Το ενεργειακό πόκερ στην ευρύτερη περιοχή και το «χαρτί» της Αθήνας: Σήμερα οι υπογραφές με την Chevron

Μπαίνουν σήμερα οι υπογραφές στις συμφωνίες μίσθωσης μεταξύ του ελληνικού κράτους και της κοινοπραξίας Chevron-Helleniq Energy που αφορούν την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Η τελετή θα γίνει παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου και ουσιαστικά ανοίγει μία νέα σελίδα στον ενεργειακό ρόλο της χώρας.

Μάλιστα οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε ένα κρίσιμο timing, όπου έχει φουντώσει η συζήτηση για τα ενεργειακά και άλλες χώρες - όπως η Τουρκία - ψάχνουν ρόλο στην ευρύτερη περιοχή. Επομένως, πρόκειται για μια κίνηση που έχει πολλαπλά «μηνύματα» τόσο στο ενεργειακό όσο και στο γεωπολιτικό πεδίο.

Υπενθυμίζεται πως το Σεπτέμβριο ο πρωθυπουργός σε ανάρτησή του είχε σημειώσει πως η συμμετοχή της κοινοπραξίας Chevron -της δεύτερης μεγαλύτερης αμερικανικής πετρελαϊκής εταιρίας- και της Helleniq Energy στον διεθνή διαγωνισμό για τα 4 θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου «δεν ανοίγει απλώς ένα νέο κεφάλαιο για την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου της πατρίδας μας και την ενεργειακή της αυτάρκεια. Αποτελεί έμπρακτα ισχυρό μήνυμα αναγνώρισης της ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και de facto αναγνώριση των αδιαμφισβήτητων κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στα χωρικά μας ύδατα νότια της Κρήτης».

Όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα μετά τις σημερινές υπογραφές στη συμφωνία, η διαδικασία προχωρά στη Βουλή. Όπως σημείωσε πρόσφατα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, «πριν περάσει ένας χρόνος από τη στιγμή που το ανακοινώσαμε, σε χρόνο ρεκόρ, η χώρα μας ολοκλήρωσε όλα τα θεσμικά στάδια για να προχωρήσουμε με τη Chevron», ενώ έθεσε ως σαφή στόχο «στο δεύτερο μισό του 2026 να ξεκινήσουν οι γεωφυσικές και σεισμικές έρευνες».

Από την κυβέρνηση εστιάζουν σε μία σειρά κινήσεων που έχουν γίνει και τονίζουν πως η χώρα αναγνωρίζεται ως ενεργειακός κόμβος στην περιοχή τόσο στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών όσο και στο πεδίο των υδρογονανθράκων. Παράλληλα οι τελευταίες εξελίξεις έχουν και γεωπολιτική σημασία, καθώς εκπέμπονται ξεκάθαρα μηνύματα (σε σχέση και με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο)

«Ασκούμε τα κυριαρχικά δικαιώματά μας νότια της Κρήτης, αυτό αναγνωρίζεται από τη Chevron και θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο» είχε επισημάνει το φθινόπωρο σε συνέντευξή του στη Wall Street Journal ο πρωθυπουργός.

Το «ραντεβού» για τον «Κάθετο Διάδρομο»

Να σημειωθεί εδώ πως στο ενεργειακό πεδίο είναι πολλαπλές οι εξελίξεις αυτό το μήνα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το «ραντεβού» που θα πραγματοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου στις ΗΠΑ για τον «Κάθετο Διάδρομο». Στη συνάντηση που θα γίνει στην Ουάσινγκτον θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου (δηλαδή Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία), ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις

Από την Αθήνα θέλουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία αλλά παράλληλα καθιστούν σαφές πως δεν θα γίνει συζήτηση για θέματα κυριαρχίας και κόκκινων γραμμών. Προχωρούν δε κανονικά στον σχεδιασμό που υπάρχει με πρωτοβουλίες στο διπλωματικό πεδίο, με κινήσεις στην ενεργειακή «σκακιέρα» και με παρεμβάσεις για την περαιτέρω αμυντική θωράκιση της χώρας.

Στην εβδομαδιαία του ανάρτηση ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και μίλησε για «μια ειλικρινή και ουσιαστική συζήτηση, για όσα μας φέρνουν πιο κοντά, αλλά και για όσα μας χωρίζουν». Όπως είπε «οι διαφωνίες μας είναι υπαρκτές και σημαντικές. Δεν τις υποτιμούμε. Σήμερα, όμως, μπορούμε να τις αναδεικνύουμε χωρίς εντάσεις, με ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, αυτοπεποίθηση και σταθερή αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο». Συμπλήρωσε πως η Ελλάδα δεν επιδιώκει ούτε την ένταση, ούτε την αδράνεια «θέλουμε μια κανονική, λειτουργική σχέση με την Τουρκία, με σταθερό γνώμονα το εθνικό συμφέρον. Η γεωγραφία μας θέλει γείτονες. Σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον, επιλέγουμε τη σταθερότητα».

Στην Αθήνα εκτιμούν πως υπό τις παρούσες συνθήκες εξαιρετικά σύνθετης και ρευστής γεωπολιτικής κατάστασης, είναι σημαντικό να υπάρχει μία σχέση, η οποία να αποσυμπιέζει τις εντάσεις. Παράλληλα βέβαια αναγνωρίζεται πως σε αυτή τη συγκυρία δεν μπορεί να προχωρήσει σε βάθος ο διάλογος, καθώς παραμένουν τα μεγάλα και ακανθώδη ζητήματα στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ουσιαστικά οι δύο πλευρές επιχειρούν να προτάξουν μία θετική ατζέντα κυρίως στο πεδίο της οικονομίας, ενώ κρίσιμη θεωρείται η συνέχιση της συνεργασίας σε θέματα όπως το μεταναστευτικό.