Το «τεκμήριο αθωότητας», τα «καθαρά ψηφοδέλτια» του 2009 και η αυτοκριτική του Τσίπρα για τον Παππά

Πρέπει να είναι ξανά υποψήφιος ένας βουλευτής που ελέγχεται για ένα πολύκροτο σκάνδαλο; Αυτό το ερώτημα ταλάνισε για εβδομάδες την Νέα Δημοκρατία, από τη στιγμή που έφτασαν στη Βουλή νέες δικογραφίες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ οι σχετικές αποφάσεις του Μαξίμου έφεραν άγρια κόντρα ανάμεσα στην κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ.

Ανησυχία και ανακούφιση

Ανάμεσα στους βουλευτές της κυβερνώσας παράταξης επικράτησε μάλιστα ανησυχία, καθώς πληροφορίες έφεραν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να εξετάζει το ενδεχόμενο να αποκλείσει από τα γαλάζια ψηφοδέλτια όποιον συμπεριελήφθη στις δικογραφίες του ΟΠΕΚΕΠΕ, με αρκετούς ερευνώμενους βουλευτές να επιτίθενται υπογείως κατά στελεχών του Μαξίμου -και συγκεκριμένα του Άκη Σκέρτσου- που προωθούν τέτοιους είδους ιδέες.

Όταν ο Παύλος Μαρινάκης την Πέμπτη, επικαλούμενος το «τεκμήριο της αθωότητας», γνωστοποίησε πως όλοι οι βουλευτές της ΝΔ θα συμπεριληφθούν ξανά στις εκλογικές λίστες της, στην Κ.Ο. του κόμματος επικράτησε ικανοποίηση. Και όταν αργότερα διευκρινίστηκε πως λόγος αποκλεισμού από τα ψηφοδέλτια συνιστά μόνο η καταδικαστική απόφαση κατά κάποιου νυν βουλευτή, επικράτησε ανακούφιση. Σημειώθηκε, δε, από το Μαξίμου πως ακόμα και αν ασκηθεί ποινική δίωξη σε έναν βουλευτή, θα συμμετέχει κανονικά στα ψηφοδέλτια. Όπως είπε άλλωστε ο Γιώργος Φλωρίδης (Action24), «ποινική δίωξη δεν σημαίνει απολύτως τίποτα».

Ακολουθούσαν, όμως, παλιότερες κυβερνήσεις την ίδια λογική με αυτή της κυβέρνησης Μητσοτάκη;

Το Βατοπέδι, το mea culpa του Καραμανλή και οι επιστολές πρωτοκλασάτων

Βρισκόμαστε στο 2009 και το σκάνδαλο Βατοπεδίου έχει επιφέρει σφοδρές επιθέσεις στην κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον Τύπο της περιόδου, η ηγεσία της ΝΔ εφάρμοσε το σχέδιο με την κωδική ονομασία «καθαρά ψηφοδέλτια». Κάποιους μήνες νωρίτερα, ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής είχε πει ενώπιον των βουλευτών της ΝΔ: «Υποτίμησα και εγώ το θέμα. Δεν είδα έγκαιρα τις διαστάσεις του. Δεν είχα πλήρη εικόνα όταν κλήθηκα για πρώτη φορά να τοποθετηθώ. Το λάθος αυτό δεν το χρεώνω σε κανέναν άλλον, δικό μου ήταν».

Το “mea culpa” του Κώστα Καραμανλή δεν περιόρισε τις επιθέσεις της αντιπολίτευσης, ενώ δημοσιογραφικές αποκαλύψεις επικεντρώνοντας στους χειρισμούς και τις ευθύνες υπουργών που βρίσκονταν κοντά τον τότε πρωθυπουργό. Ο Θόδωρος Ρουσόπουλος τον Ιούνιο του 2009 έστειλε επιστολή στον Κώστα Καραμανλή γνωστοποιώντας του πως δεν επιθυμεί να είναι υποψήφιος στις εκλογές του Οκτωβρίου εκείνης της χρονιάς. Πηγές της ΝΔ έκαναν τότε λόγο για «προσωπική απόφασή του, ωστόσο άλλες πληροφορίες στον Τύπο ανάφεραν πως ο Θ. Ρουσόπουλος διευκόλυνε τον τότε πρωθυπουργό με τη στάση του.

Λίγους μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2009, ο Γιώργος Βουλγαράκης έστειλε επιστολή στον Κώστα Καραμανλή, γνωστοποιώντας την απόφασή του να μην κατέλθει υποψήφιος. Στην επιστολή του έκανε λόγο για μιλώντας για «κανιβαλισμό» και «ανθρωποφαγία» στο πρόσωπό του στην υπόθεση του Βατοπεδίου και άλλες σκανδαλώδεις υποθέσεις στις οποίες ενεπλάκη το όνομά του.

Τα «καθαρά ψηφοδέλτια»

Λίγους μήνες αργότερα, όμως, ο Κώστας Καραμανλής έλαβε μια πιο δραστική απόφαση: Στα ψηφοδέλτια των πρόωρων εκλογών δεν θα συμπεριλαμβάνονταν πρόσωπα που βρέθηκαν στο επίκεντρο σκανδάλων.

Στις λίστες της ΝΔ που ανακοινώθηκαν στις 14 Σεπτεμβρίου δεν συμπεριελήφθησαν ο Πέτρος Δούκας, καθώς ως πρώην υφυπουργός Οικονομικών είχε εμπλακεί στο σκάνδαλο του Βατοπεδίου, ο Αριστοτέλης Παυλίδης, που είχε εμπλακεί σε υπόθεση δωροδοκίας, και ο Σάββας Τσιτουρίδης, Ο τελευταίος, που αντέδρασε έντονα και επί μακρόν στον αποκλεισμό του, σύμφωνα με δημοσιεύματα της περιόδου, «πλήρωσε» την χαμηλή του δημοτικότητα λόγω ανάμειξης του σε διάφορες υποθέσεις, που είχαν όμως προηγηθεί των εκλογών του 2007.

Στο ίδιο πλαίσιο είχε συμπεριληφθεί τότε και η μη υποψηφιότητα του Βασίλη Μαγγίνα, την οποία είχε ανακοινώσει ο ίδιος. Ο Β. Μαγγίνας είχε παραιτηθεί σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα από υπουργός Απασχόλησης έπειτα από καταγγελίες που αφορούσαν την άδεια για αναψυκτήριο με την οποία είχε χτίσει το σπίτι ου, αλλα και για εργαζόμενους σε αυτό που φέρονταν να είναι αδήλωτοι.

Η αλλαγή πλεύσης και η αυτοκριτική Τσίπρα

Η επακόλουθη κρίση και η επέλαση των μνημονίων περιόρισε την έκταση των σκανδάλων, ενώ άμβλυνε και την αντιπαράθεση ανάμεσα στα παραδοσιακά μεγάλα κόμματα, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Η ανάδειξη, ακολούθως, του ΣΥΡΙΖΑ σε κυβερνώσα δύναμη έφερε όξυνση της πολιτικής αντιπαράθεσης, που οδήγησε σε πλήρη άρνηση των κομμάτων να αναλάβουν οποιαδήποτε πολιτική ευθύνη ή να παραδεχτούν την ανάμειξη κάποιου στελέχους τους στο σκάνδαλο.

Χαρακτηριστική ήταν η αντιπαράθεση που είχε ξεσπάσει όταν αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο Novartis. Η αποκάλυψη του σκανδάλου έγινε επί πρωθυπουργίας του Αλέξη Τσίπρα, αλλά οι ηγεσίες τόσο της ΝΔ όσο και του ΠΑΣΟΚ, απέρριψαν οποιαδήποτε εμπλοκή πρώην αξιωματούχων της συγκυβέρνησής τους. Αν και οι έρευνες για πολιτικά πρόσωπα, όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης και ο Ανδρέας Λοβέρδος, συνεχίζονταν όταν στήθηκαν κάλπες το 2019, η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ τούς ενέταξαν στις εκλογικές τους λίστες.

Στο ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ το 2023 συμπεριελήφθη ο Νίκος Παππάς, παρά το γεγονός ότι είχε κριθεί ομόφωνα ένοχος για το πλημμέλημα παράβασης καθήκοντος στους χειρισμούς του στο διαγωνισμό των τηλεοπτικών αδειών. Στον Νίκο Παππά είχε επιβληθεί και ποινή φυλάκισης δύο ετών με τριετή αναστολή. Ο Αλέξης Τσίπρας στο βιβλίου του, «Ιθάκη», ωστόσο έκανε αυτοκριτική για το θέμα. «Εκ των υστέρων, εκτιμώ ότι έπρεπε τότε να του ζητήσω να διευκολύνει, κυρίως το κόμμα αλλά και τον εαυτό του, αποσύροντας ο ίδιος την υποψηφιότητά του. Κι αυτό, γιατί είχε επιδείξει σε όλη αυτή τη διαδικασία απαράδεκτη επιπολαιότητα» έγραψε ο πρώην πρωθυπουργός.