Στεγαστικό: Ανακαινίσεις έως 95%, «Σπίτι μου ΙΙΙ» και φρένο σε νέα Airbnb

Σε σταδιακή εφαρμογή μπαίνει ένα νέο πλέγμα παρεμβάσεων για το στεγαστικό, με βασικό στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να περιοριστούν οι πιέσεις που εξακολουθούν να καταγράφονται στην αγορά των ενοικίων.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει από γενναίες επιδοτήσεις για ανακαινίσεις και φορολογικά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες έως περιορισμούς στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις σε επιβαρυμένες περιοχές. Παράλληλα, από τον Ιανουάριο του 2027 προγραμματίζεται η έναρξη του νέου προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ».

Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών, η επιστροφή ενοικίου σε δικαιούχους στα τέλη Νοεμβρίου, καθώς και νέες φορολογικές ρυθμίσεις που αναμένεται να περιληφθούν στο πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ και να οδηγηθούν προς ψήφιση στη Βουλή τον Νοέμβριο.

Επιδότηση έως 95% για ανακαινίσεις κατοικιών

Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό έχει το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο θα χρηματοδοτεί εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.

Το πρόγραμμα υλοποιείται από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με πόρους του ΕΣΠΑ μέσω του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η επιδότηση για τις εργασίες μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες. Τα βασικά ποσοστά επιχορήγησης διαμορφώνονται από 70% έως 80%, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία, ενώ με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και στο 85% ή 95%.

Οι αιτήσεις δεν έχουν ακόμη ανοίξει. Η πλατφόρμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί αρχικά για κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια για ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, εκ των οποίων 14.000 αφορούν κλειστά ακίνητα και 80.000 ιδιοκατοικούμενες κατοικίες. Η έκδοση βεβαίωσης, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτόματα και έγκριση της χρηματοδότησης.

Για τα κλειστά ακίνητα προβλέπεται ότι, μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης, θα πρέπει είτε να χρησιμοποιηθούν για ιδιοκατοίκηση είτε να διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση ως κύρια κατοικία.

Αφορολόγητα ενοίκια για 36 μήνες

Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 παρατείνεται η δυνατότητα απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα των πρώτων 36 μηνών, όταν επιλέξιμες κατοικίες επιστρέφουν στη μακροχρόνια αγορά.

Η ρύθμιση αφορά ακίνητα έως 120 τ.μ., με δυνατότητα προσαύξησης κατά 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο παιδί πάνω από τα δύο, και προϋποθέτει σύμβαση μίσθωσης διάρκειας τουλάχιστον τριών ετών.

Κατά κανόνα, το ακίνητο θα πρέπει να ήταν κενό ή να μην είχε χρησιμοποιηθεί ως κατοικία κατά τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη. Στο μέτρο μπορούν επίσης να ενταχθούν κατοικίες που είχαν διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση το προηγούμενο φορολογικό έτος, εφόσον επιστρέψουν στη μακροχρόνια αγορά.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για μισθώσεις διάρκειας τουλάχιστον έξι συνεχόμενων μηνών σε γιατρούς και νοσηλευτές του Δημοσίου, εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης και ένστολους.

Παραμένουν οι περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις

Το «πάγωμα» των νέων εγγραφών ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση θα συνεχιστεί και το 2027 σε περιοχές όπου καταγράφεται αυξημένη πίεση στη στεγαστική αγορά.

Το μέτρο αφορά τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας καθώς και το 1ο δημοτικό διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης.

Οι περιορισμοί αφορούν τις νέες καταχωρίσεις και δεν συνιστούν γενική απαγόρευση λειτουργίας των ήδη υφιστάμενων καταλυμάτων. Στόχος είναι να περιοριστεί η περαιτέρω μεταφορά κατοικιών από τη μακροχρόνια στη βραχυχρόνια μίσθωση.

«Σπίτι μου ΙΙΙ» από τον Ιανουάριο του 2027

Για τον Ιανουάριο του 2027 προγραμματίζεται η έναρξη του νέου προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ.

Το πρόγραμμα θα προβλέπει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με διευρυμένα κριτήρια σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα.

Με βάση τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, το ηλικιακό όριο των δικαιούχων θα φτάνει έως τα 55 έτη, η εμπορική αξία του ακινήτου έως τις 300.000 ευρώ και το ανώτατο ύψος του δανείου έως τις 230.000 ευρώ, καλύπτοντας έως και το 90% της αξίας αγοράς.

Παράλληλα, προβλέπονται αυξημένα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά και δυνατότητα αγοράς μεγαλύτερων κατοικιών για πολύτεκνες οικογένειες.

Κοινωνικές κατοικίες μέσω δημόσιας περιουσίας

Στον στεγαστικό σχεδιασμό εντάσσεται και η δημιουργία 2.350 ενεργειακά αποδοτικών κατοικιών σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, με συνολικό προϋπολογισμό 435 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, περίπου 450 επιπλέον κατοικίες σχεδιάζεται να προκύψουν μέσω της ανακαίνισης δημόσιων κτιρίων, ενώ προωθείται και το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής με την αξιοποίηση των πρώτων οκτώ δημόσιων ακινήτων.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις βρίσκονται ακόμη σε στάδιο προγραμματισμού και η πραγματική τους επίδραση στην προσφορά κατοικιών θα εξαρτηθεί από τον χρόνο υλοποίησης των έργων.

Επιστροφή ενοικίου στις 30 Νοεμβρίου

Στις 30 Νοεμβρίου προγραμματίζεται η καταβολή της επιστροφής ενοικίου στους δικαιούχους, με βάση τα ποσά που κατέβαλαν για μισθώματα κατά το φορολογικό έτος 2025.

Για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια προβλέπεται διπλή επιστροφή ενοικίου.

Παράλληλα, εξετάζεται νέο φορολογικό κίνητρο για την κατασκευή κατοικιών που θα διατίθενται αποκλειστικά σε μακροχρόνια μίσθωση, στο πρότυπο του «build to rent». Οι ακριβείς όροι, το ύψος του κινήτρου και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του δεν έχουν ακόμη εξειδικευτεί.