών που φιλοξενούν. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στις ημερήσιες ανάγκες έως και 50.000 ανθρώπων.

Συνολικά, η ταχεία αύξηση των data centers στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα απαιτεί έως το 2028 περίπου 73 δισεκατομμύρια γαλόνια νερού ετησίως, έναντι περίπου 17 δισεκατομμυρίων το 2023.

Ερευνητές υπολογίζουν ότι ακόμη και μια ερώτηση 100 λέξεων προς ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης συνεπάγεται κατανάλωση νερού αντίστοιχη με ένα μπουκάλι των 500 ml, εξαιτίας των αναγκών ψύξης των κέντρων δεδομένων.

«Η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα για να εξασφαλίσει κυρίαρχη θέση στην αγορά και όλοι οι υπόλοιποι καλούμαστε να διαχειριστούμε μια τεράστια αύξηση της ζήτησης νερού σε περιοχές που ήδη πλήττονται από ξηρασία», δήλωσε ο ειδικός στο δίκαιο υδάτινων πόρων του Πανεπιστημίου Tulane, Κρίστοφερ Ντάλμπομ.

Όπως σημειώνει, ακόμη και χωρίς την κλιματική αλλαγή, οι επιπτώσεις της ξηρασίας θα γίνονταν ολοένα πιο αισθητές, καθώς η ζήτηση νερού αυξάνεται διαρκώς για την κάλυψη των αναγκών πληθυσμού, γεωργίας και αστικών χρήσεων.

«Δεν υπάρχει αρκετό νερό για όλους. Με αυτή την έκρηξη των data centers θεωρώ αναπόφευκτο να φτάσουμε σε ένα οριακό σημείο», προειδοποιεί.

Επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε άνυδρες περιοχές

Τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Google, η Meta, η Microsoft και η Amazon επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια σε νέα κέντρα δεδομένων.

Οι επενδυτές συχνά επιλέγουν αραιοκατοικημένες και ξηρές περιοχές λόγω του χαμηλότερου κόστους γης και των γενναιόδωρων φορολογικών κινήτρων. Επιπλέον, τα ξηρά κλίματα θεωρείται ότι περιορίζουν τη διάβρωση του εξοπλισμού.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα data centers παγκοσμίως, ένα συγκρότημα διπλάσιο σε έκταση από το Μανχάταν, το οποίο εγκρίθηκε πρόσφατα σε κομητεία της Γιούτα που βρίσκεται σε παρατεταμένη ξηρασία από το περασμένο καλοκαίρι.

Ανάλογη είναι η κατάσταση στην κομητεία Γουάλα Γουάλα της πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου προγραμματίζεται νέα εγκατάσταση της Amazon, καθώς και σε δύο περιοχές του Τέξας, τις κομητείες Πέκος και Κάρσον, που επίσης επλήγησαν πρόσφατα από σοβαρή ξηρασία.

Ερευνητές εκτιμούν ότι έως το 2040 τα data centers ενδέχεται να ευθύνονται για το 9% της συνολικής κατανάλωσης νερού στο Τέξας. Παράλληλα, το Συμβούλιο Ανάπτυξης Υδάτινων Πόρων της πολιτείας προβλέπει αύξηση της ζήτησης και μείωση της διαθεσιμότητας νερού τις επόμενες δεκαετίες.

Θα υπάρξουν συγκρούσεις για το νερό;

Παρότι μια άμεση κρίση υδροδότησης δεν θεωρείται πιθανή, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι σύντομα θα χρειαστούν δύσκολες αποφάσεις για την αποφυγή συγκρούσεων σχετικά με την πρόσβαση στους υδάτινους πόρους.

«Όταν το διαθέσιμο νερό είναι περιορισμένο, θα περιορίσουμε πρώτα την κατανάλωση των κατοίκων και των επιχειρήσεων ή των data centers;» αναρωτιέται ο Ντάλμπομ.

Στις ανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ, η αφθονία νερού θεωρούνταν επί δεκαετίες δεδομένη, με αποτέλεσμα τα νομικά συστήματα να μην είναι προετοιμασμένα για συνθήκες έλλειψης.

Οι ανησυχίες των αγροτών

Η αυξανόμενη κατανάλωση νερού, σε συνδυασμό με την άνοδο των λογαριασμών ενέργειας, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πολλές τοπικές κοινωνίες.

Ορισμένα έργα έχουν περιοριστεί ή ακόμη και ακυρωθεί, ενώ το ζήτημα εξελίσσεται σε πολιτικό πονοκέφαλο για τους Ρεπουμπλικανούς και τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στηρίζει δημόσια την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

«Οι κτηνοτρόφοι καλούνται να εξοικονομούν νερό και να αποφεύγουν τη σπατάλη, ενώ εμφανίζεται μια νέα δραστηριότητα που μπορεί να αποκτήσει σχεδόν απεριόριστη πρόσβαση σε αυτό», δηλώνει ο Άντριου Κόπιν, διευθύνων σύμβουλος της Ranchbot.

Όπως επισημαίνει, οι ανησυχίες των αγροτών είναι απολύτως δικαιολογημένες.

«Τα data centers είναι σήμερα η νέα μόδα. Αν όμως έπρεπε να επιλέξουμε ανάμεσα σε περιορισμούς στην καθημερινότητά μας και στη λειτουργία μιας εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης, οι περισσότεροι άνθρωποι θα προτιμούσαν να διατηρήσουν την παραγωγή τροφίμων», σημειώνει.

Η απάντηση της βιομηχανίας

Οι εκπρόσωποι του κλάδου υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση νερού των data centers παραμένει μικρό κλάσμα σε σύγκριση με αυτήν της γεωργίας, η οποία ασκεί πολύ μεγαλύτερη πίεση σε κρίσιμες πηγές όπως ο ποταμός Κολοράντο.

Σύμφωνα με τον Νταν Ντιόριο, αντιπρόεδρο πολιτικής της Data Center Coalition, οι εταιρείες συνεργάζονται με τις τοπικές αρχές ώστε να διασφαλίζεται ότι οι δραστηριότητές τους δεν επιβαρύνουν τα διαθέσιμα αποθέματα νερού.

Ο κλάδος υποστηρίζει επίσης ότι επενδύει σε πιο αποδοτικές τεχνολογίες ψύξης, όπως τα κλειστά κυκλώματα, τα οποία επαναχρησιμοποιούν συνεχώς το ίδιο ψυκτικό υγρό.

Ωστόσο, οι τεχνολογίες αυτές απαιτούν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια, η οποία συχνά παράγεται από ορυκτά καύσιμα, αυξάνοντας έμμεσα και πάλι την κατανάλωση νερού.

Τα σχέδια της Meta

Η αντίφαση αυτή αποτυπώνεται στο Hyperion, το γιγαντιαίο κέντρο δεδομένων που σχεδιάζει η Meta στη Λουιζιάνα.
Παρότι θα χρησιμοποιεί κλειστό σύστημα ψύξης, οι ενεργειακές του ανάγκες αντιστοιχούν στη λειτουργία δέκα μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, οι οποίες θα καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες νερού και θα εκπέμπουν σημαντικές ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου.

Η Meta υποστηρίζει ότι το έργο θα είναι ιδιαίτερα αποδοτικό ως προς τη χρήση νερού και ότι η κατανάλωσή του θα είναι μικρότερη από εκείνη που θα απαιτούσε η αγροτική εκμετάλλευση της ίδιας έκτασης.

Σύμφωνα με την εταιρεία, το κέντρο θα καταναλώνει περίπου 1 δισεκατομμύριο γαλόνια νερού ετησίως, αντλώντας το από υδροφόρο ορίζοντα που ήδη χρησιμοποιείται για γεωργικές δραστηριότητες και όχι από τα αποθέματα πόσιμου νερού της τοπικής κοινότητας.

«Τα data centers αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας»

Οι ειδικοί τονίζουν ότι το υδατικό αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό των ίδιων των data centers.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο διαπίστωσε ότι τα κέντρα δεδομένων θα ευθύνονται μόλις για το 4% των επιπλέον 30 τρισεκατομμυρίων γαλονιών νερού που θα απαιτηθούν παγκοσμίως έως τα μέσα του αιώνα για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης θα προέρχεται από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την κατασκευή ημιαγωγών.

«Τα data centers είναι το πιο ορατό κομμάτι της αλυσίδας, αλλά αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας», εξηγεί ο Άλμπερτ Τσο, επικεφαλής στρατηγικής της Xylem.

Οι πολιτικές πιέσεις

Η κοινωνική αντίδραση έχει ενταθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε αρκετές πολιτείες εξετάζουν νέους περιορισμούς.

Στην Καλιφόρνια, το Μίσιγκαν και την Αϊόβα προωθούνται νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα υποχρεώνουν τους διαχειριστές data centers να δημοσιοποιούν τακτικά στοιχεία για την κατανάλωση νερού.

Σε άλλες πολιτείες, όπως η Νότια Καρολίνα και το Κάνσας, εξετάζεται η υποχρεωτική χρήση κλειστών κυκλωμάτων ψύξης.
Στη Νέα Υόρκη έχουν κατατεθεί ακόμη και προτάσεις για πλήρη αναστολή της αδειοδότησης νέων εγκαταστάσεων.

Η διαμάχη στη Γιούτα

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το γιγαντιαίο έργο Stratos στη Γιούτα.

Ο κυβερνήτης της πολιτείας επιχειρεί να καθησυχάσει τους πολίτες ότι το έργο δεν θα απειλήσει τη Μεγάλη Αλμυρή Λίμνη, η οποία ήδη συρρικνώνεται λόγω υπεράντλησης υδάτων και αύξησης των θερμοκρασιών.

Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι έχουν κινητοποιηθεί για την ανατροπή της έγκρισης μέσω δημοψηφίσματος, ενώ έχει ήδη κατατεθεί και σχετική αγωγή.

Ο οικολόγος Μπεν Άμποτ εκτιμά ότι η λίμνη οδεύει προς ιστορικά χαμηλά επίπεδα και ότι οι τεράστιες ενεργειακές και υδατικές ανάγκες του έργου ενδέχεται να επιδεινώσουν περαιτέρω την κατάσταση.

«Δεν θα μπορούσε να υπάρξει χειρότερη χρονική στιγμή για ένα τέτοιο έργο. Η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει ήδη τον υδρολογικό κύκλο, ενώ στη δυτική Αμερική βιώνουμε τις συνέπειες μιας παρατεταμένης μεγαξηρασίας και δεκαετιών υπερκατανάλωσης νερού», τονίζει.

Η παγκόσμια πρόκληση

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών, έως το 2050 τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού ενδέχεται να επηρεάζονται από την ξηρασία.

Την ίδια περίοδο, τα data centers αναμένεται να καταναλώσουν 9,3 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού μέσα στην επόμενη δεκαετία, ποσότητα που επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες πόσιμου νερού ολόκληρου του ανθρώπινου πληθυσμού της Γης για περισσότερο από έναν χρόνο.

Παρά τις προσπάθειες ανακύκλωσης μέρους των υδάτων που χρησιμοποιούνται, πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι μαζικές αντλήσεις μπορούν να επιβαρύνουν σοβαρά υδροφόρους ορίζοντες και ποτάμια συστήματα, ιδιαίτερα σε άνυδρες περιοχές ή περιοχές με ήδη εξαντλημένα υπόγεια αποθέματα.

«Πρέπει να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με το νερό, γιατί σήμερα η ζήτηση αυξάνεται χωρίς όρια σχεδόν παντού», καταλήγει ο Άμποτ. «Σχεδόν ολόκληρος ο πλανήτης λειτουργεί πλέον με υδατικό έλλειμμα σε συστημικό επίπεδο».

Διαβάστε ακόμη

Ατύχημα ή κατάρριψη; Τα σενάρια για την πτώση του αμερικανικού Apache στο Στενό του Ορμούζ

Το χρονικό του διπλού εγκλήματος στο Αίγιο: Τα ευρήματα, οι μαρτυρίες και ο τσακωμός με τον δολοφόνο

Χαμός στην Αλβανία: Προκλητική ανάρτηση Ράμα με ΑΙ βίντεο για τις διαδηλώσεις κατά του mega resort

Η σοκαριστική ανακάλυψη μετά από αστυνομική έφοδο σε OnlyFans έπαυλη - Οι καταγγελίες που ξετύλιξαν το κουβάρι της υπόθεσης