Λαϊκή αγορά: Τα 20€ δεν φτάνουν – Παραγωγοί περιγράφουν εκτίναξη κόστους και αποψίλωση πάγκων

Η συζήτηση για το «καλάθι» της λαϊκής επανέρχεται επιτακτικά: με 20€ δεν γεμίζει. Στη λαϊκή της Ηλιούπολης, παραγωγοί επισημαίνουν ότι η ακρίβεια δεν ξεκινά από τον πάγκο, αλλά τροφοδοτείται από το συνολικό κόστος παραγωγής και μεταφοράς από το χωράφι στο ράφι. Οι καταναλωτές περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα, ενώ οι ίδιοι οι αγρότες μιλούν για ζήτημα επιβίωσης.

«Δεν ζητάμε ελεημοσύνη, ζητάμε επιβίωση»

Παραγωγοί που βρέθηκαν μπροστά στην κάμερα εξήγησαν ότι η κατάσταση επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Όπως λένε, «ο αγρότης γίνεται δεύτερο επάγγελμα» καθώς πολλοί δεν μπορούν να καλλιεργήσουν με τα σημερινά δεδομένα, με αποτέλεσμα χωράφια να μένουν «άσπαρτα». Το μήνυμα είναι σαφές: μείωση κόστους για να σταθεί η παραγωγή.

Το κόστος που «καίει»: καύσιμα, ρεύμα, λιπάσματα

Στις αναλογίες που παραθέτουν οι ίδιοι οι παραγωγοί αποτυπώνεται η πίεση: παλαιότερα, 1 λίτρο πετρέλαιο αντιστοιχούσε περίπου σε 1 κιλό σιτάρι, ενώ σήμερα, όπως λένε, απαιτούνται ακόμη και 10 κιλά σιτάρι για το ίδιο λίτρο καυσίμου. Αντίστοιχα, το λίπασμα από περίπου 12€ πριν πέντε χρόνια φτάνει πλέον τα 36€.

Στο ενεργειακό κόστος, η εικόνα είναι εξίσου ασφυκτική: λογαριασμοί για γεώτρηση που δούλευε αδιάκοπα υπολογίζονται ότι από περίπου 10.000€ εκτινάχθηκαν στα 28.000€ και, παρά μια αποκλιμάκωση, παραμένουν στα επίπεδα των 20.000€. Παρότι αναγνωρίζονται ορισμένες ενισχύσεις (όπως στο ρεύμα ή μέσω πλατφόρμας που συνδέεται με φοροελαφρύνσεις), οι παραγωγοί τις χαρακτηρίζουν βοήθεια που δεν επαρκεί για να ισοσκελίσει τις αυξήσεις.

«Συμφέρει ο έμπορος, όχι ο παραγωγός» – Λιγοστεύουν οι πάγκοι

Η μετατόπιση από την παραγωγή στο εμπόριο αποτυπώνεται και στη σύνθεση των λαϊκών αγορών. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν για τη σημερινή εικόνα στην Ηλιούπολη, από περίπου 400 πάγκους στο παρελθόν (με 280 παραγωγούς και 120 επαγγελματίες), σήμερα λειτουργούν περίπου 240, μοιρασμένοι σε 120 παραγωγούς και 120 επαγγελματίες. Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι όλο και περισσότεροι αποχωρούν ή κρατούν την αγροτική δραστηριότητα ως δεύτερη δουλειά.

Καταναλωτές με αυστηρό προϋπολογισμό

Στο μέτωπο της κατανάλωσης, η εικόνα είναι εξίσου πιεστική. Με 20€ ή έστω 30€ την εβδομάδα, όπως τονίστηκε, το καλάθι περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα ακόμη και στη λαϊκή. Η συζήτηση έφτασε μέχρι και στην πρόταση για μια «ζωντανή δοκιμή» αγορών με συγκεκριμένο ποσό, ώστε να φανεί στην πράξη τι μπορεί να βάλει ένα νοικοκυριό στο καρότσι του.

Το κοινό νήμα σε όλες τις μαρτυρίες είναι πως η ακρίβεια δεν «γεννιέται» στον πάγκο, αλλά στη διαδρομή της παραγωγής. Η ουσιαστική ανακούφιση, όπως υπογραμμίζουν οι άνθρωποι της αγοράς, περνά μέσα από στοχευμένη μείωση του κόστους για να μπορέσουν οι παραγωγοί να καλλιεργήσουν, να πουλήσουν πιο προσιτά και να παραμείνουν στο επάγγελμα.