Συντάξεις: Εισήγηση για αύξηση ορίων έως το 2080 – Καμία πρόθεση αλλαγής στα βασικά όρια λέει η κυβέρνηση

Στο προσκήνιο επανέρχεται το θέμα των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προκρίνει αλλαγές με ορίζοντα δεκαετιών, ώστε να ανταποκρίνεται το σύστημα στη γήρανση του πληθυσμού και στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Στον αντίποδα, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να μεταβάλει τα βασικά όρια που ισχύουν σήμερα.

Τι προτείνει η Κομισιόν

Σύμφωνα με τα όσα παρουσιάστηκαν, για την πλήρη σύνταξη το γενικό όριο ηλικίας προβλέπεται να αυξάνεται σταδιακά από τα σημερινά 67 έτη, στα 68 από το 2030, στα 70 από το 2050 και έως τα 72 το 2080.

Για την πλήρη σύνταξη με 40 έτη ασφάλισης, το σημερινό όριο των 62 ετών προτείνεται να ανέβει σταδιακά: πρώτα στα 63 γύρω στο 2030, με νέο βήμα προς τα 65 στα μέσα της δεκαετίας του 2050 και τελικό στόχο τα 67 έως το 2080.

Τι ισχύει σήμερα

Σήμερα, πλήρη σύνταξη λαμβάνει κάποιος στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 έτη εφόσον έχει 40 χρόνια απασχόλησης. Ισχύει νόμος που προβλέπει επανεξέταση των ορίων ηλικίας με βάση το προσδόκιμο ζωής ανά τριετία. Το 2024 δεν μεταβλήθηκαν τα βασικά όρια, υπήρξαν όμως αλλαγές σε ενδιάμεσες κατηγορίες που έβγαιναν νωρίτερα. Με βάση τον ίδιο νόμο, το θέμα πρέπει να τεθεί εκ νέου προς συζήτηση μέχρι το τέλος του 2027.

Ποιοι ενδέχεται να επηρεαστούν

Σε περίπτωση ανόδου των ορίων, στο επίκεντρο βρίσκονται όσοι πλησιάζουν σήμερα τα 62 έτη χωρίς να έχουν συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης, εργαζόμενοι ηλικίας περίπου 55–60 ετών που δεν έχουν ήδη κατοχυρώσει δικαίωμα, καθώς και νεότεροι ασφαλισμένοι με αρκετά χρόνια μέχρι τη συνταξιοδότηση.

Η θέση της κυβέρνησης

Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι δεν είναι στις προθέσεις της κυβέρνησης να αυξήσει τα βασικά όρια (67 με 15ετία και 62 με 40ετία). Όπως τονίζεται, παρότι ο νόμος δίνει τη δυνατότητα προσαρμογών, αυτή δεν αξιοποιήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, καθώς δεν διαπιστώνεται μεσοπρόθεσμος κίνδυνος για το ασφαλιστικό.

Εργαζόμενοι συνταξιούχοι και «κύμα» αιτήσεων

Στη δημόσια συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των εργαζόμενων συνταξιούχων. Υπογραμμίστηκε ότι το φαινόμενο υπήρχε και στο παρελθόν, συχνά όμως με αδήλωτη εργασία, ενώ σήμερα είναι θεσμικά επιτρεπτό. Παράλληλα, παρατηρείται αυξημένος αριθμός αιτήσεων συνταξιοδότησης, με αρκετούς να σπεύδουν προκειμένου να «κλειδώσουν» δικαίωμα υπό τα ισχύοντα όρια. Ιδιαίτερα, αναφέρθηκε ότι πολλές αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες λόγω φόβου μελλοντικών αλλαγών στα ηλικιακά όρια.

Η εισφορά αλληλεγγύης στο μικροσκόπιο

Συζητήθηκε επίσης η εισφορά αλληλεγγύης των συνταξιούχων, μνημονιακό μέτρο του 2010–2011 που παραμένει σε ισχύ και επιβαρύνει συντάξεις άνω συγκεκριμένου ποσού. Το Ελεγκτικό Συνέδριο και ο Γενικός Επίτροπος έκριναν ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού –ο οποίος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ του ποσού– χρειάζεται επανεξέταση. Η κατεύθυνση που τίθεται είναι η αναμόρφωση του υπολογισμού και όχι η κατάργηση, με το αρμόδιο υπουργείο να αναμένει την καθαρογραφή της απόφασης πριν από τυχόν πρωτοβουλίες.

Παράλληλα, τέθηκε το θέμα της παρακράτησης 6% υπέρ υγείας στις κύριες συντάξεις, με την επισήμανση ότι πρόκειται για σημαντική επιβάρυνση και με απόψεις που ζητούν τη σταδιακή άρση της στο μέλλον.

Το ζήτημα των ορίων ηλικίας αναμένεται να επανέλθει θεσμικά έως το τέλος του 2027, στο πλαίσιο της νόμιμης τριετούς επανεξέτασης. Μέχρι τότε, οι ασφαλισμένοι σταθμίζουν επιλογές, ενώ αναμένονται και οι εξελίξεις για την εισφορά αλληλεγγύης.