Πετρέλαιο: Το brent στα 112$ είναι μόνο η «βιτρίνα» – Γιατί οι καταναλωτές πληρώνουν πολύ ακριβότερα

Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, διαμορφώνεται ένα ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) πετρελαίου και των πραγματικών τιμών που καθορίζουν το τελικό κόστος για τους καταναλωτές.

Το διεθνές σημείο αναφοράς του Brent έχει εκτιναχθεί πάνω από 50%, φτάνοντας περίπου τα 112 δολάρια το βαρέλι, καθώς το σχεδόν πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή περιορίζουν δραματικά την προσφορά.

Ωστόσο, όπως αναφέρει η imerisia.gr, η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι το κόστος σχεδόν κάθε φυσικού βαρελιού αυξάνεται ακόμη περισσότερο, καθώς η στενότητα στην αγορά ωθεί ανοδικά τις τιμές των προϊόντων που χρησιμοποιούν οι καταναλωτές στην καθημερινότητά τους, όπως η βενζίνη, το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών.

Η κατάσταση στην Ασία, τη μεγαλύτερη σε κατανάλωση «μαύρου χρυσού» περιοχή του πλανήτη, είναι ενδεικτική της κρίσης. Τα διυλιστήρια αναγκάζονται να αγοράζουν φορτία από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, πληρώνοντας υπέρογκα premiums πάνω από την τιμή του Brent, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να εξασφαλίσουν όποιες ποσότητες είναι διαθέσιμες. Αυτό το αυξημένο κόστος μετακυλίεται άμεσα στις εταιρείες μεταφορών που αισθάνονται πλέον το βάρος της ακρίβειας, ενώ σε ορισμένες περιοχές περιορίζονται ήδη οι αγορές καυσίμων που τροφοδοτούν τη ναυτιλία.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν ξεπεράσει τα 200 δολάρια το βαρέλι, με τις μεγάλες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες να δηλώνουν επίσημα ότι οι επιβάτες θα επωμιστούν το επιπλέον κόστος μέσω των εισιτηρίων.

Η εντυπωσιακή απόκλιση μεταξύ των futures και της φυσικής αγοράς οφείλεται εν μέρει στις επιθετικές προσπάθειες των ΗΠΑ να συγκρατήσουν τις τιμές, κυρίως μέσω των συνεχών αποδεσμεύσεων στρατηγικών αποθεμάτων. Όπως σημειώνει το Bloomberg, η παγκόσμια οικονομία υφίσταται στην πραγματικότητα ένα πολύ ισχυρότερο πληθωριστικό πλήγμα από αυτό που υποδηλώνουν τα futures, αυξάνοντας τις πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες αλλά και στην κυβέρνηση Τραμπ ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Ο Τζεφ Κάρι της Carlyle Group είναι κατηγορηματικός, τονίζοντας πως οι αγορές παραγώγων έχουν αποσυνδεθεί πλήρως από τη φυσική αγορά και ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα τεράστιο σοκ προσφοράς.

Το σοκ αυτό ενδέχεται να επιδεινωθεί περαιτέρω, με την Goldman Sachs και τη Citigroup να εκτιμούν ότι τα futures μπορεί να φτάσουν σε ιστορικά υψηλά τις επόμενες εβδομάδες, ξεπερνώντας ακόμη και τα 147,50 δολάρια του 2008. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε αυτό που ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία, καθώς επηρεάζονται περίπου 17 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο. Το Brent πλησίασε δύο φορές τα 120 δολάρια τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ασκώντας αφόρητες πιέσεις στην Ουάσιγκτον για άμεση παρέμβαση.

Σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι εξετάζονται νέες παρεμβάσεις, ενώ προχώρησε σε δηλώσεις που αιφνιδίασαν την αγορά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο χαλάρωσης ορισμένων κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, παρά την εμπόλεμη σύρραξη. Παράλληλα, εξετάζεται η χαλάρωση περιορισμών για το ρωσικό πετρέλαιο που βρίσκεται εν πλω, καθώς τα εργαλεία της Ουάσιγκτον φαίνεται να εξαντλούνται όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και ο κίνδυνος φυσικών ζημιών στις υποδομές παραμένει ενεργός.

Η πίεση στην πραγματική οικονομία είναι ήδη ορατή. Στις ΗΠΑ η τιμή της βενζίνης πλησιάζει τα 4 δολάρια ανά γαλόνι και το ντίζελ έχει ξεπεράσει τα 5 δολάρια, ενώ στη Γερμανία οι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές πετρελαίου θέρμανσης στις απολύτως απαραίτητες. Η έντονη αναζήτηση φυσικών φορτίων αποτυπώνεται ανάγλυφα στις τιμές: το benchmark του Ομάν ξεπέρασε τα 162 δολάρια το βαρέλι και το Murban από τα ΗΑΕ τα 145 δολάρια.

Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του και οι Ιρανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται απρόθυμοι να συζητήσουν το άνοιγμα των Στενών, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι δεν διαφαίνεται άμεση ανακούφιση, με την ενεργειακή κρίση να κλιμακώνεται όσο πλήττονται περισσότερες υποδομές.