Ευρωπαϊκό φυσικό αέριο πάνω από 100 ευρώ, για πρώτη φορά από το 2022 - Νέες πιέσεις

Πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα κινήθηκε την Τετάρτη η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ, για πρώτη φορά μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς κατέγραψαν άνοδο άνω του 4%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022. Το όριο των 100 ευρώ είχε να καταγραφεί από την περίοδο της μεγάλης αναταραχής που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Οι παράγοντες πίσω από την άνοδο

Η νέα εκτίναξη των τιμών αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων: στα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα, στην αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης λόγω χαμηλότερων θερμοκρασιών και στους φόβους ότι η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω διαταραχές στον παγκόσμιο εφοδιασμό με φυσικό αέριο.

Οι τιμές έχουν υπερτριπλασιαστεί σε σχέση με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ανατρέποντας γρήγορα την πρόοδο που είχε σημειωθεί τα προηγούμενα χρόνια στην προσπάθεια περιορισμού του ενεργειακού κόστους στην Ευρώπη.

Οι διαταραχές στον εφοδιασμό που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη προσθέσει περισσότερα από 100 δισ. ευρώ στον λογαριασμό της Ευρώπης για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.

Πιέσεις σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις

Η επιστροφή των τιμών σε τριψήφια επίπεδα αυξάνει την πίεση σε επιχειρήσεις, νοικοκυριά και κυβερνήσεις. Αν και η Ευρώπη παραμένει μακριά από τα ακραία επίπεδα της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης, οι ανατιμήσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής ήδη προκαλεί κοινωνικές εντάσεις σε τμήματα της περιοχής.

Παράλληλα, καταγράφονται ενδείξεις πίεσης στη μεταποίηση, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ζητήσει από τα κράτη-μέλη να εξετάσουν μέτρα για τον περιορισμό της ενεργειακής ζήτησης.

Ο Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, διευθυντής για το φυσικό αέριο και το LNG στην Ευρώπη στη Wood Mackenzie, χαρακτήρισε τα 100 ευρώ «ψυχολογικό όριο», σημειώνοντας ότι, με τη γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή να μεταβάλλεται έντονα, δεν θα χρειαστούν πολλά για να κινηθούν ακόμη υψηλότερα οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου.

Ο ρόλος του LNG και ο κίνδυνος ανταγωνισμού με την Ασία

Μια παρατεταμένη σύγκρουση ενδέχεται να αναγκάσει την Ευρώπη να πληρώσει υψηλότερες τιμές για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, ιδίως εάν κύματα ψύχους αυξήσουν ταυτόχρονα τη ζήτηση στην Ασία.

Τα χαμηλότερα από τα συνήθη αποθέματα αφήνουν την Ευρώπη σε μειονεκτική θέση καθώς εισέρχεται στον χειμώνα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί να προσφέρει υψηλότερες τιμές από άλλους αγοραστές, προκειμένου να εξασφαλίσει προμήθειες στην αγορά άμεσης παράδοσης.

Αν και οι θερμοκρασίες στη βορειοδυτική Ευρώπη ήταν υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα αυτή την εβδομάδα, οι προβλέψεις δείχνουν υποχώρηση τις επόμενες ημέρες. Την ίδια περίοδο, ψυχρά κύματα ενδέχεται να επηρεάσουν και περιοχές της Ασίας, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για φορτία LNG.

Γεωπολιτική αβεβαιότητα και περιορισμένες άμεσες λύσεις

Η Wall Street Journal, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει αρκετές χώρες του Περσικού Κόλπου πως θα πρέπει να είναι προετοιμασμένες για μια σύντομη αλλά εντατική στρατιωτική εκστρατεία μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Η προοπτική αυτή συνέβαλε και στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου την Τετάρτη.

Η Αν-Σοφί Κορμπό, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ανέφερε ότι οι επιπτώσεις δύο πολέμων πλέον συγκλίνουν, με τις τιμές των εμπορευμάτων να κινούνται ανοδικά και να αλληλοτροφοδοτούνται.

Σε επίπεδο πολιτικής, η Ευρώπη φαίνεται να έχει περιορισμένες άμεσες επιλογές για να μετριάσει τις επιπτώσεις στους καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι προϋπολογισμοί είναι ήδη πιεσμένοι.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται προς την αναβολή νέων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου, οι οποίοι θα μπορούσαν να δυσκολέψουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, όμως ένα τέτοιο μέτρο δεν αναμένεται να μειώσει άμεσα τις τιμές. Την ίδια ώρα, η πλήρης απαγόρευση του ρωσικού LNG εξακολουθεί να προβλέπεται για τον Ιανουάριο, ενώ υπάρχουν πιέσεις για επανεξέταση μέτρων που αυξάνουν το ενεργειακό κόστος.