ΠΑΣΟΚ: Η «Αλλαγή» επιστρέφει στο Αιγάλεω – Ο σχεδιασμός Ανδρουλάκη και η μάχη της Αττικής

Ήταν 18 Οκτωβρίου 1981 όταν το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, με κεντρικό σύνθημα την «Αλλαγή», κέρδιζε τις εκλογές με 48,07% και 172 έδρες, ανατρέποντας τους μέχρι τότε πολιτικούς συσχετισμούς και αναλαμβάνοντας για πρώτη φορά τη διακυβέρνηση της χώρας. Σαράντα πέντε χρόνια αργότερα, σε μια εντελώς διαφορετική πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, η Χαριλάου Τρικούπη επιστρέφει στον συμβολισμό του «ραντεβού με την Ιστορία», επιχειρώντας να συνδέσει την παρακαταθήκη της «Αλλαγής» με τη σημερινή προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να ανακτήσει την εκλογική του επιρροή.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 45 χρόνων από την πρώτη άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, ο Νίκος Ανδρουλάκης δίνει την Κυριακή (18/10) ραντεβού στο Αιγάλεω, όπου στις 12 το μεσημέρι, στο κλειστό γυμναστήριο «Σταύρος Βενέτης», θα πραγματοποιηθεί η κεντρική επετειακή συγκέντρωση. Η επιλογή της Δυτικής Αθήνας συνδέεται με την προσπάθεια επαναπροσέγγισης κοινωνικών και εκλογικών ακροατηρίων με τα οποία το κόμμα διατηρούσε παραδοσιακά ισχυρούς δεσμούς, σε μια συγκυρία κατά την οποία ο ανταγωνισμός με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη για τη δεύτερη θέση παραμένει ανοιχτός. Στη Χαριλάου Τρικούπη, πάντως, η κινητοποίηση δεν περιορίζεται στην εκδήλωση της Κυριακής. Εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση της παρουσίας του ΠΑΣΟΚ στην Αττική, όπου οι εκλογικές του επιδόσεις εξακολουθούν να υπολείπονται εκείνων που καταγράφει σε αρκετές περιοχές της περιφέρειας.

Κινητοποίηση στην Αττική

Τις τελευταίες ημέρες, βουλευτές, μέλη της Κεντρικής Επιτροπής και στελέχη των τοπικών οργανώσεων πραγματοποιούν εξορμήσεις σε δήμους και γειτονιές του Λεκανοπεδίου, τόσο για την κινητοποίηση ενόψει της Κυριακής, όσο και για την παρουσίαση των βασικών προγραμματικών προτάσεων του κόμματος. Η προετοιμασία είχε ξεκινήσει από τα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη για την οργανωτική δραστηριότητα στην Αττική, παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη. Στον σχεδιασμό συμμετέχουν έμπειρα κομματικά στελέχη, με κατανομή περιοχών ευθύνης και στόχο οι παρεμβάσεις να συνεχιστούν και μετά την επετειακή εκδήλωση. Η συγκέντρωση πραγματοποιείται, πάντως, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν την ΕΛ.Α.Σ. να διατηρεί τη δεύτερη θέση, με τη διαφορά της από το ΠΑΣΟΚ να δείχνει ότι περιορίζεται. Παρότι ο μεταξύ τους συσχετισμός δεν έχει ανατραπεί, ο ανταγωνισμός για την εκλογική επιρροή στον χώρο της κεντροαριστεράς παραμένει ανοιχτός.

Με φόντο τον ανταγωνισμό στην κεντροαριστερά

Την ίδια ώρα, ένταση εξακολουθεί να επικρατεί στις σχέσεις των δύο κομμάτων, παρά τη -δημοσίως δηλωθείσα- επιλογή του Αλέξη Τσίπρα να αποφεύγει την προσωπική αντιπαράθεση με τον Νίκο Ανδρουλάκη. Χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο επεισόδιο που προκάλεσε το άρθρο του Θανάση Καρτερού, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να απαντά σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη (13/10) πως «εγώ όταν θέλω να πω κάτι το λέω ευθέως. Δεν χρειάζομαι ούτε πιστόλια, ούτε νεροπίστολα». Μάλιστα, ερωτηθείς εάν θεωρεί ότι το συγκεκριμένο άρθρο γράφτηκε κατόπιν συνεννόησης με τον πρώην πρωθυπουργό, σχολίασε πως «τα προφανή δεν χρειάζονται καμία ερμηνεία, διότι είναι προφανή».

Παρά τις αιχμές, η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να διατηρήσει στο επίκεντρο της πολιτικής της δραστηριότητας την αντιπαράθεση με την κυβέρνηση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην οικονομία, την ακρίβεια, την ενέργεια και τη στεγαστική κρίση. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι προγραμματικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, την προστασία της πρώτης κατοικίας και τη μείωση του κόστους ζωής, τις οποίες το ΠΑΣΟΚ προβάλλει ως βασικά στοιχεία της κυβερνητικής του πρότασης.

Στην οικονομική ατζέντα του κόμματος εντάχθηκε και η παρέμβαση του Νίκου Ανδρουλάκη από τις Βρυξέλλες την Πέμπτη (15/10), όταν συμμετείχε στην προσύνοδο των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, κατά την οποία ζήτησε κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Παράλληλα, η κοινοβουλευτική ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ με την ένταξη ανεξάρτητων βουλευτών αποτελεί μία ακόμη παράμετρο της προσπάθειας διεύρυνσης, την ώρα που ο Νίκος Ανδρουλάκης επιμένει στη γραμμή της αυτόνομης πορείας, παρά τις κατά καιρούς συζητήσεις για πιθανές μετεκλογικές συνεργασίες.

Από την «Αλλαγή» του 1981 στο πολιτικό ζητούμενο του σήμερα

Σαράντα πέντε χρόνια μετά την «Αλλαγή» του 1981, οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει ριζικά- όπως και η θέση του ΠΑΣΟΚ στο κομματικό σύστημα. Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να αξιοποιήσει τον ιστορικό συμβολισμό της επετείου, χωρίς ωστόσο η αναφορά στο παρελθόν να αρκεί από μόνη της για την ανάκτηση της παλαιότερης εκλογικής επιρροής του κόμματος.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η συμμετοχή στην εκδήλωση της Κυριακής, αλλά κυρίως το κατά πόσο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να μετατρέψει την ιστορική αναφορά στην «Αλλαγή» σε ένα σύγχρονο πολιτικό πρόταγμα, ικανό να απευθυνθεί και σε ψηφοφόρους πέρα από την παραδοσιακή του βάση. Μια προσπάθεια που περνά, μεταξύ άλλων, από τις γειτονιές της Αττικής, όπου -ενόψει και των εκλογών- η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να ανακτήσει έδαφος.