«Κρίμα κάποτε φαινόταν και σοβαρός»: Κόντρα Γεωργιάδη-Μόσιαλου μετά το δημοσίευμα του Politico για τον θάνατο του Μαζωνάκη

Έντονη πολιτική αντιπαράθεση σημειώθηκε ανάμεσα στον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, και τον καθηγητή Ηλία Μόσιαλο μετά το δημοσίευμα του Politico, για τις συνθήκες γύρω από τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και στις ελλείψεις θεσμικού ελέγχου στον χώρο της ευεξίας και της μακροζωίας στην Ελλάδα.

Το έναυσμα για την αντιπαράθεση έδωσαν οι δηλώσεις του καθηγητή αναφορικά με την πορεία του ψηφιακού μετασχηματισμού του συστήματος υγείας.

Η είδηση του θανάτου του γνωστού καλλιτέχνη βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Politico, το οποίο σε αναλυτική του κάλυψη συνδέει το τραγικό περιστατικό με το ελλιπές πλαίσιο εποπτείας στα κέντρα ευεξίας. Στο πλαίσιο του ρεπορτάζ, ο κ. Μόσιαλος σημείωσε πως η Ελλάδα πραγματοποίησε ένα πρωτοπόρο βήμα με την εισαγωγή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης τη διετία 2010-2011, υποστηρίζοντας ωστόσο πως «το σύστημα σταμάτησε εκεί».

Παράλληλα, συμπλήρωσε ότι η ανάπτυξη των ηλεκτρονικών φακέλων των ασθενών δεν συνεχίστηκε, με αποτέλεσμα οι ψηφιακές υποδομές του τομέα υγείας να παραμείνουν ανολοκλήρωτες.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Υγείας με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέρριψε τους εν λόγω ισχυρισμούς, καταλογίζοντας στον καθηγητή ότι παραμέρισε την επιστημονική του ιδιότητα προκειμένου να ασκήσει πολιτική κριτική.

«Ο κ. Ηλίας Μόσιαλος ακυρώνοντας τον επιστημονικό του ρόλο και μιλώντας ως πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ του 2010-2012, μας είπε ότι τα ψηφιακά εργαλεία στην υγεία φτιάχτηκαν τότε και μετά σταμάτησαν», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Σας καλώ να δείτε στο κινητό σας τώρα το my health app και να διαπιστώσετε εάν αυτό που ισχυρίστηκε για να με πλήξει, έχει το παραμικρό ίχνος αλήθειας. Η ύπαρξη του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας στο κινητό μας, η δυνατότητα να βλέπουμε τις εξετάσεις μας σε πραγματικό χρόνο, να κλείσουμε ραντεβού κλπ είναι η καλύτερη απάντηση στα ψέματά τους. Κρίμα κάποτε φαινόταν και σοβαρός….»

Στο ίδιο δημοσίευμα, ο κ. Μόσιαλος επεσήμανε ακόμη την απουσία ουσιαστικών μηχανισμών για την αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για ένα σύστημα που καλείται να καλύψει τις αυξανόμενες απαιτήσεις ενός γηράσκοντος πληθυσμού.

Το δημοσίευμα του Politico

Ο αναπάντεχος θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη κατά τη διάρκεια μιας αμφιλεγόμενης θεραπείας πλασμαφαίρεσης έχει προκαλέσει όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico, έντονες πιέσεις στην ελληνική κυβέρνηση για τη λήψη μέτρων απέναντι στην κερδοφόρα, πλην όμως ανεξέλεγκτη, βιομηχανία αναζωογόνησης και ευεξίας της χώρας.

Ο Γιώργος Μαζωνάκης κατέληξε από ανακοπή καρδιάς νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ενώ υποβαλλόταν σε πλασμαφαίρεση -μια ιατρική πράξη που εφαρμόζεται συνήθως για την αντιμετώπιση αυτοάνοσων νοσημάτων, αλλά προσφέρεται από κλινικές ευεξίας ως θεραπεία ολικής αποτοξίνωσης του οργανισμού για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Η εν λόγω θεραπεία πραγματοποιήθηκε σε ιδιωτικό ιατρείο στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο δεν διέθετε τη σχετική άδεια για τη διενέργεια της συγκεκριμένης επεμβατικής πράξης, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης.

Μετά τον θάνατο του 54χρονου καλλιτέχνη, ο ραγδαία αναπτυσσόμενος κλάδος της ευεξίας στην Ελλάδα έχει τεθεί υπό αυστηρό έλεγχο. Ειδικοί στον χώρο της υγείας, ιατρικοί σύλλογοι και η αξιωματική αντιπολίτευση επισημαίνουν ότι ο τομέας βρίθει ανεξέλεγκτων δομών που παρέχουν αμφιβόλου ποιότητας ιατρικές υπηρεσίες, όπως ορμονική εξισορρόπηση, προγράμματα αποτοξίνωσης, ολιστικές θεραπείες και σαμανικές πρακτικές.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έχει αποκαλύψει τις τελευταίες ημέρες σειρά πιθανολογούμενων παραβάσεων σε όλο το φάσμα του κλάδου, μεταξύ των οποίων κέντρα αισθητικής που διενεργούσαν μεταμοσχεύσεις μαλλιών χωρίς την παρουσία δερματολόγου, καθώς και τράπεζες βλαστοκυττάρων που λειτουργούσαν χωρίς την απαιτούμενη άδεια. Παράλληλα, υπάρχουν αναφορές για γιατρούς που εξέδιδαν ηλεκτρονικές συνταγογραφήσεις χωρίς φυσική εξέταση, αλλά και για κλινικές που λειτουργούσαν χωρίς την παρουσία ιατρού.

Οι λεπτομέρειες γύρω από τις συνθήκες θανάτου του Μαζωνάκη έχουν προκαλέσει σοκ στο πανελλήνιο. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τις δικαστικές αρχές αποκαλύπτουν ένα ανεξήγητο κενό 87 λεπτών από τη στιγμή που ο τραγουδιστής έχασε τις αισθήσεις του μέχρι την κλήση του ΕΚΑΒ, με βάση τις καταθέσεις που έχουν συλλέξει οι ελληνικές αρχές. Μάλιστα, διαπιστώθηκε από τις αρχές ότι μέλη του προσωπικού του ιατρείου πραγματοποιούσαν αναζητήσεις στο διαδίκτυο για μεθόδους επείγουσας ανανήψεως.

Στη συνέχεια του δημοσιεύματος, το Politico αναφέρει ότι το ιατρείο, το οποίο βρίσκεται σε συνοικία του κέντρου της Αθήνας, βαρύνεται με ιστορικό παραβάσεων, σύμφωνα με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (ΙΣΑ), ο οποίος είχε πραγματοποιήσει επιτόπιους ελέγχους και είχε επιβάλει στο παρελθόν διοικητικό πρόστιμο. Οι δύο υπεύθυνοι γιατροί βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ποινικές κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και αυτή της ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο. Ο Ηλίας Θεοδωρόπουλος, ένας εκ των ιατρών που εμπλέκονται στην υπόθεση, υποστηρίζει ότι δεν είχε άμεση εμπλοκή στην ιατρική πράξη του τραγουδιστή, καθώς ο Μαζωνάκης ήταν ασθενής της συζύγου του. Η σύζυγός του, Ιωάννα Γκάκα, δηλώνει ότι «έπραξε τα πάντα ακολουθώντας τα προβλεπόμενα ιατρικά πρωτόκολλα».

Οι εισαγγελικές αρχές έχουν διατάξει έρευνα για την αναζήτηση τυχόν ποινικών ευθυνών των αρμοδίων του ΙΣΑ, προκειμένου να διακριβωθεί εάν ο σύλλογος διενεργούσε προσηκόντως τους ελέγχους, εάν επόπτευε τις ιατρικές άδειες και εάν διαχειριζόταν καταλλήλως τις σχετικές καταγγελίες.

«Η πολιτεία φέρει την ευθύνη»

Το σκάνδαλο προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στο κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο κατηγορείται από την αντιπολίτευση και ειδικούς του υγειονομικού κλάδου ότι εθελοτυφλούσε απέναντι στις σκιώδεις πρακτικές του τομέα της ευεξίας. Μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης το 2023, η κυβέρνηση προχώρησε στην κατάργηση του ΣΕΥΥΠ (Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας), με αποτέλεσμα ο ρυθμιστικός έλεγχος να διασπαστεί μεταξύ των κατά τόπους ιατρικών συλλόγων και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

«Επτά χρόνια μετά, το αποτέλεσμα είναι ένα τεράστιο κενό εποπτείας. Οι υπηρεσίες υγείας λειτουργούν χωρίς συστηματικό έλεγχο», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το αριστερό κόμμα Ελάς.

Ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι «δεν θα ήταν αρνητικός» στην επανασύσταση του ΣΕΥΥΠ, για να ανασκευάσει ωστόσο λίγες ημέρες αργότερα. Ο υπουργός Υγείας έχει δεχθεί και ο ίδιος επικρίσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης για προώθηση ιατρικής παραπληροφόρησης και αμφιλεγόμενων πρακτικών. Όταν εργαζόταν σε τηλεοπτικό σταθμό πωλήσεων στα τέλη της δεκαετίας του 2010, προωθούσε «νανοβιονικά γιλέκα», ισχυριζόμενος ότι «όλοι οι πόνοι εξαφανίζονται» μετά από χρήση λίγων ημερών. Ο υπουργός, σε ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη, ανέφερε ότι αυτό ήταν «ένα λάθος του παρελθόντος» και ότι τα εν λόγω προϊόντα επιλέχθηκαν καθαρά για εμπορικούς λόγους.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Υπουργείο Υγείας, ο κ. Γεωργιάδης προωθεί τακτικά τις ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας. Πέρυσι, επισκέφθηκε κλινική μακροζωίας στην Αττική και ηγήθηκε καλέσματος για επενδύσεις στον ελληνικό τομέα υγειονομικής περίθαλψης, με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών υψηλού εισοδηματικού επιπέδου από τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, σε συνεντεύξεις του έχει διαφημίσει κρέμες αντιγήρανσης, υπηρεσίες μεταμόσχευσης μαλλιών και θεραπείες botox που έχει χρησιμοποιήσει ο ίδιος.

Ως απάντηση στις αυξανόμενες αντιδράσεις κατά της βιομηχανίας ευεξίας μετά τον θάνατο του Μαζωνάκη, ο κ. Γεωργιάδης ανακοίνωσε τη συγκρότηση επιτροπής με σκοπό τη διαμόρφωση ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου για τις υπηρεσίες μακροζωίας, την αναγεννητική ιατρική και τις συναφείς ιατρικές πράξεις.

«Δεν πρόκειται να απαγορεύσω τη μακροζωία στην Ελλάδα», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση της ΕΡΤ, σημειώνοντας ότι πρόκειται για έναν ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα ιατρικών υπηρεσιών διεθνώς, με παρόμοιες υπηρεσίες να αναπτύσσονται σε χώρες όπως η Γερμανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως μέσο αντιμετώπισης

Ο Ηλίας Μόσιαλος, διευθυντής του LSE Health -ενός κορυφαίου ερευνητικού κέντρου διεθνώς-, επισημαίνει ότι η Ελλάδα βρισκόταν κάποτε στην πρωτοπορία των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της υγείας. Στο πλαίσιο των προαπαιτούμενων των μνημονίων τη διετία 2010-2011, εισήχθη η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, καθιστώντας τη χώρα πρωτοπόρο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

«Όμως το σύστημα παρέμεινε στάσιμο εκεί. Ο ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, και οι ψηφιακές υποδομές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά ενός σύγχρονου συστήματος υγείας αφέθηκαν ημιτελείς», δήλωσε ο κ. Μόσιαλος στο Politico.

«Λείπουν τα βασικά: δεν υπάρχει συστηματικός έλεγχος ποιότητας των υπηρεσιών που λαμβάνουν οι ασθενείς, ούτε σχεδιασμός για τις ειδικότητες και τις δεξιότητες που θα χρειαστεί η χώρα σε 10 χρόνια, σε έναν πληθυσμό που ταυτόχρονα γηράσκει και συρρικνώνεται», πρόσθεσε.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος έχει καλέσει το Υπουργείο Υγείας να εφαρμόσει αυστηρότερα τη νομοθεσία για την προστασία του κοινού από παραπλανητικές διαφημίσεις που αφορούν ιατρικές πράξεις, θεραπείες και υπηρεσίες υγείας.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο κ. Γεωργιάδης δεσμεύτηκε για επανεκκίνηση στο ρυθμιστικό πλαίσιο του κλάδου, παρουσιάζοντας ένα νέο σχέδιο με την ονομασία «Medwatch», το οποίο προβλέπει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση των αναρτήσεων και διαφημίσεων των ιατρών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο τον εντοπισμό πιθανών παραβάσεων της νομοθεσίας που διέπει τις ιδιωτικές δομές υγείας.

«Το Medwatch και η εφαρμογή με το QR code απαντούν σε ένα περιορισμένο ερώτημα: εάν μια κλινική διαθέτει άδεια και εάν η διαφήμισή της είναι ειλικρινής», σημείωσε ο κ. Μόσιαλος. «Αυτά είναι εύλογα πράγματα προς έλεγχο, αλλά δεν λέγουν απολύτως τίποτα για το αν η φροντίδα πίσω από την πόρτα είναι ποιοτική. Η αδειοδότηση είναι η βάση· η ποιότητα είναι ένα διαφορετικό ζήτημα, και είναι αυτό που η Ελλάδα δεν έχει θέσει ποτέ σοβαρά».