Νόμος Κατσέλη: Ποιοι δανειολήπτες ωφελούνται από τη νέα ρύθμιση μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου

Νέα δεδομένα για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη δημιουργεί η κυβερνητική ρύθμιση που έρχεται να εφαρμόσει την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων.

Η κυβέρνηση άναψε τελικά το «πράσινο φως» για την εφαρμογή της απόφασης, έπειτα από περίπου 20 ημέρες αναμονής, με τη ρύθμιση να αναμένεται να ψηφιστεί στη Βουλή και να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή.

Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους δανειολήπτες που βρίσκονται ακόμη εντός της προστατευτικής ασπίδας του Νόμου Κατσέλη, καθώς αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζονται οι τόκοι στα ρυθμισμένα δάνεια.

Την απόφαση καλωσόρισε και η Λούκα Κατσέλη, το όνομα της οποίας έχει συνδεθεί με τον συγκεκριμένο νόμο, λέγοντας στο OPEN ότι «πρυτάνευσε η λογική».

Ποιοι ωφελούνται από τη νέα ρύθμιση

Η ρύθμιση αφορά πάνω από 100.000 δανειολήπτες που έχουν ενεργή ρύθμιση. Πρόκειται για ανθρώπους που παραμένουν ακόμη μέσα στο πλαίσιο προστασίας του Νόμου Κατσέλη και δεν έχουν εκπέσει από αυτό.

Για αυτούς τους δανειολήπτες, η απόφαση του Αρείου Πάγου οδηγεί σε νέο τρόπο υπολογισμού των τόκων, με αποτέλεσμα να προκύπτει σε αρκετές περιπτώσεις σημαντική μείωση της μηνιαίας δόσης.

Το βασικό σημείο είναι ότι οι τόκοι δεν υπολογίζονται πλέον με τον ίδιο τρόπο που τους υπολόγιζαν τράπεζες και servicers, δηλαδή με βάση το συνολικό υπόλοιπο της οφειλής, αλλά με βάση τη μηνιαία δόση, όπως έκρινε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

Αυτό σημαίνει ότι για πολλούς δανειολήπτες η μηνιαία επιβάρυνση περιορίζεται αισθητά και η συνολική διάρκεια ή το συνολικό ποσό αποπληρωμής μπορεί να επηρεαστεί θετικά.

Το παράδειγμα με τη μείωση της δόσης

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δανειολήπτη που είχε υπόλοιπο δανείου 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο του 2024.

Με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού, η μηνιαία δόση του ανερχόταν στα 731 ευρώ για 30 μήνες. Με τη νέα μέθοδο, η δόση μειώνεται στα 483 ευρώ.

Σύμφωνα με το ίδιο παράδειγμα, ο τόκος πέφτει στο 1 ευρώ, ενώ για την προηγούμενη περίοδο ο δανειολήπτης είχε πληρώσει επιπλέον 7.440 ευρώ. Παράλληλα, οι δόσεις μειώνονται από 255 σε 200.

Το παράδειγμα δείχνει στην πράξη πόσο μεγάλη μπορεί να είναι η διαφορά για έναν δανειολήπτη, όταν αλλάζει η βάση υπολογισμού των τόκων.

Ποιοι μένουν εκτός

Παρά την ανακούφιση για όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις, υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες οφειλετών που μένουν εκτός.

Η πρώτη κατηγορία είναι όσοι έχουν αποπληρώσει πλήρως το δάνειό τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, δεν πρόκειται για πολύ μεγάλο αριθμό δανειοληπτών, καθώς υπολογίζεται ότι είναι περίπου 3% έως 5% όσων είχαν αρχικά ενταχθεί στον Νόμο Κατσέλη.

Η δεύτερη και πιο κρίσιμη κατηγορία είναι οι δανειολήπτες που έχουν κηρυχθεί έκπτωτοι από τη ρύθμιση. Πρόκειται για ανθρώπους που, για διάφορους λόγους, βγήκαν εκτός της προστασίας του νόμου.

Εδώ ακριβώς επικεντρώνεται η πολιτική αντιπαράθεση.

Η κριτική της αντιπολίτευσης

Η αντιπολίτευση μιλά για επιλεκτική αποκατάσταση της νομιμότητας και ζητά να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης.

Σύμφωνα με την κριτική που ασκείται, χιλιάδες δανειολήπτες βρέθηκαν εκτός του Νόμου Κατσέλη μετά από εξώδικα των servicers. Μάλιστα, όπως υποστηρίζεται, κάποιοι από αυτούς δεν μπορούσαν να πληρώσουν δόσεις που είχαν υπολογιστεί με τρόπο που σήμερα, μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, κρίνεται λανθασμένος.

Με άλλα λόγια, η αντιπολίτευση λέει ότι υπάρχουν δανειολήπτες που μπορεί να έχασαν την προστασία του νόμου επειδή δεν κατέβαλλαν δόσεις οι οποίες είχαν επιβαρυνθεί με τόκους που πλέον θεωρούνται παράτυπα υπολογισμένοι.

Γι’ αυτό ζητείται να υπάρξει δυνατότητα επανεξέτασης ή επανένταξης για όσους κηρύχθηκαν έκπτωτοι εξαιτίας τέτοιων επιβαρύνσεων.

Τι απαντούν πηγές του υπουργείου Οικονομικών

Από την πλευρά τους, πηγές του υπουργείου Οικονομικών απαντούν ότι η εικόνα δεν είναι ίδια για όλους τους έκπτωτους δανειολήπτες.

Σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, περίπου το 70% όσων έχουν κηρυχθεί έκπτωτοι από τη ρύθμιση δεν είχαν πληρώσει ούτε μία δόση. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, οι δόσεις είχαν καθοριστεί με βάση τα εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία τους.

Με αυτό το επιχείρημα, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχωρίσει όσους πιθανόν αδικήθηκαν από τον τρόπο υπολογισμού των τόκων από εκείνους που, κατά την άποψή της, δεν τήρησαν εξαρχής τις υποχρεώσεις τους.

Το πολιτικό pressing συνεχίζεται

Το θέμα, πάντως, δεν κλείνει με τη ρύθμιση. Η αντιπολίτευση επιμένει ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα, ενώ η πίεση προς το υπουργείο Οικονομικών και την κυβέρνηση παραμένει έντονη.

Το βασικό ερώτημα είναι αν η εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου θα περιοριστεί μόνο σε όσους έχουν ενεργή ρύθμιση ή αν θα υπάρξει κάποια πρόβλεψη και για όσους έχασαν την προστασία του νόμου λόγω δόσεων που σήμερα επανυπολογίζονται.

Παρέμβαση στο θέμα έχει κάνει και ο Αντώνης Σαμαράς, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν πιο συνολική αντιμετώπιση, ώστε να μην υπάρξουν δανειολήπτες δύο ταχυτήτων.

Ένα κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση

Η νέα ρύθμιση αποτελεί σημαντική ανάσα για χιλιάδες δανειολήπτες που συνεχίζουν να βρίσκονται εντός του Νόμου Κατσέλη. Για αυτούς, η μείωση των δόσεων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ειδικά σε μια περίοδο που η ακρίβεια και το κόστος ζωής πιέζουν τα νοικοκυριά.

Ωστόσο, το ζήτημα όσων μένουν εκτός παραμένει ανοιχτό και πολιτικά ευαίσθητο.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου έφερε ένα νέο πλαίσιο στον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Η κυβερνητική ρύθμιση καλείται τώρα να δείξει αν η εφαρμογή της θα είναι πλήρης, δίκαιη και χωρίς νέες αδικίες για τους δανειολήπτες που βρέθηκαν τα προηγούμενα χρόνια αντιμέτωποι με τράπεζες, funds και servicers.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η ρύθμιση θα λειτουργήσει ως πραγματική αποκατάσταση ή αν θα ανοίξει νέο κύκλο πολιτικής και δικαστικής αντιπαράθεσης