Μητσοτάκης στο Reuters: «Χρειαζόμαστε κάποιο είδος διεθνούς εκεχειρίας όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας»

Ως «κατάφωρα παράνομη, άκυρη και ανυπόστατη» χαρακτήρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης τη θαλάσσια συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και ανατολικής Λιβύης, σε συνέντευξή του στο Reuters, μετά την προεδρία του σε συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο «αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία» και ειδικά την ύπαρξη ελληνικών νησιών. Όπως ανέφερε, τα νησιά «φαίνεται να εξαφανίζονται εντελώς» από τη συλλογιστική της Τουρκίας και της Λιβύης.

Κατηγόρησε ακόμη τις δύο πλευρές ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν «τετελεσμένο γεγονός», παρακάμπτοντας τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Το μήνυμα προς τη Λιβύη

Το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα συμφωνία θαλάσσιων συνόρων με την Τουρκία, προκαλώντας αντιδράσεις από την Αθήνα, αλλά και από την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που τη χαρακτήρισαν απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και τη διεθνή έννομη τάξη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος στην Ελλάδα και τη Λιβύη ως «φυσικούς γείτονες», κάλεσε τη λιβυκή πλευρά να διαπραγματευτεί απευθείας με την Αθήνα και να αντιμετωπίσει τις σχετικές συζητήσεις «πολύ, πολύ σοβαρά».

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης των ερευνών για φυσικό αέριο ανοιχτά της Κρήτης από κοινοπραξία υπό την ηγεσία της Chevron. «Δεν υπάρχει κίνδυνος αυτές οι έρευνες να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο», είπε.

Μετά τη συμφωνία Λιβύης - Τουρκίας του 2019, η Ελλάδα έχει χορηγήσει άδεια στην κοινοπραξία για έρευνες φυσικού αερίου ανοιχτά της Κρήτης, ενώ έχει επιδιώξει και ξεχωριστή συμφωνία με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Από την πλευρά του, ο Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων πλευρών στην έγκριση της συμφωνίας δεν έχουν νόμιμη βάση, υπερασπιζόμενος την πολιτική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Έκκληση για «διεθνή εκεχειρία» στη Μαύρη Θάλασσα

Στη συνέντευξή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στη ναυτιλιακή ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, λίγες ώρες μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το οποίο επλήγη από ναυτικά drones ανοιχτά της Βουλγαρίας.

Το περιστατικό καταγράφεται ως η πιο πρόσφατη επίθεση εναντίον πλοίων στη δυτική Μαύρη Θάλασσα αυτόν τον μήνα. Σε ορισμένες αναφορές επισημαίνεται ότι δεν κατέστη άμεσα σαφές ποιος πραγματοποίησε την επίθεση.

«Χρειαζόμαστε κάποιας μορφής διεθνή εκεχειρία όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δήλωσε ο πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα» να μπορέσουν να εξαχθούν σιτηρά από την περιοχή προς τον υπόλοιπο κόσμο μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

Ο ίδιος σημείωσε ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα ήταν οι πρώτοι που θα επανεκκινούσαν τις εμπορικές δραστηριότητες στη Μαύρη Θάλασσα, ακόμη και από την Ουκρανία, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιζόταν ασφαλής διέλευση.

Παράλληλα, στάθηκε στο αυξημένο κόστος της ναυτιλίας, λέγοντας ότι τα έξοδα ναύλωσης και ασφάλισης έχουν «εκτοξευθεί στα ύψη». Για την Ουκρανία ανέφερε ότι εξαρτάται οικονομικά από τις εξαγωγές των προϊόντων της, προσθέτοντας ότι τα σιτηρά βρίσκονται στα σιλό, με κίνδυνο να σαπίσουν.

«Δυστυχώς, προς το παρόν, η Ρωσία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε μια ουσιαστική συζήτηση», ανέφερε.

Κάλεσμα για ενίσχυση της επιχείρησης «Ασπίδες»

Ο πρωθυπουργός κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική αποστολή «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία ξεκίνησε το 2024 για την προστασία της ναυσιπλοΐας από επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.

Όπως είπε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να διατηρεί παρουσία με ουσιαστικά επιχειρησιακά μέσα σε αυτή την περιοχή και χρειάζονται περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στην αποστολή.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν διαθέσει μέσα στην επιχείρηση, σημειώνοντας ότι αυτό δεν επαρκεί. Διπλωμάτες που επικαλείται το Reuters ανέφεραν ότι στα τέλη Σεπτεμβρίου επιχειρούσαν έξι πολεμικά πλοία στο πλαίσιο της αποστολής.

Ερωτηθείς για την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στις κυρώσεις κατά της Μόσχας, λέγοντας ότι πρέπει να ασκηθεί οικονομική πίεση στη Ρωσία όσο παρατείνει τον πόλεμο.