Μέσα στον σκοταδισμό που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει πολλές πλευρές της εποχής μας, γίνονται βήματα. Ίσως όχι με την ταχύτητα που θα θέλαμε, ίσως συχνά με αντιδράσεις, προκαταλήψεις και πισωγυρίσματα, αλλά γίνονται. Και αυτό το οφείλουμε σε ανθρώπους που επιμένουν, που δεν φοβούνται να εκτεθούν δημόσια, που παλεύουν καθημερινά για μια κοινωνία πιο ανοιχτή, πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη.
Ανάμεσα σε αυτούς τους ανθρώπους βρίσκεται και ο Γιώργος Μακρής. Ηθοποιός, πατέρας και ενεργός πολίτης, έχει επιλέξει να μιλά ανοιχτά για ζητήματα που για χρόνια παρέμεναν στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης. Μαζί με τον σύντροφό του, Μιχάλη Οικονόμου, έδωσαν πρόσωπο και φωνή σε χιλιάδες οικογένειες που διεκδικούν το αυτονόητο. Ισα δικαιώματα, ίση αναγνώριση και ίσες ευκαιρίες για τα παιδιά τους.
Ο πρόσφατος νόμος για τον γάμο και την τεκνοθεσία έδωσε μια γερή «κλωτσιά» στον συντηρητισμό που για δεκαετίες κρατούσε την ελληνική κοινωνία δέσμια στερεοτύπων. Ωστόσο, η πραγματική αλλαγή δεν έρχεται μόνο μέσα από τους νόμους. Έρχεται και μέσα από τις προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που τολμούν να μοιραστούν την αλήθεια τους, φωτίζοντας δρόμους για όσους εξακολουθούν να φοβούνται να περπατήσουν ελεύθερα.
Ο Γιώργος Μακρής μίλησε δημόσια για την οικογένειά του, για τον αγώνα της γονεϊκότητας, αλλά και για τα παιδιά που μεγαλώνουν στην ελληνική επαρχία και αναζητούν το θάρρος να ζήσουν χωρίς ενοχές και κρυψώνες. Παράλληλα, μέσα από την καλλιτεχνική του πορεία και τη συμμετοχή του στην παράσταση «Πουστ@ρα», κάθε Δευτέρα και Τρίτη, έως 30 Ιουνίου, στο Θέατρο Μαβίλη, συνεχίζει να μετατρέπει το προσωπικό βίωμα σε δημόσιο διάλογο, υπενθυμίζοντας ότι η ισότητα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια καθημερινή διεκδίκηση.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, συζητάμε μαζί του για την οικογένεια, τη γονεϊκότητα, το θέατρο, τις κοινωνικές αλλαγές των τελευταίων χρόνων και όλα όσα έχουμε καταφέρει, αλλά και όλα όσα μένουν ακόμη να κερδίσουμε.
Τι σημαίνει για σας η λέξη «Πουστ@ρα» και πώς μετατρέπεται μια λέξη που κάποτε πλήγωνε σε σύμβολο δύναμης;
Η λέξη «πουστ@ρα» κουβαλάει ένα τεράστιο ιστορικό βάρος. Είναι μια λέξη που κανένα αγόρι δεν θέλει να ακούσει στο σχολείο και κανένας άντρας στον δρόμο. Κοινωνικά, είχε πάντα μια πολύ συγκεκριμένη και σκληρή μετάφραση. Χρησιμοποιούνταν για να σου δείξει ότι «σου λείπει κάτι», ότι είσαι ελλιπής, λιγότερο άντρας, λιγότερο λειτουργικός για το κοινωνικό σύστημα. Ήταν μια λέξη-όπλο, φτιαγμένη για να μειώνει και να περιθωριοποιεί.
Η παράσταση έρχεται να κάνει μια βαθιά απενεχοποίηση, φωτίζοντας αυτή τη λέξη από δύο εντελώς διαφορετικές πλευρές. Από τη μία, δείχνουμε το πώς τη χρησιμοποιεί η κοινωνία ως βρισιά και στίγμα. Από την άλλη, δείχνουμε τι σημαίνει για εμάς, την κοινότητα. Όταν εμείς οι ίδιοι παίρνουμε αυτή τη λέξη στα στόματά μας, πάνω στη σκηνή, και τη λέμε δυνατά, της αλλάζουμε το νόημα. Της αφαιρούμε το δηλητήριο. Παύει να είναι το όπλο του θύτη και γίνεται η ασπίδα του επιζήσαντα. Μετατρέπεται από σύμβολο ντροπής σε σύμβολο δύναμης, γιατί αποδεικνύουμε ότι δεν μας τρομάζει πια. Είμαστε εδώ, είμαστε ολόκληροι, και δεν μπορείτε πλέον να μας πληγώσετε με τις δικές σας λέξεις.
Πόσο πιστεύετε ότι ένας θεατής αναγνωρίζει δικές του εμπειρίες, φόβους ή πληγές μέσα στις ιστορίες που ακούγονται στην παράσταση;
Πιστεύω βαθιά ότι οι πρωταρχικές, οι κεντρικές μας εμπειρίες ως άνθρωποι είναι ίδιες. Είμαστε ένα είδος, μοιάζουμε μεταξύ μας, απλά αλλάζουν οι συνθήκες και οι «φλούδες» που μας επιβάλλει η κοινωνία. Η θεματική της παράστασης και η σεξουαλικότητα είναι απλώς η ομπρέλα. Κάτω από αυτή την ομπρέλα, όμως, σημειώνονται πράγματα που αφορούν τους πάντες.
Ένας θεατής μπορεί να ταυτιστεί με την έλλειψη αποδοχής από τους γονείς του. Για έναν γκέι άνθρωπο αυτό συμβαίνει λόγω της σεξουαλικότητάς του. Για έναν στρέιτ άνθρωπο, όμως, μπορεί να συμβεί επειδή ερωτεύτηκε έναν σύντροφο που απλά δεν άρεσε στους γονείς του. Το συναίσθημα της απόρριψης παραμένει το ίδιο οδυνηρό. Στο σκοτάδι της αίθουσας, ο καθένας αναγνωρίζει τον δικό του εγκλωβισμό. Μπορεί να ταυτιστεί με το ότι χρειάστηκε να μείνει κλεισμένος σε ένα σπίτι, να πιεστεί, να αρρωστήσει, να πάθει κατάθλιψη. Είτε είσαι το παιδί που υποφέρει, είτε είσαι ο γονιός που αγωνιά, η πληγή είναι κοινή. Όταν ξεφλουδίζουμε, λοιπόν, τις κοινωνικές ταμπέλες, αυτό που μένει στο θέατρο είναι η κοινή μας ανθρώπινη φύση.
Βλέπουμε συχνά ανθρώπους να δηλώνουν ότι «δεν έχουν πρόβλημα με τους γκέι, αρκεί να μην προκαλούν». Τι σημαίνει για σας αυτή η φράση;
Αυτή η φράση κρύβει μέσα της μια βαθιά ανάγκη για έλεγχο και εξουσία. Σημαίνει ότι «θα είσαι αποδεκτός στην κοινωνία, αλλά μόνο όσο θέλω εγώ. Θα έχεις δικαιώματα, αλλά μόνο όσα σου επιτρέψω εγώ». Είναι το σύνδρομο αυτού που θέλει να κρατάει το σκήπτρο και να ορίζει τις ζωές των άλλων, βάζοντας όρους στην ίδια τους την ύπαρξη.
Το είδαμε να συμβαίνει έντονα και στην βουλή. Ακόμα και μετά την ψήφιση του νόμου για την ισότητα στο γάμο, ακούσαμε ατάκες του τύπου: «Κοιτάξτε, ψηφίσαμε τον νόμο, πέσανε τα ποσοστά του κόμματος, θυσιαστήκαμε για εσάς». Αυτό είναι αστείο. Σαν να μας λένε ότι η δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ένα πολιτικό «κόστος» ή ένα δώρο που μας έκαναν, για το οποίο πρέπει να νιώθουμε και υπόχρεοι.
Αυτή η νοοτροπία, είτε εκφράζεται στον δρόμο με το «μην προκαλείς» είτε στα έδρανα της Βουλής, κάνει το ίδιο πράγμα. Ξεχωρίζει την κοινωνία από την κοινωνία. Δημιουργεί πολίτες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Η πραγματική αποδοχή δεν έχει «αστερίσκους» ούτε προϋποθέσεις. Ή είμαστε όλοι ίσοι ή δεν είμαστε.
Πόσο εύκολο είναι να είσαι δημόσιο πρόσωπο και ταυτόχρονα ανοιχτά γκέι στην Ελλάδα;
Αναγνωρίζω ότι η δική μου πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από την πλειοψηφία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην Ελλάδα. Λόγω της δουλειάς μου, της αναγνωρισιμότητας που έχουμε με τον σύζυγό μου, αλλά και της περιοχής όπου ζούμε, βρισκόμαστε σε μια πιο προστατευμένη θέση. Για παράδειγμα, το παιδί μας πηγαίνει σε δημόσιο σχολείο και εκεί γίνεται μια πραγματικά εξαιρετική δουλειά στο κομμάτι της αποδοχής και της συμπερίληψης. Επιπλέον, το μεγάλωμά του συνέπεσε χρονικά με τις νομοθετικές αλλαγές για την ισότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι για εμάς ήταν όλα πανεύκολα, ούτε ότι δεν είχαμε τις δικές μας δυσκολίες ή πράγματα που έπρεπε να παλέψουμε και να χτίσουμε από το μηδέν. Όμως, σε σχέση με τις δυσκολίες και την πίεση που αντιμετώπισαν άνθρωποι που μεγάλωσαν παιδιά το ’80 ή το ’90, ήμασταν πιο τυχεροί. Και κυρίως, η δική μου καθημερινότητα δεν συγκρίνεται με την καταπίεση που υφίσταται ένα γκέι άτομο που ζει σήμερα στην ελληνική επαρχία, ένα παιδί που μεγαλώνει με ακραίους γονείς ή που δέχεται μπούλινγκ στις πλατείες. Το να είσαι δημόσιο πρόσωπο σου δίνει μια ορατότητα και μια ασπίδα προστασίας που δυστυχώς άλλα, πιο καταπιεσμένα παιδιά, δεν την έχουν.
Σας έχει τύχει ποτέ να νιώσετε ότι κάποιοι σας βλέπουν πρώτα ως «γκέι» και μετά ως ηθοποιό;
Η αλήθεια είναι ότι η περίοδος που συζητιόταν η ψήφιση του νομοσχεδίου είχε μια τεράστια προσωπική έκθεση. Έπρεπε να βγάλουμε τις ιστορίες μας προς τα έξω, να πούμε «είμαστε εδώ», ώστε να υπάρξει ορατότητα και ταύτιση. Ειδικά για μένα, όλο αυτό ήταν ένα πολύ ιδιαίτερο και δύσκολο βήμα, γιατί δεν ήμουν γνωστός στο ευρύ κοινό. Λόγω αυτού, στην αρχή ένιωσα ότι έγινα λίγο «ο σύζυγος του Οικονόμου». Παρουσιαζόμουν στα media σχεδόν σαν τη συνοδεία του άντρα μου, παρά ως αυτόνομος ηθοποιός.
Εκείνη την περίοδο, ομολογώ ότι πέρασε από το μυαλό μου ο φόβος. Σκέφτηκα ότι ίσως όλη αυτή η ταμπέλα με επηρέασε επαγγελματικά, ότι ίσως λόγω αυτής της συγκεκριμένης έκθεσης θα μπορούσα να είχα κάνει περισσότερα πράγματα στο θέατρο. Μετά βέβαια κάθισα και σκέφτηκα: «Καλά, εντάξει, λες και πριν το παιδί είχες και διακόσιες προτάσεις τον χρόνο και σε μπλόκαρε η έκθεση!».
Πέρα από την πλάκα, όμως, όταν έφτασα στο σημείο να βλέπω το παιδί μου να μεγαλώνει και να το καμαρώνω, κάθε φόβος εξαφανίστηκε εντελώς. Σήμερα, δεν με απασχολεί καθόλου το πώς με βλέπει ο άλλος ή αν βάζει πρώτα την ταυτότητά μου. Γιατί μέσα από αυτή την έκθεση, μέσα από αυτόν τον αγώνα, καταφέραμε να φέρουμε αυτό το υπέροχο πλάσμα στη ζωή μας. Και για μένα, ο ρόλος του πατέρα –που είναι η μεγαλύτερη κατάκτηση και ευλογία της ζωής μου– είναι ανώτερος από κάθε τίτλο ηθοποιού, από κάθε ρόλο και από κάθε θεατρική παράσταση.
Έχετε νιώσει ότι έπρεπε να «μικρύνετε» τον εαυτό σας για να γίνετε αποδεκτός;
Ναι, το έχω νιώσει. Είναι ένας ρόλος και μια λειτουργία που μου επιβλήθηκε από πολύ νωρίς. Να «μικραίνω» για να είμαι αποδεκτός. Το θέμα όμως είναι ότι αυτό δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Είναι μια παράλληλη κατάσταση που συμβαίνει ακόμα και σήμερα. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν στιγμές που, από κεκτημένη ταχύτητα, πιάνω τον εαυτό μου να μαζεύεται. Από την άλλη πλευρά όμως, υπάρχει μια παράλληλη ζωή όπου λειτουργώ με περηφάνια, διεκδικώντας αθόρυβα και σταθερά τα αυτονόητα δικαιώματά μου στη ζωή. Αυτές οι δύο πλευρές συνυπάρχουν μέσα μου κάθε μέρα.
Θεωρείτε ότι τα σημερινά παιδιά μεγαλώνουν σε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον από ό,τι η δική σας γενιά;
Αν με τον όρο «ασφαλές περιβάλλον» εννοούμε ότι υπάρχει πλέον ένας μεγαλύτερος χώρος για την αποδοχή, τότε ναι, σίγουρα τα πράγματα είναι καλύτερα. Αν όμως το δούμε ρεαλιστικά, με τη βία που επικρατεί γύρω μας στις μέρες μας, ίσως και να μην είναι τελικά τόσο ασφαλές.
Από την άλλη, νιώθω ότι η νέα γενιά μεγαλώνει σ' ένα περιβάλλον πάρα πολύ αποστειρωμένο. Η τεχνολογία έχει κάνει τα πάντα τόσο εύκολα, που όλα τα βρίσκουν έτοιμα στο πιάτο. Βέβαια, για να είμαστε ειλικρινείς, αυτή η «αποστείρωση» και η ευκολία αφορά κυρίως τα παιδιά στις μεγαλουπόλεις. Τα παιδιά στην επαρχία βρίσκονται σε μια τελείως διαφορετική μοίρα, όπου δεν υπάρχει τίποτα το ευνοϊκό για εκείνα.
Η μεγάλη μου ευχή, λοιπόν, είναι να αλλάξει αυτό. Να βαρεθούν κάποια στιγμή τα παιδιά τις οθόνες και να ξαναφουντώσουν μέσα τους συναισθήματα ζωτικής σημασίας, που σήμερα θάβονται σε αυτή την ευκολία της καθημερινότητας. Μιλάω για τη σεξουαλικότητα, τον ερωτισμό, το ζωντανό φλερτ, την αληθινή επικοινωνία. Θέλω να ξαναζήσουν την αγωνία του να βγεις για ένα ποτό σε ένα μπαρ, να κοιτάξεις τον άλλον στα μάτια, να νιώσεις τη χημεία και να διεκδικήσεις. Αυτά τα έντονα, ζωντανά συναισθήματα είναι που μας κρατάνε ανθρώπους και είναι κρίμα να χάνονται πίσω από μια εφαρμογή ή ένα chat.
Η παράσταση αναφέρεται στις αλλαγές των τελευταίων 20 χρόνων. Ποια θεωρείτε τη σημαντικότερη κατάκτηση;
Μέσα σε αυτά τα είκοσι χρόνια έγιναν βήματα που κάποτε φάνταζαν αδιανόητα. Για μένα, η σημαντικότερη κατάκτηση είναι η θεσμική αναγνώριση της ισότητας, με αποκορύφωμα τον νόμο για τον γάμο και την τεκνοθεσία . Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, αυτή η εξέλιξη ήταν μια τρομερή ικανοποίηση, γιατί έδωσε μια γερή «κλωτσιά» στον συντηρητισμό μιας κοινωνίας που ίσως δεν περίμενε ποτέ μια τέτοια αλλαγή.
Βέβαια, το αν θα έπρεπε να είναι προϋποθέση ο γάμος για να αναγνωριστούν δύο γονείς, είναι μια άλλη, μεγάλη κουβέντα. Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι μέσα σε αυτά τα είκοσι χρόνια δεν έγινε καμία ουσιαστική δουλειά, ούτε στο κράτος, ούτε στην κοινωνία, ούτε στα σχολεία, ώστε να εκπαιδευτούν οι άνθρωποι για αυτή την αλλαγή. Ακόμα και σήμερα, δεν υπάρχουν θεσμικές, ριζικές αλλαγές στα σχολεία για τη συμπερίληψη. Τα πάντα επαφίενται αποκλειστικά στην ευχέρεια, την ευαισθησία και το φιλότιμο του εκάστοτε δασκάλου. Αν πετύχεις καλό άνθρωπο, έχει καλώς· αν όχι, το παιδί μένει απροστάτευτο.
Εδώ πάμε να δηλώσουμε τα παιδιά μας μετά τις υιοθεσίες και στις επίσημες πλατφόρμες του κράτους δεν υπάρχει καν στήλη για «Γονέα 2». Αναγκάζεται ο ένας γονιός, είτε είναι άντρας είτε γυναίκα, να υπογράφει στο κουτάκι της «μάνας» επειδή το σύστημα δεν έχει ενημερωθεί. Αυτό από μόνο του δείχνει το μέγεθος του παραλόγου. Αν με ρωτάτε, λοιπόν, «γιατί» παρά τις ελλείψεις αυτή παραμένει η σημαντικότερη κατάκτηση, η απάντηση για μένα έχει ονοματεπώνυμο: είναι το παιδί μου. Το ότι σήμερα μπορώ να το κρατάω αγκαλιά, να το βλέπω να μεγαλώνει και να ξέρω ότι η οικογένειά μας έχει νομική υπόσταση, είναι η μεγαλύτερη δικαίωση. Η μεγαλύτερη κατάκτηση είναι ότι, παρά το συντηρητικό σύστημα που ακόμα καθυστερεί να εκπαιδευτεί, δόθηκε στα παιδιά μας το δικαίωμα να έχουν ασφάλεια, κι εμάς μας επετράπη να γίνουμε οι γονείς που πάντα ονειρευόμασταν.
Ως ανοιχτά γκέι άνδρας, σύζυγος και πατέρας, νιώθετε ότι εκπροσωπείτε μια πραγματικότητα που μέχρι πρόσφατα ήταν αόρατη;
Ναι, την εκπροσωπώ αυτή την πραγματικότητα, αλλά αυτό έγινε φυσικά, μέσα από την ανάγκη μου να ζήσω τη ζωή μου στο φως, με περηφάνια και χωρίς εκπτώσεις. Μέχρι πολύ πρόσφατα, η εικόνα ενός γκέι άνδρα που είναι σύζυγος και πατέρας ήταν εντελώς αόρατη στην ελληνική κοινωνία ή μάλλον, την κρατούσαν επίτηδες στο σκοτάδι. Θέλω όμως να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν θέλω, ούτε επιδίωξα ποτέ να γίνω πρότυπο για κανέναν. Είμαι πρότυπο μόνο για τον εαυτό μου και για την οικογένειά μου. Και στην τελική, θέλω να έχω την ελευθερία, κάποιες περιόδους της ζωής μου, να μην είμαι πρότυπο για απολύτως κανέναν. Έχω το δικαίωμα να κουραστώ, να κάνω λάθη, να είμαι απλά ο εαυτός μου χωρίς το βάρος των προσδοκιών κανενός.
Όπως σας είπα και πριν σε αυτή μας τη συζήτηση, όταν προβάλαμε την ιστορία μας την εποχή του νομοσχεδίου, ο σκοπός ήταν διπλός για εμένα. Δεν έγινε μόνο για να πιέσει την κατάσταση θεσμικά ώστε να περάσει ο νόμος. Έγινε κυρίως για τα παιδιά στην ελληνική επαρχία. Ήθελα να μάθουν για την ιστορία μας, να δουν ότι υπάρχει αυτή η προοπτική και να πάρουν ελπίδα. Γιατί αυτά τα παιδιά το μόνο που ζητάνε είναι να ζήσουν ελεύθερα την αλήθεια τους, αλλά δυστυχώς βρίσκουν ακόμα μπροστά τους αμέτρητα εμπόδια. Αν, λοιπόν, αυτή η δημόσια παρουσία μας έδωσε τότε ορατότητα και μια ανάσα σε εκείνα τα παιδιά που ένιωθαν μόνα τους μακριά από τις μεγαλουπόλεις, τότε όλη εκείνη η έκθεση άξιζε τον κόπο. Κατά τα άλλα, η δική μου προσωπική μάχη δίνεται αθόρυβα μέσα στο σπίτι μας, με το να είμαι σωστός απέναντι στον άνθρωπό μου και στο παιδί μας, αποδεικνύοντας ότι η αγάπη δεν μπαίνει σε καλούπια.
Υπήρξαν στιγμές που φοβηθήκατε τις αντιδράσεις της κοινωνίας απέναντι στην οικογένειά σας;
Την πρώτη φορά που προβάλαμε την ιστορία μας δημόσια και αρχίσαμε να δεχόμαστε τις πρώτες αρνητικές αντιδράσεις (λίγες) και τα διάφορα μηνύματα, η αλήθεια είναι ότι ταρακουνήθηκα λίγο. Είναι μια φυσιολογική, ανθρώπινη αντίδραση όταν έρχεσαι ξαφνικά αντιμέτωπος με τέτοιο όγκο σχολίων. Πολύ γρήγορα, όμως, κατάλαβα περί τίνος τσίρκου πρόκειται. Συνειδητοποίησα ότι όλο αυτό το πράγμα δεν έχει καμία πραγματική υπόσταση. Οπότε όχι, πλέον δεν φοβάμαι καθόλου τις τσιρίδες.
Όταν βλέπεις την αγάπη και τη σταθερότητα που υπάρχει μέσα στο ίδιο σου το σπίτι, καταλαβαίνεις ότι οι φωνές του κόσμου έξω από αυτό είναι απλώς θόρυβος. Δεν μπορεί να με τρομάξει το μίσος ανθρώπων που κρύβονται πίσω από πληκτρολόγια, όταν η δική μου καθημερινότητα είναι γεμάτη από την αληθινή ουσία της οικογένειάς μου.
Τι σημαίνει για σας η λέξη «οικογένεια»;
Είναι κάτι που το λέμε και μέσα στην παράσταση και με εκφράζει απόλυτα. Για μένα, οικογένεια σημαίνει ανθεκτικότητα. Σημαίνει να είσαι ανοιχτός, να μπορείς να λειτουργείς και να δουλεύεις μέσα σε μια ομάδα, να έχεις το θάρρος να παραδέχεσαι τα λάθη σου και, πάνω από όλα, να είσαι ειλικρινής. Οικογένεια δεν είναι απλώς μια ωραία, στατική εικόνα. Είναι μια καθημερινή, ζωντανή διαδικασία όπου πέφτεις, σηκώνεσαι, εξελίσσεσαι μαζί με τους ανθρώπους σου και μαθαίνεις να αντέχεις στα δύσκολα, έχοντας ως βάση την απόλυτη αλήθεια μεταξύ σας. Αυτό είναι για μένα η πραγματική ασφάλεια.
Ποιο είναι το σημαντικότερο μάθημα που σας έχει δώσει το παιδί σας;
Το παιδί μου με έκανε να ανακαλύψω την πυρηνική μου αλήθεια. Είναι το μοναδικό πλάσμα σε αυτή τη ζωή που καταλαβαίνει τόσο βαθιά το πώς λειτουργώ. Μαζί του έχω μια επικοινωνία που ξεπερνά τα προφανή. Είναι ένα δέσιμο απόλυτα ειλικρινές, τόσο σε εγκεφαλικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο. Απέναντί του δεν υπάρχουν προσωπεία, άμυνες ή δεύτερες σκέψεις. Αυτό είναι και το σπουδαιότερο μάθημα που μου έδωσε. Η απόλυτη ειλικρίνεια και το να είσαι γυμνός από φίλτρα μπροστά σε έναν άλλον άνθρωπο, δεν σε κάνει ευάλωτο, αλλά σου αποκαλύπτει ποιος πραγματικά είσαι.
Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ένας θεατής φεύγοντας από το θέατρο;
Δεν θέλω να φύγει έχοντας στο μυαλό του μεγάλα μηνύματα ή έτοιμες απαντήσεις. Θα ήθελα απλώς, κοιτάζοντας την ιστορία μας, να πάρει μαζί του λίγη από την ανθεκτικότητά μας και να νιώσει την ανάγκη να ζήσει τη δική του αλήθεια, έξω από στερεότυπα και καλούπια. Ειδικά αν πρόκειται για έναν θεατή που κουβαλάει μέσα του τα ζόρια της επαρχίας ή τον φόβο της απόρριψης, θα ήθελα φεύγοντας να νιώσει μια στάλα ελπίδας και να καταλάβει ότι δεν είναι μόνος. Και για όλους τους υπόλοιπους, ίσως μια υπενθύμιση: ότι έχουμε όλοι το δικαίωμα να μην είμαστε τέλειοι, να κάνουμε λάθη, αλλά να συνεχίζουμε να προχωράμε ως ομάδα, με ειλικρίνεια και αγάπη. Τίποτα περισσότερο.
