Από το χωράφι στο ράφι: Χαμηλές τιμές για τους παραγωγούς, «φωτιά» για τους καταναλωτές

Το χάσμα ανάμεσα στην τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός και σε εκείνη που πληρώνει ο καταναλωτής συνεχίζει να διευρύνεται, με τα αγροτικά προϊόντα να παραμένουν φθηνά στο χωράφι αλλά ακριβά στο ράφι.

Παραγωγοί περιγράφουν ότι επωμίζονται το αυξανόμενο κόστος –ιδίως σε καύσιμα– χωρίς δυνατότητα μετακύλισης, την ώρα που στα σούπερ μάρκετ οι ίδιες κατηγορίες προϊόντων πωλούνται πολλαπλάσια ακριβότερα.

Οι παραγωγοί εγκλωβισμένοι στο κόστος

«Όσο και αν ανεβαίνει το πετρέλαιο, εμείς δεν μπορούμε να το περάσουμε στην αλυσίδα», ανέφερε χαρακτηριστικά παραγωγός, σημειώνοντας ότι τα όσπρια παραμένουν αδιάθετα στις αποθήκες και οι τιμές τους για τον αγρότη δεν ανεβαίνουν. Σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν, το σκληρό σιτάρι για ζυμαρικά «πήρε» μόλις 1 λεπτό/κιλό, ενώ για τα ρεβίθια οι τιμές παραγωγού κινούνται γύρω στα 0,80–0,90€ το κιλό.

Την ίδια στιγμή, στο ράφι τα ρεβίθια διατίθενται πολλαπλάσια: «μπορείτε να τα βρείτε 5–7€ το κιλό», ειπώθηκε στη συζήτηση, αναδεικνύοντας την απόσταση από την τιμή παραγωγού.

Εισαγωγές και μεσάζοντες στο μικροσκόπιο

Καταγγέλθηκε ότι μεγάλα σούπερ μάρκετ προτιμούν τυποποιημένα, εισαγόμενα όσπρια από χώρες της Ευρώπης, αλλά και από την Κίνα και την Ινδία, με αποτέλεσμα ελληνικά προϊόντα να «μένουν στα ράφια» των αποθηκών των παραγωγών. Παράγοντες της αγοράς μίλησαν για «στρεβλώσεις» και για μια εγχώρια αγορά «με πολλούς μεσάζοντες», στοιχείο που, όπως ειπώθηκε, επιβαρύνει την τελική τιμή για τον καταναλωτή.

Πίεση στα νοικοκυριά και αντιδράσεις

Η ακρίβεια δεν περιορίζεται στο καλάθι. Καταναλωτές –μεταξύ τους και συνταξιούχοι– περιέγραψαν δυσκολία να θερμάνουν το σπίτι με πετρέλαιο περί το 1,5€/λίτρο και παράπονα ότι το επίδομα δεν επαρκεί (αναφέρθηκε παράδειγμα 135€ για την Αττική). Έγινε λόγος και για αυξήσεις στο ρεύμα, ενώ ζητήθηκαν πιο αποτελεσματικοί έλεγχοι στην αγορά.

Τι απαντά η άλλη πλευρά

Συμμετέχων που υπερασπίστηκε τις κυβερνητικές επιλογές παρέθεσε παρεμβάσεις «με τα χρήματα που υπάρχουν»: επίδομα θέρμανσης αυξημένο κατά 30%, καταβολή 300€ στα τέλη Νοεμβρίου, «επιστροφή ενοικίου» σε 300.000 συνταξιούχους επίσης στα τέλη Νοεμβρίου και αύξηση συντάξεων 2,5–3% από τα τέλη Δεκεμβρίου, κάνοντας λόγο και για κατάργηση της «προσωπικής διαφοράς». Όπως ειπώθηκε, «έχει δοθεί ήδη 1 δισ. ευρώ» για την κρίση, με στόχο τη βέλτιστη δυνατή διαχείριση.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν επιτυχημένα παραδείγματα αγροτικών συνεταιρισμών –όπως στον Πήλιο– που διαθέτουν προϊόντα τους σε σούπερ μάρκετ εντός και εκτός Ελλάδας, ως μοντέλο που μπορεί να ενισχυθεί.

Προτάσεις για ανάσχεση της ακρίβειας

Από την πλευρά των παραγωγών τέθηκε πρόταση η Πολιτεία να εξασφαλίσει ένα 20% του χώρου στα ράφια των σούπερ μάρκετ αποκλειστικά για προϊόντα που προέρχονται απευθείας από παραγωγούς και αγροτικούς συνεταιρισμούς. Στόχος, όπως τονίστηκε, είναι να περιοριστούν οι μεσάζοντες και να φτάνουν φθηνότερα προϊόντα στον καταναλωτή.

Ζητήθηκε επίσης να ανοίξουν οι μεγάλες προμήθειες του Δημοσίου –όπως στον Στρατό και στα νοσοκομεία– για απευθείας αγορές από Έλληνες παραγωγούς, χωρίς ενδιάμεσες εταιρείες. «Δεν έχουμε πόρτα προς τα σούπερ μάρκετ», τόνισε παραγωγός, περιγράφοντας τα εμπόδια εισόδου για τα ελληνικά προϊόντα στην οργανωμένη λιανική.