Ευάγγελος Βενιζέλος: «Ο πληθωρισμός διαβρώνει τα εισοδήματα και διογκώνει τις ανισότητες»

Κριτική αποτίμηση της πορείας της ελληνικής οικονομίας μετά τα μνημόνια έκανε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, μιλώντας στην παρουσίαση του βιβλίου του Νίκου Χριστοδουλάκη, «Μετά τα μνημόνια, οι χαμένες ευκαιρίες 2018 – 2025», που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ στην Αθήνα.

Ο καθηγητής του ΑΠΘ, πρώην αντιπρόεδρος κυβερνήσεων και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, τόνισε ότι οι διευθετήσεις του 2012 και του 2018 δημιούργησαν τις δημοσιονομικές προϋποθέσεις για να σταθεί η χώρα, ωστόσο, όπως είπε, δεν δόθηκε στην Ελλάδα η νέα αφετηρία που άξιζαν «η προσπάθεια των Ελλήνων» και «ο πόνος» της περιόδου της κρίσης.

«Δεν έγινε η εκτίναξη που αναμέναμε»

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ανέφερε ότι σήμερα η χώρα μπορεί, έχοντας αμυντικούς μηχανισμούς, να απολαμβάνει την επάνοδο στην κανονικότητα και να αντιμετωπίζει τη δεκαετία της κρίσης σαν μια παρένθεση. Ωστόσο, σημείωσε πως το ζητούμενο δεν είναι απλώς η επιστροφή στην προ κρίσης κανονικότητα, αλλά η διαμόρφωση μιας νέας αντίληψης για την οικονομία, την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα.

Κατά τον ίδιο, αυτή η νέα αντίληψη θα έπρεπε αφενός να αποτρέπει την επανάληψη της κρίσης και αφετέρου να επιτρέπει στη χώρα να καλύψει το χαμένο έδαφος. Υπογράμμισε μάλιστα ότι η σύγκριση της σημερινής κατάστασης με το 2009 «σημαίνει πολύ λίγα», καθώς οι εταίροι της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν στο μεταξύ προχωρήσει.

Αναφερόμενος στο βιβλίο του Νίκου Χριστοδουλάκη, είπε ότι ασχολείται με βασικούς πυλώνες, όπως το δημοσιονομικό πρόβλημα και το δημογραφικό, το οποίο, όπως σημείωσε, βρίσκεται στη βάση του δομικού περιορισμού που έχει ο ρυθμός ανάπτυξης.

«Γιατί δεν πετύχαμε τον στόχο που θα έπρεπε να πετύχουμε; Γιατί δεν έγινε η εκτίναξη που αναμέναμε;», διερωτήθηκε, αναγνωρίζοντας παράλληλα θετικά αποτελέσματα, όπως η μείωση της ανεργίας.

Οι ευρωπαϊκοί πόροι και η περίοδος της πανδημίας

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στάθηκε στις ευκαιρίες που, όπως είπε, δημιούργησε η συσσώρευση ενωσιακών πόρων, αναφερόμενος στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο ΕΣΠΑ και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην περίοδο της πανδημίας, την οποία χαρακτήρισε, από την άποψη των οικονομικών δυνατοτήτων και της δημοσιονομικής ευελιξίας, ως περίοδο με «τεράστιες δυνατότητες». Όπως είπε, τότε «μοιράστηκε τόσο χρήμα, όσο απορροφήθηκε από την οικονομία την περίοδο της κρίσης».

Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι πόροι για τους οποίους είχε καταβληθεί μεγάλο κοινωνικό και πολιτικό κόστος στη διαχείριση της κρίσης, δόθηκαν με μεγάλη ευκολία σε λιγότερο από δύο χρόνια με τη μορφή επιδοτήσεων, με κριτήρια τα οποία χαρακτήρισε αμφίβολα και μη επιβεβαιωμένα.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η χώρα πέρασε επτά χρόνια σε μια διαρκή θεσμική σύγκρουση σχετικά με τη λειτουργία των οργάνων του κράτους, της Δικαιοσύνης και τη σχέση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

«Αυτόματος πιλότος» ο πληθωρισμός

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ο πληθωρισμός. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος είπε ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχει αφεθεί ένας «αυτόματος πιλότος» να καθοδηγεί την οικονομία και αυτός είναι ο πληθωρισμός.

Όπως σημείωσε, ο πληθωρισμός «διαβρώνει το εισόδημα, διογκώνει τις ανισότητες και παράγει το επιτυχημένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα». Κατά τον ίδιο, με αυτόν τον τρόπο διατηρείται αλώβητο ένα χαρακτηριστικό των πρώτων 35 ετών της Μεταπολίτευσης, καθώς η χώρα δεν έχει αφομοιώσει ένα βασικό δίδαγμα της κρίσης.

Ο κ. Βενιζέλος αναγνώρισε ότι η μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ μπορεί να δίνει την εικόνα δημοσιονομικής εξυγίανσης και να τοποθετεί την Ελλάδα σε ασφαλέστερη θέση σε σχέση με χώρες όπως η Ιταλία ή η Γαλλία στην τρέχουσα περίοδο. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι αυτή η εικόνα συνοδεύεται από κοινωνική δυσαρέσκεια, λόγω της εισοδηματικής ανεπάρκειας και της ακρίβειας.

Το στεγαστικό και η «νέα αφετηρία» που δεν ήρθε

Στην ίδια παρέμβαση, ο Ευάγγελος Βενιζέλος χαρακτήρισε το στεγαστικό ως το μεγαλύτερο πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά. Επισήμανε ότι η δαπάνη για τη στέγαση στην Ελλάδα βρίσκεται σχεδόν στο διπλάσιο επίπεδο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Κλείνοντας, ανέφερε ότι κινήσεις όπως η πρόωρη εξόφληση ή οι εξαγορές δανείων γίνονται ορθώς, όμως έχουν μια προϊστορία που, όπως είπε, πρέπει να γίνεται σεβαστή. Υπενθύμισε ότι οι διευθετήσεις του 2012 και του 2018 είναι αυτές που δημιούργησαν τη δημοσιονομική προϋπόθεση για να υπάρχει η χώρα.

Το κρίσιμο ζήτημα, πρόσθεσε, είναι τι προστέθηκε πάνω σε αυτή τη δημοσιονομική βάση από το 2019 και μετά. Ο κ. Βενιζέλος είπε ότι αναγνωρίζει τα θετικά επιτεύγματα, αλλά υπογράμμισε πως δεν μπορούν να παραγνωριστούν τα μεγάλα προβλήματα, τα οποία δεν επέτρεψαν στην Ελλάδα να πετύχει την «εκτίναξη» και τη νέα αφετηρία που άξιζε η προσπάθεια των πολιτών στα χρόνια της κρίσης.