Κεντροαριστερά: Ελιγμοί και τακτικισμοί με φόντο τη «σύγκλιση» - Οι κινήσεις του ΠΑΣΟΚ και του Τσίπρα

Όλες οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν ένα πολιτικό σκηνικό εξαιρετικά ρευστό, που προμηνύει αφενός πως η αυτοδυναμία της πρώτης ΝΔ παραμένει δύσκολος στόχος. Αφετέρου, δε, καταγράφουν και έναν ανταγωνισμό για το ποιο κόμμα θα καταλάβει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Παράλληλα, όμως σε όσες πρόσφατες έρευνες ετέθη το ερώτημα εάν οι πολίτες προκρίνουν την εκλογική ενότητα των σχηματισμών αριστερά του Κέντρου, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων τους τάσσεται υπέρ της σύγκλισης των εν λόγω δυνάμεων ώστε από κοινού να «κοντράρουν» την Νέα Δημοκρατία του Κυριάκο Μητσοτάκη.

Πνεύμα διαλόγου

Το αίτημα αυτό φαίνεται μάλιστα να το ενστερνίζονται και οι περισσότεροι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ των εθνικών και των ευρωπαϊκών εκλογών. Σύμφωνα με την έρευνα της Opinion Poll για το dnews.gr, το 62% θεωρεί πως ένα κόμμα μόνο του δεν μπορεί να κερδίσει τον Μητσοτάκη, ενώ το 60,3% θεωρεί επιβεβλημένο να υπάρξει ψήφισμα στο επικείμενο συνέδριο του κόμματος για μη συνεργασία με τη ΝΔ, κάτι που ζητά μετ’ επιτάσεως ο Χάρτης Δούκας και απορρίπτει η υπόλοιπη ηγεσία του κόμματος.

Η επίδειξη ενωτικού πνεύματος απασχολεί και την ηγεσία της Χαριλάου Τρικούπη, που έχει εγκαταλείψει εδώ και λίγους μήνες την απορριπτική στάση που κρατούσε έναντι άλλων σχηματισμών. Η αρχή έγινε στα τέλη Δεκεμβρίου όταν ο Νίκος Ανδρουλάκης συμμετείχε διαδικτυακά σε κοινή εκδήλωση του «Κόσμου» του Πέτρου Κόκκαλη μαζί με τους Σωκράτη Φάμελλο και Αλέξη Χαρίτση. Από τότε η Χαριλάου Τρικούπη κρατά την εξής στάση: Λέει μεν «ναι» σε διάλογο με κόμματα στα αριστερά του, αλλά απορρίπτει την ιδέα κοινής εκλογικής καθόδου.

Πιο αναλυτικά, το ΠΑΣΟΚ επιμένει να μιλά για την αυτονομία του κόμματος, υπογραμμίζει τον στόχο για πρωτιά στις εκλογές έστω και με μια ψήφο και συμπληρώνει πως μετεκλογικά επιθυμεί μια προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας. Εσχάτως, όμως, εμφανίζεται ανοικτό σε συνομιλίες και σε κοινές κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες με άλλα σχήματα. Το στίγμα το έδωσε και επίσημα ο Νίκος Ανδρουλάκης στην τελευταία συνεδρίαση της Γραμματείας της ΚΟΕΣ πριν ένα δεκαήμερο, όπου εισηγήθηκε και αποφασίστηκε η διοργάνωση «στρογγυλού τραπεζιού» στο περιθώριο του συνεδρίου του κόμματος, όπου θα σταλούν προσκλήσεις τόσο σε πρόσωπα όσο και σε κόμματα.

Προσκλητήριο σε πρόσωπα, διάλογος με κόμματα

Στο επίπεδο της ενότητας του προοδευτικού χώρου το ΠΑΣΟΚ αναμένεται να κινηθεί διττά: Από τη μία θα απευθύνει κάλεσμα σε πρόσωπα και εκλεγμένους να ενταχθούν στο κόμμα της αξιωματική αντιπολίτευσης, ενώ πληροφορίες αναφέρουν πως ήδη γίνονται συζητήσεις, ώστε το συνέδριο να βρει το κόμμα με ενδυναμωμένη κοινοβουλευτική ομάδα και με «επαναπατρισθέντες» στο στελεχικό του δυναμικό. Σχετικές πληροφορίες φέρουν εσχάτως την Νίνα Κασιμάτη από τον ΣΥΡΙΖΑ να προσεγγίζει την Χαριλάου Τρικούπη, αλλά και τον Αλέξανδρο Αυλωνίτη, που έφυγε από το κόμμα Κασσελάκη, να έχει ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ.

Η τακτική του ΠΑΣΟΚ αναφορικά με τα πρόσωπα ενδέχεται βέβαια να γεννήσει και ενστάσεις από κορυφαία στελέχη. Ο Παύλος Γερουλάνος σε πρόσφατη συνέντευξή του είπε πως δεν επιθυμεί να δει στην Χαριλάου Τρικούπη πρόσωπα που πλήγωσαν, όπως είπε, την παράταξη, ενώ η Άννα Διαμαντοπούλου επιθυμεί αμφίπλευρη διεύρυνση, ήτοι και πρόσωπα από τον λεγόμενο «Κεντρώο» χώρο.

Από την άλλη υπάρχει το ζήτημα των προσκλήσεων σε κόμματα για τον διάλογο στο πλαίσιο του συνεδρίου. Στο ΠΑΣΟΚ όλοι και όλες φαίνεται να συμφωνούν να υπάρξει επίσημη πρόσκληση προς τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά, με τους επικεφαλής των οποίων ο Νίκος Ανδρουλάκης συνομιλεί συχνά πυκνά. Ωστόσο υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις από πρόσωπα όπως η Άννα Διαμαντοπούλου ή η Μιλένα Αποστολάκη απέναντι και στην παραμικρή ιδέα για συγχρωτισμό με την Πλεύση Ελευθερίας και την Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Επιτροπή με «διακομματικούς» συμμετέχοντες

Στο χώρο αριστερά του ΠΑΣΟΚ, στον ευρύτερο χώρο που περιλαμβάνει τον άλλοτε «κυβερνητικό ΣΥΡΙΖΑ», καταγράφονται εδώ και χρόνια αντίστοιχα συναισθήματα. Ωστόσο η κατάσταση είναι περιπλεγμένη. Η κομματική ηγεσία της Κουμουνδούρου επιθυμεί εκλογική συνεργασία όλης της Κεντροαριστεράς, οι περισσότεροι βουλευτές της Νέας Αριστεράς συμφωνούν, αλλά ο «παράγοντας Τσίπρας» και η καθυστέρηση στην ανακοίνωση ίδρυση κόμματος επιβάλλουν μια κατάσταση αβεβαιότητας.

Την Παρασκευή ωστόσο το επιτελείο γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό ανακοίνωσε τη σύσταση μιας «Ομάδας Επεξεργασίας Κειμένου Θέσεων για τη Σύγκλιση της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας», της οποίας προΐσταται ο Γιώργος Σιακαντάρης και αποτελείται από πανεπιστημιακούς και επιστήμονες, που έχουν δραστηριοποιηθεί σε διάφορους πολιτικούς σχηματισμούς. Χαρακτηριστικά ο Νίκος Αλατάς είναι μέλος του ΠΑΣΟΚ, ενώ ο Νίκος Ράπτης είναι συμπρόεδρος του «Κόσμου» και παλιότερα συμμετείχε στο «Κόμμα για τα Ζώα».

Αν και πολλοί και πολλές εξέλαβαν το νόημα αυτής της ανακοίνωσης ως στροφή του Αλέξη Τσίπρα και άνοιγμα στους υπάρχοντες κομματικούς οργανισμούς, συνεργάτες του ξεκαθάριζαν πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Το πρόγραμμα του «κόμματος Τσίπρα»

Πιο συγκεκριμένα από το επιτελείο γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό επισήμαιναν πως το κείμενο θέσεων που θα συγγράψει και θα επεξεργαστεί η συγκεκριμένη ομάδα θα αποτελέσει το πρόπλασμα και την βάση ενός «νέου σύγχρονου προγράμματος», που θα απαντά στις σημερινές συνθήκες που επικρατούν σε ολόκληρο τον προοδευτικό χώρο. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα κάλεσμα προς κόμματα για σύγκλιση, αλλά για μια προσπάθεια με απεύθυνση την κοινωνία, με την οποία ο Αλέξης Τσίπρας επιθυμεί ούτως ή άλλως να συνομιλήσει.

Συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα αποσαφήνιζαν, δε, πως ο πρώην πρωθυπουργός επιθυμεί την ιδεολογική και όχι κομματική σύγκλιση και πως στόχο της προσπάθειας θα είναι η υπέρβαση των υπαρκτών διαφορών των διαφορετικών χώρων, μέσα από την εύρεση των «κοινών τόπων» των διαφορετικών χώρων. Με αυτά τα δεδομένα δεν είναι λίγοι αυτοί που βλέπουν στην ανακοίνωση του Ινστιτούτου Τσίπρα μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα «μίνιμουμ πρόγραμμα» ή ένα «πρόγραμμα κοινών τόπων», το οποίο θα αποτελέσει στην πραγματικότητα το πρόγραμμα του «κόμματος Τσίπρα».