Κλιμάκωση της Άγκυρας για το υποθαλάσσιο καλώδιο – Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι το έργο θα προχωρήσει

Σε τροχιά έντασης οδηγεί την αντιπαράθεση για το υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης η Τουρκία, με αιχμή την αξίωση ότι η προβλεπόμενη διαδρομή διέρχεται από περιοχές που η ίδια θεωρεί «υφαλοκρηπίδα» της βάσει του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου. Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας και Τούρκοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο διευθυντής του DEHUKAM, απαιτούν επίσημη άδεια από την Άγκυρα για την υλοποίηση του έργου.

Κλιμάκωση από την Άγκυρα

Η ρητορική κορυφώθηκε και με δημόσιες τοποθετήσεις στην Τουρκία, όπου υπογραμμίστηκε ότι δεν θα επιτραπούν «τετελεσμένα» σε περιοχές που η Άγκυρα και το ψευδοκράτος στην κατεχόμενη Κύπρο εμφανίζουν ως «πεδία κυριαρχίας». Παράλληλα, η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει τη φιλία με τη Λιβύη ως βάση νομιμοποίησης των διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, κατηγορώντας Ελλάδα, Κυπριακή Δημοκρατία, Ισραήλ και την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι αντιδρούν σε αυτές τις κινήσεις.

Η απάντηση της Αθήνας και οι ενστάσεις

Απέναντι στις αξιώσεις της Άγκυρας, από την ελληνική πλευρά μεταδόθηκε σαφές μήνυμα ότι «το καλώδιο θα προχωρήσει», ότι αρμόδιες για την αδειοδότηση είναι οι ελληνικές αρχές και πως σε περίπτωση παρεμπόδισης θα υπάρξουν επιχειρησιακές παρεμβάσεις. Υπενθυμίστηκε επίσης η δήλωση του πρωθυπουργού ότι δεν έχει ζητηθεί ούτε πρόκειται να ζητηθεί άδεια από τρίτους για το έργο. Στο δημόσιο διάλογο τέθηκε, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση, αναφορά ότι έχει υπάρξει «ενημέρωση» προς την Τουρκία· ζήτημα που πυροδότησε προβληματισμό για τον αν μια τέτοια ξεχωριστή κίνηση δημιουργεί προηγούμενο και ερμηνεύεται ως έμμεση αποδοχή τουρκικών ισχυρισμών.

Το νομικό πλαίσιο και η ουσία στο πεδίο

Όπως επισημάνθηκε από αναλυτές, το Άρθρο 79(2) της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει «πρόσφορα μέτρα» και περιπτώσεις ενημέρωσης όταν θίγονται κυριαρχικά δικαιώματα παράκτιου κράτους στην εκμετάλλευση του βυθού. Υπό αυτό το πρίσμα, τυχόν ειδική ενημέρωση προς την Άγκυρα για τη διαδρομή του καλωδίου θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως αναγνώριση δικαιωμάτων που η Ελλάδα δεν αποδέχεται. Παράλληλα, υπενθυμίστηκε ότι οι εργασίες εκκινούν από τα σημεία όπου είχαν διακοπεί προς Κάρπαθο, με την περιοχή από την Κρήτη έως τον 28ο μεσημβρινό να περιγράφεται ως τμήμα των συμφωνημένων ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων μετά την οριοθέτηση με την Αίγυπτο. Επισημάνθηκε ακόμη ότι καθυστέρηση στις διαδικασίες –με αφετηρία αίτημα της εταιρείας προς τις ελληνικές αρχές από τις 8 Οκτωβρίου– εξυπηρετεί την τουρκική τακτική να εμφανίζεται ότι τίποτα δεν προχωρά χωρίς τη συναίνεσή της, ενώ εκπέμπει αρνητικό σήμα σε επενδυτές και παρόχους υπηρεσιών πεδίου.

Ο παράγοντας ΗΠΑ και οι ευρύτερες ισορροπίες

Στη συζήτηση τέθηκε και η διάσταση των αμερικανικών εξελίξεων: αναλυτές υποστήριξαν ότι Τούρκοι επιχειρηματίες φέρονται να δαπάνησαν «κοντά στα 70 εκατ. δολάρια» για να μην επανεκλεγεί ο Chris Pappas, ενώ υπογράμμισαν ότι η τουρκική επιρροή στις ΗΠΑ βασίζεται κυρίως σε λόμπι, σε αντίθεση με την ισχυρή εκλογική βάση της ελληνοαμερικανικής κοινότητας. Παράλληλα, αναδείχθηκε ο ρόλος των Αδελφών Μουσουλμάνων ως εργαλείου επιρροής της Άγκυρας σε διάφορες περιοχές. Τονίστηκε ότι η σύνθεση του αμερικανικού Κογκρέσου επηρεάζει άμεσα ζητήματα όπως τα F-35 προς την Τουρκία, άρα και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το επόμενο διάστημα προδιαγράφεται κρίσιμο: η Αθήνα δηλώνει αποφασισμένη να διασφαλίσει την απρόσκοπτη εξέλιξη ενός έργου στρατηγικής σημασίας, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν νομικά ή να δημιουργήσουν επικίνδυνα προηγούμενα.