Οι δυνάμεις των Χούθι κατέλαβαν το σύνολο της ακτογραμμής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, φτάνοντας μέχρι το καίριας σημασίας ναυτιλιακό πέρασμα Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, καθώς η ταχεία επίθεση της οργανώσεως συνεχίστηκε την Παρασκευή (11/9).Την Πέμπτη (10/9), οι Χούθι κατέλαβαν την πόλη-λιμάνι Μόχα, καταφέροντας σοβαρό πλήγμα στην κυβέρνηση της Υεμένης, η οποία υποστηρίζεται από τη γειτονική Σαουδική Αραβία.420256_1Σύμφωνα με δημοσίευμα του δικτύου του Al Jazeera, αναλυτές χαρακτηρίζουν τις νίκες της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργανώσεως των Χούθι ως τη σημαντικότερη περιφερειακή εξέλιξη από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο.Οι επιχειρήσεις αυτές ενδέχεται να αποβούν ιδιαίτερα επιζήμιες για τη Σαουδική Αραβία και τις εξαγωγές πετρελαίου της. Οι Χούθι, οι οποίοι ανήγγειλαν αποκλεισμό των πλοίων με σημαία Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα νωρίτερα εντός του έτους, κατέχουν πλέον πολύ σταθερότερο έλεγχο του περάσματος Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, στο οποίο το Ριάντ βασίζεται όλο και περισσότερο για τις εξαγωγές πετρελαίου μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με ειδικούς. Μπορούν όμως οι Χούθι να ελέγξουν την Ερυθρά Θάλασσα;Τι συμβαίνει στην Υεμένη;Η Υεμένη βρίσκεται σε κατάσταση πολέμου από το 2014, όταν οι αντάρτες Χούθι κατέλαβαν την πρωτεύουσα Σαναά, καθώς και την πόλη-λιμάνι Χοντέιντα, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να αποχωρήσει.Με την υποστήριξη του Ιράν, η οργάνωση μάχεται έκτοτε εναντίον στρατιωτικού συνασπισμού των κρατών του Κόλπου, υπό τη Σαουδική Αραβία, που πολεμά στο πλευρό της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβερνήσεως της Υεμένης με έδρα το Άντεν.Η Σαουδική Αραβία ενεπλάκη στον πόλεμο το 2015 με σκοπό την αποκατάσταση της κυβερνήσεως της Υεμένης και την αναχαίτιση της αυξανόμενης επιρροής του Ιράν.Αν και η εκεχειρία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ το 2022 ανέστειλε τις εχθροπραξίες, έκτοτε σημειώνονται περιοδικές συμπλοκές. Ένα νέο κύμα εχθροπραξιών ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα —από τα σφοδρότερα των τελευταίων ετών— καθώς οι Χούθι επιτέθηκαν σε θέσεις με στόχο την κατάληψη των ακτών της Ερυθράς Θαλάσσης. Οι δυνάμεις της κυβερνήσεως της Υεμένης ανταπέδωσαν τα πλήγματα.Τον Ιούλιο, εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, οι Χούθι ανακοίνωσαν πλήρη θαλάσσιο αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και άρχισαν να εξαπολύουν επιθέσεις σε πλοία που σχετίζονται με τη Σαουδική Αραβία και διέρχονται από τα καίριας σημασίας Στενά του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ.Τα στενά αυτά αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, συνδέοντας τη Διώρυγα του Σουέζ και την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου διέρχεται από εκεί καθημερινά.Ακόμη περισσότερα πλοία χρησιμοποιούν τη διαδρομή αυτή μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, από όπου διερχόταν περίπου το 20% των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών ετησίως πριν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο.Τι σημαίνουν τα κέρδη των Χούθι για τη Σαουδική Αραβία;Ο πλήρης έλεγχος του περάσματος Μπαμπ αλ-Μαντέμπ από τους Χούθι ενδέχεται να επιδεινώσει την εξέλιξη της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, καθώς οι τιμές θα σημειώσουν άνοδο και η διαθεσιμότητα θα περιοριστεί, προειδοποιούν ειδικοί.Για τη Σαουδική Αραβία, αυτό θα μπορούσε να επιφέρει πρόσθετο πλήγμα στις εξαγωγές πετρελαίου.Από τότε που το Ιράν απέκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, το Ριάντ επιδίωξε να αξιοποιήσει εντονότερα τον Ανατολικό-Δυτικό Αγωγό Αργού Πετρελαίου, ο οποίος εκτείνεται από το πετρελαϊκό πεδίο Αμπκάικ διαμέσου της Αραβικής Χερσονήσου έως το δυτικό λιμάνι του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Έτσι, το πετρέλαιο μπορεί να μεταφερθεί ατμοπλοϊκώς μέσω αυτής της θαλάσσιας οδού αντί του Περσικού Κόλπου.Ο αγωγός λειτουργεί από τη δεκαετία του 1980 και κατασκευάστηκε ειδικά για την αποφυγή διαταραχών στον Ορμούζ. Τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας κατά τη διάρκεια επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Χούθι το 2019.Μετά τον πόλεμο του Φεβρουαρίου, το βασίλειο αύξησε τη χωρητικότητα του αγωγού στο μέγιστο επίπεδο, γεγονός που σημαίνει ότι διοχετεύει πλέον έως και επτά εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως προς τις ακτές της Ερυθράς Θαλάσσης, έναντι πέντε εκατομμυρίων πριν από τον πόλεμο. Ως εκ τούτου, 21% περισσότερο σαουδαραβικό πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών.Σε απάντηση, οι Χούθι έβαλαν κατά σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων στην Ερυθρά Θάλασσα. Ωστόσο, με την οργάνωση να ελέγχει πλέον ολόκληρη την ακτογραμμή της Υεμένης και το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας ενδέχεται να υποστούν σοβαρότερο πλήγμα.Οι Χούθι έχουν ήδη πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις και νότιες πόλεις της Σαουδικής Αραβίας. Εικόνες από την Παρασκευή εμφάνιζαν πυκνούς καπνούς πάνω από τον Ανατολικό-Δυτικό αγωγό. Οι αρχές της Σαουδικής Αραβίας δεν έχουν επιβεβαιώσει εάν σημειώθηκε χτύπημα.Τι σημαίνει αυτό για το Ιράν;Αναλυτές εκτιμούν ότι οι Χούθι δείχνουν αποφασισμένοι να ανοίξουν ένα νέο μεγάλο μέτωπο στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και, κυρίως, να προσφέρουν στην Τεχεράνη ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στην παρατεταμένη αντιπαράθεσή της με την Ουάσινγκτον. Τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ διατείνονται ότι ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά ο εξαιρετικά μειωμένος όγκος ναυσιπλοΐας υποδηλώνει ότι το Ιράν διατηρεί το προβάδισμα.Ο έλεγχος του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ μέσω εντολοδόχων ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή τη θέση.«Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι το Ιράν ελέγχει πλέον τα Στενά του Ορμούζ και με το παραπάνω», δήλωσε ο Άλαμ Σάλεχ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας.Παράλληλα, αυξάνεται η πίεση προς την Ουάσινγκτον, καθώς η αλματώδης αύξηση των τιμών των καυσίμων και των τροφίμων έχει καταστήσει τον πόλεμο ιδιαίτερα μη δημοφιλή, με τους ψηφοφόρους να αναμένεται να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους προς τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Αυτή την εβδομάδα, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε ότι είναι αμφίβολο αν ο πόλεμος θα έχει τερματιστεί μέχρι τότε.Ενώ η Ουάσινγκτον εκτιμά ότι μια στρατηγική στρατιωτικών πληγμάτων σε συνδυασμό με οικονομικές πιέσεις θα μπορούσε να κάμψει την Τεχεράνη, τα περιθώρια χρόνου για την ανατροπή της καταστάσεως υπέρ της στενεύουν, σημείωσε ο Σάλεχ.Η νίκη των Χούθι όχι μόνο μετατοπίζει σημαντικά την ισορροπία δυνάμεων υπέρ του Ιράν, αλλά στέλνει επίσης μήνυμα σε άλλες δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία, ότι η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή φθίνει, πρόσθεσε ο ίδιος.«Το Ιράν αξιοποίησε πλέον το χαρτί των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου και της ενεργειακής ασφάλειας. Επομένως, ο έλεγχος του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ από τους Χούθι ωφελεί θεαματικά το Ιράν».Μπορούν οι Χούθι να διατηρήσουν τον έλεγχο της Ερυθράς Θαλάσσης;Η ήττα των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης την Πέμπτη σχεδόν προσφέρθηκε στο πιάτο στους Χούθι, εκτιμούν αναλυτές.Οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης αριθμούν περίπου 300.000 άνδρες, ενώ οι Χούθι διαθέτουν περίπου 250.000.Ωστόσο, οι εσωτερικές τριβές στο στράτευμα της Υεμένης, καθώς και οι εξωτερικές πιέσεις από τη Σαουδική Αραβία, έχουν δημιουργήσει ένα κατακερματισμένο μέτωπο που στερείται τη συνοχή που απαιτείται για την αντιμετώπιση μιας ευέλικτης και προσαρμοστικής ομάδας όπως οι Χούθι, επισημαίνουν ειδικοί.«Θα έλεγα ότι πρόκειται για μια μαχητική δύναμη πολύ πιο εξελιγμένη από εκείνη που αντιμετώπιζαν οι Σαουδάραβες πριν από μία δεκαετία», δήλωσε για τους Χούθι ο Μοχάμαντ Ελμάσρι, καθηγητής στο Ινστιτούτο Ανωτάτων Σπουδών της Ντόχα.Επιπλέον, η πρόσβαση σε ιρανικό οπλισμό τα τελευταία έτη -από πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έως συστήματα αεράμυνας- επέτρεψε στους Χούθι να δημιουργήσουν ένα εντυπωσιακό οπλοστάσιο, πρόσθεσε.Παρ' όλα αυτά, ο Αντρέας Κριγκ, αναπληρωτής καθηγητής στο King's College του Λονδίνου, ανέφερε στο Al Jazeera ότι, παρά τις άμεσες νίκες τους, οι Χούθι είναι ανεπαρκέστατοι στη διακυβέρνηση και είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να διατηρήσουν έναν μακροχρόνιο αποκλεισμό στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ. Η επιτυχής προέλασή τους δεν οφείλεται στο ότι υποτιμήθηκαν οι ίδιοι, αλλά στο ότι υπερτιμήθηκε ο συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία, συμπλήρωσε.Ωστόσο, ο Σάλεχ επισημαίνει ότι οι Χούθι δεν χρειάζεται ουσιαστικά να ελέγχουν ολόκληρο το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ ή την Ερυθρά Θάλασσα για να επιτύχουν τους στόχους τους. Αρκεί μια υπόνοια κινδύνου για να πειστούν οι ναυτιλιακές και ασφαλιστικές εταιρείες ότι η διέλευση ενέχει υπερβολικό ρίσκο, ανέφερε.Το ερώτημα τώρα είναι αν το Ριάντ μπορεί να αναχαιτίσει αποτελεσματικά τους Χούθι κάνοντας χρήση της δικής του αεροπορικής ισχύος. Το τελευταίο 24ωρο, οι σαουδαραβικές δυνάμεις εξαπέλυσαν δεκάδες πυραύλους προς περιοχές που ελέγχονται από τους Χούθι, συμπεριλαμβανομένης της Μόχα, χωρίς όμως αυτό να φαίνεται ότι ανέκοψε την προέλαση της οργανώσεως.Ένα πρόσφατο σύμφωνο αμυντικής συνεργασίας μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν και της Τουρκίας είναι αμφίβολο αν θα ενεργοποιηθεί, εκτιμούν ειδικοί, καθώς οι χώρες επιθυμούν να αποφύγουν την περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.Η Ουάσινγκτον φαίνεται επίσης απρόθυμη να παρέμβει. Ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios μετέδωσε ότι ο Πρίγκιπας Διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, επικοινώνησε τηλεφωνικά δύο φορές την Πέμπτη με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές κατά των Χούθι. Ωστόσο, ο Τραμπ αρνήθηκε.