Νικόλας Φαραντούρης: Ο ακροβάτης των κεντροαριστερών μεταμορφώσεων

Η πολιτική διαδρομή του Νικόλα Φαραντούρη τα τελευταία πέντε έτη αποτελεί σπάνια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στον ακαδημαϊκό ελιτισμό και τον ακραιφνή τακτικισμό. Ο καθηγητής που κάποτε συστηνόταν ως το πνευματικό παιδί της «διεύρυνσης» του Αλέξη Τσίπρα, επιχείρησε να ενδυθεί τον μανδύα του υπερκομματικού τεχνοκράτη, μόνο και μόνο για να αποδειχθεί στην πράξη ο πλέον επιδέξιος χρήστης των κομματικών μηχανισμών, αν και ο ίδιος καυχιόταν σε συζητήσεις του ότι δεν προέρχεται από τον κομματικό σωλήνα. Η μεταπήδησή του από το ένα στρατόπεδο στο άλλο, με την άνεση ενός ανθρώπου που από τη μία παίζει το αντιστασιακό «Bella Ciao» στο πιάνο, ενώ από την άλλη καπαρώνει με την ευκολία έμπειρου γραφειοκρατη θέσεις σε ψηφοδέλτια και ευρωψηφοδέλτια και οραματίζεται κυβερνητικούς θώκους, συνθέτει το πορτρέτο ενός πολιτικού που δεν προσαρμόζει απλώς τις απόψεις του, αλλά ανακαινίζει ολόκληρο το προφίλ του ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου.

Η στρατηγική του επιλογή να εγκαταλείψει την Κουμουνδούρου τη στιγμή που η συνοχή της δοκιμαζόταν, αναζητώντας στέγη αρχικά στο συγκινησιακό, φορτισμένο και αντισυστημικό κλίμα του κινήματος Καρυστιανού και τελικά στην ασφάλεια του ΠΑΣΟΚ, αναδεικνύει την κυνική αντίληψη του για την πολιτική συνέπεια. Ο Φαραντούρης δεν υπήρξε ποτέ ο παραδοσιακός στρατιώτης της Αριστεράς, αλλά -όπως αποδεικνύεται στην πράξη- ένας κυνικός τακτικιστής που περιέφερε την υποψηφιότητά του ως... τεχνοκρατική εναλλακτική στο υπάρχον πολιτικό προσωπικό ή ακόμη και ως εγγύηση δημοσκοπικής και εκλογικής ανάκαμψης. Η σημερινή του προσχώρηση στη Χαριλάου Τρικούπη, την οποία βαφτίζει «πανστρατιά», δεν είναι τίποτα περισσότερο από την τελευταία πράξη ενός δράματος πολιτικής επιβίωσης, στο πλαίσιο του οποίου είναι απολύτως εμφανές ότι οι αρχές υποχωρούν μπροστά στην ανάγκη για μόνιμο ρόλο στο προσκήνιο.

Από μνηστήρας της ηγεσίας, νέο στέλεχος της Χαριλάου Τρικούπη

Η πλέον οξύμωρη στιγμή της πορείας του υπήρξε η διεκδίκηση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ στα απόνερα του επεισοδιακού συνεδρίου στο Gazi Live. Αφού εξελέγη ευρωβουλευτής υπό την αιγίδα του Στέφανου Κασσελάκη, δεν δίστασε να τον εγκαταλείψει και να τον... ξεπροβοδίσει στην έξοδο από την ηγεσία μόλις οι συσχετισμοί άλλαξαν, καταθέτοντας στη συνέχεια τη δική του υποψηφιότητα για την προεδρία.

Το πολιτικό παράδοξο είναι εκκωφαντικό, αφού ένας άνθρωπος που ζήτησε την εμπιστοσύνη της βάσης του ΣΥΡΙΖΑ για να ηγηθεί του κόμματος, συγκεντρώνοντας μόλις το 5% των ψήφων, επέλεξε ελάχιστο χρόνο μετά να προσχωρήσει στον ανταγωνιστικό πόλο του ΠΑΣΟΚ, αφού στο μεσοδιάστημα βρέθηκε εκτός λόγω του πολιτικού φλερτ με την Μαρία Καρυστιανού. Η κίνηση αυτή μετατρέπει την πρόσφατη προεδρική του φιλοδοξία σε απλή υποσημείωση πολιτικού καιροσκοπισμού, καθώς η μετάβαση από το «θέλω να ηγηθώ του ΣΥΡΙΖΑ» στο «το ΠΑΣΟΚ είναι ο μόνος σοβαρός φορέας» έγινε με ταχύτητα φωτός. Και δεν είναι λίγοι οι συνομιλητές του που τον θυμούνται να λέει την εποχή της εσωκομματικής μάχης -και ενώ δεχόταν σφοδρή κριτική για το γεγονός ότι μόλις είχε εκλεγεί ευρωβουλευτής- ότι «εγώ μέχρι το 2029 θα είναι ευρωβουλευτής. Άλλοι δεν θα έχουν να εκλεγεί μέχρι τότε»

Η απολογία της μετάλλαξης: «Δεν αλλάζω εγώ»

Απέναντι στις κατηγορίες περί πολιτικού καιροσκοπισμού, ο κ. Φαραντούρης επιστρατεύει μια σοφιστεία: «Δεν αλλάζω εγώ, αλλάζουν τα κόμματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε τρεις αρχηγούς. Εγώ δεν άλλαξα τις θέσεις μου». Ισχυρίζεται πως παραμένει σταθερός, την ώρα που η διαδρομή του αναμφίβολα συνιστά σλάλομ μεταξύ ηγεσιών και κομματικών φορέων.

Όταν, ενώ ήταν στον ΣΥΡΙΖΑ, τον ρωτούσαν για το «φλερτ» με τη Μαρία Καρυστιανού, δεν επιβεβαίωνε την προσχώρησή του στο νέο φορέα, ούτε, όμως, διέψευδε με τρόπο πειστικό. Η ρήξη του με την ηγεσία Φάμελλου επήλθε ακριβώς λόγω των επίμονων πληροφοριών για τη δημιουργία νέου κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού. Η απάντησή του «είμαι στον ΣΥΡΙΖΑ, εάν αλλάξει κάτι θα ενημερώσω» και το καλωσόρισμα του νέου φορέα ήταν η τελευταία πράξη ενός προαναγγελθέντος διαζυγίου, όμως και η πόρτα της κ. Καρυστιανού μετά το ντόρο -και ενώ η ίδια είχε αποκλείσει την ένταξη επαγγελματιών της πολιτικής- έκλεισε γρήγορα, αφήνοντάς τον σε αναζήτηση νέας κομματικής στέγης. Σύντομα, όμως, ο Νικόλας Φαραντούρης έδωσε το παρόν στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και οι πάντες αντιλήφθηκαν με ευκολία το τι θα ακολουθήσει.

Η απόβαση στη Χαριλάου Τρικούπη

Για κάποιους από τους παλιούς της Κουμουνδούρου που εμφάνιζαν συμπτώματα... αλλεργίας ήδη από το 2021 στην παρουσία του, η πορεία του Νικόλα Φαραντούρη και η κατάληξή του από τον ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα στο ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη είναι νομοτελειακή εξέλιξη. Ο Παύλος Πολάκης, με το γνωστό του ύφος, είχε «προφητεύσει» ότι ο κύκλος των μετακινήσεων του καθηγητή δεν είχε κλείσει, υπενθυμίζοντας ένα παρελθόν στη ΔΑΠ που ο Φαραντούρης διαψεύδει, κατηγορώντας με οργή τον Πολάκη για «σταλινική πρακτική».

Τώρα, εκτός ΣΥΡΙΖΑ, ο Νικόλας Φαραντούρης ανακάλυψε ξαφνικά στο ΠΑΣΟΚ τη «ραχοκοκαλιά της δημοκρατικής παράταξης». Δηλώνει πως δεν θα κατέβει στις εθνικές εκλογές για να «τιμήσει» τη θητεία του στην Ευρωβουλή, όμως η πολιτική του προϊστορία δείχνει πως ο σχεδιασμός του προσαρμόζεται πάντα στην αναζήτηση της πιο ασφαλούς και προσοδοφόρας πολιτικής στέγης.

Η εσωτερική ανταρσία για τους «γυρολόγους»

Η επιχείρηση «διεύρυνση» που έχει θέσει σε εφαρμογή ο Νίκος Ανδρουλάκης, με πρόσφατο σταθμό την ένταξη του Νικόλα Φαραντούρη, φαίνεται πως προκαλεί περισσότερες αναταράξεις παρά ενθουσιασμό στη Χαριλάου Τρικούπη. Αν και ο ευρωβουλευτής καλωσορίστηκε τυπικά από την ηγεσία, η παρουσία του λειτούργησε ως θρυαλλίδα για να εκδηλωθεί η δυσπεψία παλαιών στελεχών απέναντι σε στελέχη που μετακινούνται με ευκολία μεταξύ κομματικών στρατοπέδων.

Η Νάντια Γιαννακοπούλου έδωσε το σύνθημα της εσωτερικής κριτικής, χρησιμοποιώντας μια λέξη-φωτιά που στοίχειωσε τους διαδρόμους της Χαριλάου Τρικούπη: «γυρολόγοι». Η βουλευτής Δυτικής Αθήνας ξεκαθάρισε πως η διεύρυνση δεν μπορεί να αποτελέσει «πλυντήριο» για πρόσωπα που στάθηκαν με σκληρό τρόπο απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και το πλήγωσαν στο παρελθόν.

Στο στόχαστρο της εσωκομματικής ανταρσίας βρίσκονται τα σενάρια επιστροφής στελεχών όπως η Νίνα Κασιμάτη, η Θεοδώρα Τζάκρη και ο Θάνος Μωραΐτης. Πρόκειται για πρόσωπα που ταυτίστηκαν με τον «σκληρό» ΣΥΡΙΖΑ και εξαπέλυσαν δριμείες επιθέσεις κατά του ΠΑΣΟΚ. Όμως, η περίπτωση του Νικόλα Φαραντούρη φαίνεται ότι είναι μόνο η αρχή...