Η ανατολή του πράσινου ήλιου: Το στοίχημα Ανδρουλάκη για την πολιτική αλλαγή

Το πολιτικό σκηνικό της χώρας εισέρχεται σε φάση έντονης κινητικότητας, με το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται πλέον δειλά δειλά ως ο υποδοχέας της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Οι τελευταίες μετρήσεις της κοινής γνώμης (Pulse, Alco, Interview) καταγράφουν σταθερή, ανοδική τάση για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το οποίο φαίνεται να κλειδώνει τη δεύτερη θέση. Η εικόνα αυτή, που ενισχύεται από το μήνυμα ενότητας του πρόσφατου συνεδρίου, δημιουργεί νέα δεδομένα στην κούρσα για την επόμενη ημέρα, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να θέτει με επιθετικό τρόπο το δίπολο «ΝΔ ή ΠΑΣΟΚ».

Η πλέον εντυπωσιακή αποτύπωση αυτής της δυναμικής έρχεται από την περιφέρεια. Στην Ηλεία, η δημοσκόπηση της Data RC δείχνει το ΠΑΣΟΚ να σκαρφαλώνει στο 27,9%, αφήνοντας δεύτερη τη Νέα Δημοκρατία (24,7%), η οποία καταγράφει απώλειες 12,7 μονάδων. Αν και πρόκειται για τοπική μέτρηση, το μήνυμα είναι σαφές, ότι ο πράσινος ήλιος ανατέλλει ξανά σε παραδοσιακά του κάστρα, τροφοδοτώντας τη φιλοδοξία της ηγεσίας του να κοιτάξει στα μάτια τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη ΝΔ. Ταυτόχρονα τα μηνύματα που φτάνουν στη Χαριλάου Τρικούπη από τις κυλιόμενες δημοσκοπήσεις είναι απολύτως θετικά με το ΠΑΣΟΚ να κινείται ανοδικά όχι μόνο στην Πελοπόννησο, αλλά και στην Κρήτη, όπως επίσης και στη Θεσσαλία, σε περιοχές δηλαδή που η φθορά της ΝΔ από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την έλευση των νέων δικογραφιών είναι τεράστια.

Το Μαξίμου υπό την πίεση του «σκληρού ροκ»

Στο Μέγαρο Μαξίμου η άνοδος του ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζεται με έκδηλη νευρικότητα, καθώς το κυβερνών κόμμα εμφανίζει τις πρώτες σοβαρές ρωγμές στο αφήγημα της κυριαρχίας του. Παρά το γεγονός ότι η ΝΔ διατηρεί το προβάδισμα, η φθορά από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, από την ακρίβεια και από τις πρόσφατες εξελίξεις στις υποκλοπές είναι πλέον μετρήσιμη. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιδιώκει να εδραιώσει την πεποίθηση ότι κάθε ψήφος σε άλλο κόμμα της αντιπολίτευσης είναι «χαμένη ψήφος», καλώντας όσους αντιτίθενται σε μια τρίτη θητεία Μητσοτάκη να συσπειρωθούν γύρω από το ΠΑΣΟΚ.

Η τακτική της Χαριλάου Τρικούπη επικεντρώνεται στην πλήρη αποδόμηση της κυβερνητικής διαχείρισης, καταγγέλλοντας το μοντέλο «Πρωθυπουργού - Αυτοκράτορα» χωρίς θεσμικά, πολιτικά και κοινωνικά αντίβαρα. Ο Νίκος Ανδρουλάκης σηκώνει τους τόνους, κατηγορώντας την κυβέρνηση για επίθεση στις ανεξάρτητες Αρχές και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ παράλληλα θέτει το ηθικό ερώτημα: «Ποιον θα εμπιστευτεί ο ελληνικός λαός; Εμένα ή τους διεφθαρμένους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας;».

Το μέτωπο της Κεντροαριστεράς και ο παράγοντας Τσίπρας

Η στρατηγική διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ αποτελεί το δεύτερο μεγάλο στοίχημα του Νίκου Ανδρουλάκη. Οι πληροφορίες για προσχωρήσεις στελεχών αμέσως μετά το Πάσχα αποτελούν μέρος ευρύτερου σχεδιασμού για τον στραγγαλισμό της δυναμικής του Αλέξη Τσίπρα. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη η επίσημη ίδρυση του νέου φορέα, το νέο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα δείχνει να ενισχύεται στις πρόσφατες μετρήσεις. Με αυτό το δεδομένο, στη Χαριλάου Τρικούπη θα επιχειρήσουν να καταλάβουν πλήρως τον ζωτικό χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και της Κεντροαριστεράς, προλαμβάνοντας τις διεργασίες για το νέο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού και περιορίζοντας τη δεξαμενή των διαθέσιμων στελεχών από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά.

Στο μεταξύ ο Νίκος Ανδρουλάκης επιτίθεται μετωπικά στον Αλέξη Τσίπρα, κατηγορώντας τον για έλλειψη πολιτικής ωριμότητας και ενσυναίσθησης ειδικά μετά την πρόσφατη τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού για το κλείσιμο των τραπεζών το 2015.

Η μάχη για την ηγεμονία στον προοδευτικό χώρο διεξάγεται πλέον σε δύο επίπεδα: στην απορρόφηση των εναπομεινάντων δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ και άλλων αριστερών φορέων και στην ανάσχεση της δυναμικής νέων σχηματισμών, όπως αυτός της Μαρίας Καρυστιανού, η οποία αν και υποχωρεί δημοσκοπικά, διατηρεί δυνητική ψήφο της τάξης του 11%.

Απέναντι στις πολιτικές πρωτοβουλίες Καρυστιανού το ΠΑΣΟΚ επιμένει στο αφήγημα της «χαμένης ψήφου» σε κόμματα διαμαρτυρίας, διαμηνύοντας ότι η μόνη ρεαλιστική επιλογή για όσους επιθυμούν την ανατροπή της κυβερνητικής πολιτικής είναι η στήριξη του μοναδικού φορέα που διαθέτει κυβερνητική προοπτική, εμπειρία και αντικειμενικές δυνατότητες να αποτελέσει σοβαρή εναλλακτική.

Η ακτινογραφία των μετρήσεων και η οικονομική ατζέντα

Οι αριθμοί των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν τη μετατόπιση των ισορροπιών. Η Νέα Δημοκρατία, αν και διατηρεί το προβάδισμα, καταγράφει απώλειες που την φέρνουν στο 23,8% (Alco) ή το 26,4% (Interview) στην πρόθεση ψήφου, με τις απώλειες να τροφοδοτούν απευθείας το ΠΑΣΟΚ. Η άνοδος του κόμματος κατά 1% έως 1,5% σε κάθε νέα μέτρηση αποδεικνύει ότι η συσπείρωση μετά το συνέδριο είναι πραγματική. Την ίδια ώρα, η οικονομία παραμένει ο κεντρικός μοχλός της πολιτικής σύγκρουσης, με το 43% των πολιτών να ιεραρχεί τις οικονομικές συνέπειες των διεθνών κρίσεων ως το σημαντικότερο πρόβλημα, προσφέροντας στο ΠΑΣΟΚ το απαραίτητο έδαφος για την ανάπτυξη εναλλακτικής ρητορικής απέναντι στην ακρίβεια και για το ξεδίπλωμα του οικονομικού κυβερνητικού προγράμματος.

Το ζητούμενο για το ΠΑΣΟΚ

Το κρίσιμο ερώτημα για τον Νίκο Ανδρουλάκη είναι αν η τρέχουσα δημοσκοπική άνοδος μπορεί να μετατραπεί σε πλειοψηφική κοινωνική τάση. Ενώ νέα κόμματα, όπως αυτό της Μαρίας Καρυστιανού και το υπό ίδρυση του Αλέξη Τσίπρα διατηρούν ισχυρή δυνητική ψήφο σε όλες τις μετρήσεις, το ΠΑΣΟΚ ποντάρει στην ανάγκη των πολιτών για σταθερή κυβερνητική εναλλακτική.

Απέναντι σε μια κυβέρνηση που εμφανίζεται πλέον εκτεθειμένη σε πολλαπλά μέτωπα -από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι τους «εκβιασμούς» από απόστρατους αξιωματικούς του Ισραήλ στο θέμα των υποκλοπών- το ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει επίσης να εμφανιστεί ως η δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα μέσω της κάθαρσης. Η δυνατότητα του ΠΑΣΟΚ να ανακάμψει πλήρως συνδέεται άρρηκτα με την προοπτική εδραίωσης του παραδοσιακού δίπολου της μεταπολιτευτικής ιστορίας της χώρας που στην παρούσα συγκυρία θα σημάνει το τέλος της περιόδου της «αντιπολιτευτικής αφωνίας» και θα υποχρεώσει το πολιτικό σύστημα σε αναγκαστική αναμέτρηση προγραμμάτων, στο πλαίσιο της οποίας η κυβερνησιμότητα του ΠΑΣΟΚ θα αποτελέσει τον απόλυτα καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της νέας κοινοβουλευτικής πραγματικότητας και της συγκρότησης του νέου κεντρικού συστήματος εξουσίας.