Οι επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις του πολέμου

Σε μία εξαιρετικά κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία και ενώ είναι άγνωστο πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, από την κυβέρνηση επιχειρούν να ξεδιπλώσουν κινήσεις σε διαφορετικά επίπεδα. Σήμερα συνεδριάζει υπό τον πρωθυπουργό το ΚΥΣΕΑ, όπου θα συζητηθούν οι τελευταίες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα επιταχύνεται η ανακοίνωση των μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων μετά και το ενεργειακό «ράλι» των τελευταίων εβδομάδων.

Στη σημερινή συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ αναμένεται να συζητηθούν ζητήματα που αφορούν την αμυντική θωράκιση της χώρας, οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, θέματα που σχετίζονται με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας (λαμβάνοντας υπόψη και την κατάσταση που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ) κ.α. Επίσης, αναμένεται να συζητηθεί και το μεταναστευτικό, καθώς αν παραταθεί για μεγάλο διάστημα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα υπάρξει και αύξηση των ροών.

Την προηγούμενη εβδομάδα από τις Βρυξέλλες -όπου πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου- ο πρωθυπουργός σημείωσε πως η κρίση αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει την Ευρώπη να αντιμετωπίσει μία νέα προσφυγική κρίση. Υπογράμμισε πως το μήνυμα πρέπει να είναι απολύτως σαφές «η Ευρώπη δεν μπορεί να ανεχθεί και πάλι μία επανάληψη της κρίσης του 2015. Δεν είμαστε στο σημείο αυτό, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα».

Οπως ήδη αναφέρθηκε στη σημερινή συνεδρίαση θα γίνει συζήτηση για τα αμυντικά προγράμματα, που έχουν δρομολογηθεί, όπως για παράδειγμα η «Ασπίδα του Αχιλλέα». Υπενθυμίζεται πως την προηγούμενη βδομάδα πέρασαν από την Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής μία σειρά σημαντικών εξοπλιστικών προγραμμάτων, τα οποία εντάσσονται στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών.

Σε πρόσφατη δήλωση του ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ανέφερε πως βασικός άξονας των προγραμμάτων είναι η «τεράστια αναβάθμιση» της αεράμυνας της χώρας μέσω της δημιουργίας ενός πολυεπίπεδου μηχανισμού αντιμετώπισης εναέριων απειλών. Στόχος, όπως είπε, είναι η δημιουργία ενός θολού προστασίας της ελληνικής επικράτειας με πολλαπλά επίπεδα αντιμετώπισης όλων των συγχρόνων απειλών, των αεροσκαφών, των drones, αλλά και των πυραύλων και των βαλλιστικών πυραύλων.

Τι είναι η «ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής»

Στην ανάγκη να έχουμε ένα «σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη» σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος αναφέρθηκε στην εβδομαδιαία του ανάρτηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ουσιαστικά η σχετική συζήτηση - που αφορά το άρθρο 42, παράγραφος 7, της συνθήκης της Ε.Ε - έχει ανοίξει, μετά και την ευρωπαϊκή «ασπίδα» που υπήρξε στην Κύπρο.

Στόχος τώρα είναι να γίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδo «βήματα παραπέρα» και να χαραχθεί ένας οδικός χάρτης, με ορίζοντα μηνών, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί η ρήτρα. Να αποσαφηνιστεί δηλαδή ποια θα ήταν τα βήματα ανάλογα με το είδος της απειλής.

Να σημειωθεί εδώ πως το συγκεκριμένο άρθρο ορίζει ότι: «Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό δεν επηρεάζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών». Υπενθυμίζεται πως μέχρι σήμερα το συγκεκριμένο άρθρο έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά και συγκεκριμένα από τη Γαλλία το 2015 μετά τις πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι.

Πιο κοντά οι ανακοινώσεις των μέτρων

Σε ένα μπαράζ συσκέψεων τις τελευταίες ημέρες φαίνεται πως «κλείδωσε» το πακέτο μέτρων στήριξης που θα ανακοινωθεί, ενώ θα διατηρηθούν και εφεδρείες καθώς δεν μπορεί να γίνει καμία πρόβλεψη για την διάρκεια του πολέμου. Στην εβδομαδιαία του ανάρτηση ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε πως η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή δεν είναι μια μακρινή κρίση. Έχει ήδη προκαλέσει ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη.

Ο πρωθυπουργός τόνισε πως «απαιτούνται στοχευμένες εθνικές παρεμβάσεις», προσθέτοντας πως «την ίδια στιγμή η Ευρώπη οφείλει να διαθέτει μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις». Ουσιαστικά στην κυβέρνηση σε αυτή τη συγκυρία βάζουν σε εφαρμογή ένα πρώτο πακέτο μέτρων, υπάρχει ένα plan B που θα ενεργοποιηθεί εφόσον χρειαστεί και παράλληλα τηρείται στάση αναμονής για τις ευρωπαϊκές αποφάσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες το βασικό μέτρο είναι η επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης (πιθανότατα μια επιδότηση κοντά στα 15 λεπτά το λίτρο όπως είχε γίνει και στο παρελθόν) ενώ στο τραπέζι είναι και τρίμηνη επιστροφή του fuel pass με εισοδηματικά κριτήρια (μένει να φανεί αν θα ανακοινωθούν και τα δύο μέτρα ταυτόχρονα ή αυτό θα γίνει σε δύο δόσεις). Άμεσα θα υπάρξουν ανακοινώσεις για το πως θα στηριχθεί η ενεργοβόρα ελληνική βιομηχανία, καθώς οι σχετικές αποφάσεις έχουν κλειδώσει. Το πιθανότερο είναι σε αυτό το πακέτο να υπάρξουν και μέτρα που θα «κοιτάνε» προς τους αγρότες, όπως για παράδειγμα κάποια παρέμβαση για το κόστος των λιπασμάτων. Επίσης ανακοινώσεις έρχονται και για το κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Τέλος, να σημειωθεί πως την Πέμπτη θα συνεδριάσει το υπουργικό συμβούλιο και αναμένεται να ανακοινωθεί η αύξηση του κατώτατου μισθού (αφορά περίπου 580.000 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα), που θα μπει σε εφαρμογή από την 1η Απριλίου. Να σημειωθεί εδώ πως το μέτρο θα συμπαρασύρει προς τα επάνω περίπου 20 επιδόματα (μεταξύ των οποίων και το ανεργίας) και θα οδηγήσει επίσης σε αύξηση μισθών στο δημόσιο τομέα.